4/12/2026
1
MECHANICAL ENGINEERING
KHOA CƠ KHÍ
CÔNG NGHỆ GIA CÔNG
PHI TRUYỀN THỐNG
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Hằng Nga
Bộ môn: Công nghệ Cơ khí
Email: nthnga@tlu.edu.vn
❖ Số tín chỉ: 2
❖ Số tiết: 30 tiết; LT: 24 tiết; BT: 0 tiết TN: 6 tiết
❖ Đánh giá: + Quá trình: 40%
- Chuyên cần: 10% - Kiểm tra giữa kỳ: 10%
- Thực hành: 20%
+ Cuối kỳ: 60%
- Hình thức thi: Tự luận
- Thời gian thi: 60 phút
GIỚI THIỆU MÔN HỌC
MECHANICAL ENGINEERING
KHOA CƠ KHÍ
4/12/2026
2
NỘI DUNG MÔN HỌC
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ VẬT LIỆU
Chương
Nội dung
1
Tổng quan về
các phương pháp gia công phi truyền
thống
2 Các phương pháp gia công cơ
3 Các phương pháp gia công nhiệt
4 Các phương pháp gia công điện
5 Các phương pháp gia công hóa
MECHANICAL ENGINEERING
KHOA CƠ KHÍ
[1] Vũ Hoài Ân, Gia Công Tia Lửa Điện CNC, NXB Khoa học và kỹ thuật, 2005
[2] Nguyễn Quốc Tuấn, Vũ Ngọc Pi, Nguyễn Văn Hùng Các phương pháp gia công tiên tiến,
NXB Khoa học và kỹ thuật, 2009.
[3] El-Hofy, Hassan.:Advanced machining processes: nontraditional and hybrid machining
processes //Hassan El-Hofy.- New York ::McGraw-Hill Professional,,2005.[ISBN 0071453342
(hbk.)] (#000003688)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
MECHANICAL ENGINEERING
KHOA CƠ KHÍ
4/12/2026
3
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ CÁC PHƯƠNG PHÁP
GIA CÔNG PHI TRUYỀN THỐNG
NỘI DUNG
1.1 Cơ sở phân loại các phương pháp gia công
1.2 Phương pháp gia công phi truyền thống
MECHANICAL ENGINEERING
KHOA CƠ KHÍ
1.1. CƠ SỞ PHÂN LOẠI CÁC PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG
6
Khái niệm
- Gia công cơ khí (Machining Machinery) là quá trình tạo các sản phẩm có độ chính xác cao
bằng các thao tác, công nghệ, máy móc, áp dụng theo các nguyên lý chế tạo.
- Hoạt động sử dụng máy móc, thiết bị để tác động lên bề mặt các vật liệu như sắt, thép, gang,
đồng, inox… chính là hoạt động gia công cơ khí, đảm bảo theo kỹ thuật gia công.
4/12/2026
4
Gia công tạo hình
Công nghệ định dạng vật liệu Công nghệ bổ sung vật liệu
Công nghệ cắt bỏ vật liệu
Gia công truyền thống Gia công phi truyền thống
Cắt gọt bằng dụng cụ cắt
-Tiện
- Khoan
- Doa
- Phay
- Bào
-Chuốt
Mài mòn cơ học
- Mài
- Nghiền
- Đánh bóng
Cơ học
- USM
- WJM
- AJM
- AWJW
Nhiệt
- EDM
- LBM
- EBM
- PBM
Hóa và điện hóa
- CHM
- PCM
- ECM
Các quá trình nhệt
lai và điện hóa lai
1.1. CƠ SỞ PHÂN LOẠI CÁC PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG
7
1.1. CƠ SỞ PHÂN LOẠI CÁC PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG
8
1. Theo hình thức gia công
-Gia công cơ học:Sử dụng máy móc để cắt, khoan, mài, tiện, phay, bào, v.v. Ví dụ: gia công tiện, phay, mài.
-Gia công nhiệt: Dùng nhiệt để làm biến đổi cấu trúc vật liệu, ví dụ như hàn, nung.
-Gia công hóa học:Sử dụng các phản ứng hóa học để thay đổi bề mặt hoặc cấu trúc của vật liệu, ví dụ như mạ
điện, ăn mòn.
-Gia công điện:Sử dụng các phương pháp dựa trên điện hoặc plasma để gia công, ví dụ như gia công bằng tia
lửa điện (EDM), gia công bằng laser.
-Gia công bằng sóng siêu âm:Sử dụng sóng siêu âm để gia công vật liệu, ví dụ như gia công bằng siêu âm.
Cơ sở phân loại
4/12/2026
5
1.1. CƠ SỞ PHÂN LOẠI CÁC PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG
9
2. Theo loại máy móc và thiết bị sử dụng
-Máy tiện: Sử dụng để gia công các bề mặt tròn, như tiện ngoài, tiện trong
-Máy phay: Dùng để gia công các bề mặt phẳng hoặc các hình dạng phức tạp
-Máy mài: Sử dụng để gia công các bề mặt bằng cách mài mòn vật liệu
-Máy khoan: Dùng để khoan các lỗ trên vật liệu
1.1. CƠ SỞ PHÂN LOẠI CÁC PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG
10
3. Theo phương pháp làm việc
-Gia công cắt gọt: Loại bỏ phần dư thừa của vật liệu để tạo ra hình dạng mong muốn. Ví dụ: tiện, phay, khoan.
-Gia công biến dạng: Thay đổi hình dạng của vật liệu bằng cách tác động lực, ví dụ: dập, uốn, kéo.
-Gia công kết hợp: Kết hợp nhiều phương pháp gia công để đạt được sản phẩm cuối cùng, ví dụ: gia công bằng
laser kết hợp gia công cơ học.
4. Theo tính chất của quá trình gia công
-Gia công có sự thay đổi kích thước: Các phương pháp làm thay đổi kích thước và hình dạng của vật liệu như
tiện, phay.
-Gia công không thay đổi kích thước: Các phương pháp không làm thay đổi kích thước như hàn, gắn kết.