Bài giảng Khám sàng lọc bệnh lý tim mạch, hô hấp - BS.CKII. Nguyễn Quang Cảnh

Tài liệu này giới thiệu về hoạt động của Hội đồng khám phúc tra sức khỏe và quy trình khám phúc tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Hội đồng này là cơ quan chuyên môn được thành lập theo đề nghị của Chủ nhiệm Quân y đơn vị, hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, nhằm đánh giá lại sức khỏe của công dân ngay khi nhập ngũ, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn sức khỏe quân nhân theo quy định.

Tài liệu này hướng đến các cán bộ y tế, bác sĩ, và các thành viên hội đồng khám phúc tra sức khỏe trong quân đội, đặc biệt là những người tham gia công tác phúc tra sức khỏe chiến sĩ mới.

Tài liệu tập huấn này cung cấp hướng dẫn toàn diện về quy trình khám sàng lọc bệnh lý tim mạch và hô hấp, đặc biệt tập trung vào công tác phúc tra sức khỏe cho chiến sĩ mới năm 2024 tại Bệnh viện Quân y 7A, Cục Hậu cần Quân khu 7. Phần mở đầu làm rõ định nghĩa và vai trò của Hội đồng khám phúc tra sức khỏe, cùng với mục đích của việc khám phúc tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá sức khỏe quân nhân theo tiêu chuẩn quy định. Tài liệu cũng viện dẫn các căn cứ pháp lý quan trọng, nổi bật là Thông tư 105/2023/TT-BQP của Bộ Quốc phòng về tiêu chuẩn và khám sức khỏe cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng.

Đối với khám phân loại sức khỏe tim mạch, tài liệu hướng dẫn chi tiết từ các bước khám lâm sàng bao gồm khai thác triệu chứng cơ năng (khó thở, đau ngực, hồi hộp, ngất), khám thực thể (quan sát lồng ngực, đo huyết áp, bắt mạch, nghe tim để phát hiện tiếng thổi bệnh lý), đến các phương pháp cận lâm sàng như X-quang, điện tâm đồ (ECG) và siêu âm tim. Tài liệu đặc biệt chú trọng đến việc nhận diện các bệnh lý tim mạch có nguy cơ tử vong nhanh như hội chứng Brugada, hội chứng Wolff-Parkinson-White (WPW), viêm cơ tim, bệnh cơ tim phì đại, bệnh tim bẩm sinh và rối loạn nhịp thất phức tạp. Các tiêu chuẩn chẩn đoán, phân loại huyết áp theo hướng dẫn của Bộ Y tế và VSH/VNHA 2021, cùng với các nghiệm pháp đánh giá mạch (nghiệm pháp Atropin, nghiệm pháp Lian) và phân tích tiếng thổi tim (cơ năng, thực thể, theo thời điểm trong chu kỳ tim) cũng được trình bày rõ ràng. Các rối loạn dẫn truyền và nhịp tim như block nhĩ thất, block nhánh, và các loại loạn nhịp khác (ngoại tâm thu thất/nhĩ, rung cuồng nhĩ, hội chứng nút xoang bệnh lý) được phân loại cụ thể. Các bệnh tim bẩm sinh phổ biến và ít gặp cũng được liệt kê chi tiết.

Trong phần khám phân loại bệnh hô hấp, tài liệu hướng dẫn cách khám tổng quát, quan sát các dấu hiệu bất thường (khó thở, tím tái, ngón tay dùi trống), nghe phổi để phát hiện tiếng thở bệnh lý, và khai thác tiền sử bệnh. Các hội chứng và triệu chứng hô hấp phổ biến được liệt kê, cùng với phân loại các bệnh phế quản (viêm phế quản cấp/mạn, giãn phế quản, hen phế quản với định nghĩa, phân loại mức độ và sơ đồ chẩn đoán chi tiết), bệnh nhu mô phổi (viêm phổi, sán lá phổi, kén khí, hội chứng Loffler, bệnh bụi phổi, xơ phổi), bệnh màng phổi (tràn dịch, viêm mủ, vôi hóa, xơ hóa), và các thể lao phổi, lao ngoài phổi. Tài liệu là một cẩm nang thiết yếu, giúp cán bộ y tế thực hiện việc đánh giá sức khỏe một cách toàn diện, phát hiện sớm và phân loại chính xác các bệnh lý tim mạch và hô hấp, từ đó đảm bảo chất lượng sức khỏe cho quân nhân trong quân đội.