Bài giảng Chấn thương sọ não - BSCK2. Trần Ngọc Bá

Chấn thương sọ não (CTSN) là một trong những cấp cứu y tế nghiêm trọng nhất, thường gây ra những hậu quả nặng nề về thể chất và thần kinh. Với tỷ lệ mắc và tử vong cao, hiểu rõ về cơ chế, giải phẫu sinh lý liên quan, và phân loại tổn thương là nền tảng thiết yếu cho việc chẩn đoán và quản lý hiệu quả. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về CTSN, từ định nghĩa cơ bản đến các loại tổn thương chính, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện và xử lý kịp thời nhằm cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân.

Sinh viên y khoa, bác sĩ, điều dưỡng làm việc trong lĩnh vực cấp cứu, thần kinh học, phẫu thuật thần kinh và các chuyên gia y tế quan tâm đến chấn thương sọ não.

Tài liệu này trình bày toàn diện về chấn thương sọ não (CTSN), một tình trạng y tế cấp cứu đòi hỏi sự can thiệp nhanh chóng. Bắt đầu với định nghĩa về tổn thương sọ và não do va đập, tài liệu liệt kê các nguyên nhân phổ biến như tai nạn giao thông, tai nạn lao động, tai nạn thể thao, xô xát và tai nạn sinh hoạt, cho thấy phạm vi rộng của các tình huống có thể dẫn đến CTSN. Phần giải phẫu - sinh lý liên quan đến CTSN được phân tích kỹ lưỡng, đặc biệt là cấu trúc hộp sọ cố định và sự cân bằng về thể tích của nhu mô não, dịch não tủy và máu. Khái niệm về áp lực nội sọ và định luật Monro-Kellie được làm rõ, giải thích cách cơ thể phản ứng và bù trừ khi có sự thay đổi thể tích bên trong hộp sọ, cũng như hậu quả của việc mất bù trừ. Tiếp theo, tài liệu phân loại các tổn thương sọ não thành hai nhóm chính: tổn thương ngoài hộp sọ (rách da đầu, tụ máu dưới da đầu, tụ máu dưới lớp galea, tụ máu dưới màng xương) và tổn thương trong hộp sọ (nứt xương sọ, vỡ nền sọ, các loại máu tụ như ngoài màng cứng, dưới màng cứng, trong não, giập não, xuất huyết não thất, tổn thương sợi trục lan tỏa). Các tổn thương cũng được phân loại theo cơ chế thành nguyên phát (xảy ra trực tiếp sau chấn thương, như vỡ sọ, đụng giập não, xuất huyết nội sọ, tổn thương sợi trục lan tỏa) và thứ phát (xảy ra gián tiếp sau chấn thương, bao gồm máu tụ tiến triển, phù não, tăng áp lực nội sọ và nhiễm trùng nội sọ). Phần này đặc biệt nhấn mạnh về đụng giập não, phù não và các biến chứng của chúng. Cuối cùng, tài liệu minh họa bằng hình ảnh các dạng tổn thương như đụng giập não vùng thái dương, trán và hình ảnh vỡ xương sọ, máu tụ, cung cấp cái nhìn trực quan giúp người đọc dễ dàng nhận diện và hiểu rõ hơn về các biểu hiện của CTSN trong thực hành lâm sàng. Những kiến thức này có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa ra quyết định chẩn đoán và điều trị kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu biến chứng cho bệnh nhân.