ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
PHẦN 5
KIỂM TRA VÀ PHÂN TÍCH VẬT LIỆU DỆT
Người giảng:
PGS.TS.Bùi Mai Hương, TS.Vũ Khánh Nguyên
1Đại học Quốc gia Tp. HCM
Trường đại học Bách Khoa Tp. HCM
Khoa Cơ Khí
Bộ môn Kỹ thuật Dệt may
5.1 Đặc trưng chất lượng xơ
Giới thiệu
•Xơ có vai trò quan trọng từ ngàn xưa kể từ khi nền nhân
loại hình thành.
•Bông (cotton), len (wool), tơ tằm (silk), lanh (linen/flax) đã
được biết đến cả ngàn năm nay.
•Xơ nhân tạo, tuy chỉ xuất hiện khoảng 70 năm trở lại đây
nhưng có ảnh hưởng to lớn đến xã hội.
•Bên cạnh quần áo,vải trải giường,vải gia dụng,một số sản
phẩm có xơ dệt lại không phổ biến,ví dụ:vỏ xe hơi,vải địa
chất,các bộ phận của xe hơi, tàu lửa, máy báy, xe buýt, tàu
thủy…
nguyen_vk@yahoo.com
2
Định nghĩa xơ
•Xơ (fiber/fibre) – một đơn vị vật chất được đặc trưng bởi sự
dễ uốn (flexibility), độ mảnh (fineness) và có tỉ số (ratio) giữa
chiều dài và đường kính rất lớn (l/d >>).
•Xơ ngắn (staple fiber) –xơ có chiều dài hạn định (thường
từ 10 –500 mm).
•Filament –xơ có chiều dài vô tận.
•Định nghĩa này được dùng rộng rãi. Nhưng tính chất chung
của xơ là gì?
nguyen_vk@yahoo.com
3
Tỷ lệ giữa chiều dài và đường kính (l/d)
•Xơ thường có đường kính rất nhỏ và kích thước chiều dài
rất lớn so với đường kính.
•Bông –2000:1, len –5000:1, các xơ này bản chất có chiều
dài giới hạn,gọi là xơ ngắn (staple fiber), bông (10 –50 mm)
và len (50 –200mm).
•Xơ nhân tạo có chiều dài nhiều km và tỉ số giữa chiều dài
và đường kính là vô hạn,được gọi là filament liên tục.Tơ tằm
là dạng filament liên tục tự nhiên duy nhất.
•Một vài loại xơ nhân tạo được cắt thành xơ ngắn,các xơ
này được sản xuất với chiều dài liên tục và gồm hàng trăm
ngàn xơ trong một bó,gọi là bó xơ (tow).
4
Lưu ý Các tính chất của xơ
•Khi lựa chọn sản phẩm dệt may, cần phải xem xét các yêu
cầu sử dụng.
•Để đáp ứng các yêu cầu,vật liệu cần phải phù hợp.
•Không có xơ nào “hoàn hảo”.
•Mỗi xơ dùng cho từng trường hợp cụ thể.
nguyen_vk@yahoo.com
5