1Bài giảng 2
Bài giảng
Điện Công Nghệ
TS. Nguyễn Quang Nam
2013 – 2014, HK 2
http://www4.hcmut.edu.vn/~nqnam/lecture.php
2Bài giảng 2
Hàn tiếp xúc: hình thành sựnối cứng kim loại nhờ dòng điện chảy
qua mối nối.
Ưu điểm: tạo ra mối hàn tốt, dễdàng tự động hóa quá trình, và năng
suất cao.
Điện trởchi tiết và tiếp xúc rất nhỏ dòng điện cần sửdụng rất lớn.
Thời gian hàn thường nhỏ dòng điện sửdụng ởdạng xung.
Ba dạng: hàn nối, hàn điểm, và hàn lăn (hàn may).
Thường có cơ cấu truyền động điện cực để tạo xung lực ép các chi
tiết vào nhau, ngoài phần điện dùng để cung cấp xung dòng điện.
Ch. 3 – Thiết bịhàn tiếp xúc
3Bài giảng 2
Hàn nối đầu: các chi tiết được nối ghép qua mặt cắt của chúng.
Các phương pháp: hàn điện trởvà hàn nóng chảy.
Hàn điện trở: hai chi tiết được ép vào nhau, dòng điện chạy qua tiếp
xúc làm nóng mối nối, khi nhiệt độ khoảng 80 – 90% nhiệt độ nóng
chảy thì đột ngột tăng lực ép để tạo ra mối hàn.
Hàn nóng chảy có thểthực hiện bằng đốt nóng liên tục hoặc không
liên tục. Hàn nóng chảy có nhiều ưu điểm so với hàn điện trở: mối hàn
bền chắc hơn, không cần xửlý gia công mối hàn nhiều sau khi hàn
xong, công suất thiết bịnhỏ, và chi phí năng lượng thấp.
Hàn nối đầu
4Bài giảng 2
Hàn điểm: các chi tiết được đặt chồng lên nhau, giữa các điện cực
có lực ép, và cấp dòng qua chỗtiếp xúc. Lực ép được tăng dần theo
một biểu đồ định trước (hình 3.3).
Thời gian cần thiết phụthuộc vào: bềdày vật hàn, tính chất của kim
loại hàn, công suất thiết bịhàn, lực ép ởchỗtiếp xúc. Thời gian có thể
dao động từvài ms đến vài giây.
Mối hàn thường có đường kính gần bằng đường kính của đầu tiếp
xúc của điện cực. Điện cực thường để lại vết trên bềmặt vật hàn, và có
thểdùng các biện pháp trong hình 3.4 để loại trừ.
Hàn điểm
5Bài giảng 2
Cơ cấu tạo lực ép đa dạng: bàn đạp, động cơ hay nam châm điện,
cơ cấu khí nén hoặc thủy lực.
Dòng điện và điện áp mạch thứcấp của máy biến áp hàn được điều
chỉnh bằng cách thay đổi số vòng dây sơ cấp (tại sao?)
Thời gian có dòng điện qua mối hàn được chỉnh định bằng rơle thời
gian hoặc tiếp điểm hành trình.
Có thểhàn nhiều điểm đồng thời: chỉdùng 2 điện cực trên một tấm
kim loại, hoặc bốtrí nhiều cặp điện cực.
Các điện cực thường được làm mát trong các ổcực.
Hàn điểm (tt)
6Bài giảng 2
Hai chi tiết hàn được đặt giữa hai điện cực dạng bánh xe, với một
trong hai bánh xe được truyền động (hình 3.5)
Máy hàn lăn hoạt động theo nguyên tắc hàn điểm. Dòng điện và
chuyển động của điện cực có thể ở dạng liên tục hay không liên tục.
Thông dụng nhất là chế độ lăn liên tục và dòng điện đưa qua theo
chu kỳ.
Hàn lăn (hàn may)
7Bài giảng 2
Các thiết bịhàn tiếp xúc trong thực tế
8Bài giảng 2
Nguồn điện: máy 1 pha tần sốcông nghiệp hoặc giảm thấp, máy một
chiều với dòng chỉnh lưu bên thứcấp, máy 3 pha tần sốthấp với bộ
biến đổi thyristor, và máy tích lũy năng lượng. Dòng điện yêu cầu từ 2
đến 10 kA, từnguồn điện 220 V hoặc 380 V.
Bộcông tắc cơ khí có nhiệm vụ đóng/ngắt dòng điện hàn, và thường
có tuổi thọtiếp điểm thấp. Có thểkhắc phục nhược điểm này bằng bộ
tiếp điểm đồng bộ.
Rơle thời gian (điện tử, cơ khí, điện từ) có thể được dùng để điều
khiển bộcông tắc cơ khí.
Trang bị điện máy hàn tiếp xúc