Bài giảng Kiến trúc máy tính Chương 4: ThS. Phạm Thanh Bình

Ế

KI N TRÚC MÁY TÍNH

ả

ạ

ậ

ạ

Ths Ph m Thanh Bình Gi ng viên: ỹ ộ B môn K thu t máy tính & m ng http://vn.myblog.yahoo.com/CNTTwru http://ktmt.wru.googlepages.com

ậ

ạ

ộ

ỹ

ế

B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

Ki n trúc máy tính 4

ươ

Ch

ng 4:

Ộ

Ử B VI X LÝ CPU

ử ử

ệ ơ ả ủ

ọ

ơ ồ ệ ố S đ h th ng x lý ộ ế Ki n trúc b vi x lý Quá trình thi hành l nhệ Các chân tín hi u c b n c a CPU H VXL Intel 8x86

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ơ ồ ệ ố

ử

S đ h th ng x lý:

Bus

ộ

ạ

ớ B nh trong

M ch vào/ra

CPU

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ố ử

ộ ộ

ầ ủ Các thành ph n c a kh i x lý (Central Processing Unit): Là ề

ộ

ạ

ể ộ ế

ể ề

ể

ệ

ế

Đ đi u khi n vi c giao ti p

ế ố

ạ ớ

ậ

ộ

i v i

ử B vi x lý – CPU ủ ử b não c a máy tính, nó x lý các thông tin và đi u ủ ạ ộ ọ khi n m i ho t đ ng c a máy tính. ự ả ớ ớ Là b nh có kh năng liên l c tr c B nh trong: ụ ụ ữ ữ ệ ơ ư ử ớ ộ ti p v i b vi x lý,là n i l u tr d li u ph c v cho quá trình x lý.ử ạ Các m ch vào ra: ạ ế ị ớ t b ngo i vi. v i thi ệ ố K t n i các b ph n trên l H th ng Bus: nhau. ộ

ế

Ki n trúc máy tính 4

ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

Chi ti

t:ế

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

BUS:

ớ

ệ ố ữ

ẫ ớ ộ

ạ

ị

ề

ể

ố ể BUS: Là h th ng dây d n và cáp n i đ ạ liên l c gi a CPU v i b nh và các vi m ch vào ra. ỉ : Bus đ a ch (Address Có ba lo i BUS ữ ệ bus), Bus d li u (Data bus), Bus đi u khi n (Control bus).

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ị

ể

ỉ ủ

ề ỉ Dùng đ truy n đ a ch c a ô

ầ

CPU c n liên l c.

ề ữ ệ ề

ể

ệ

ể Dùng đ truy n các tín ể ệ

ụ

ị

ậ

ị Bus Đ a ch : ớ ạ nh mà ể ữ ệ Dùng đ truy n d li u. Bus D li u: ề Bus Đi u khi n: ạ ề hi u đi u khi n trong quá trình liên l c (Ví d : tín hi u xác đ nh quá trình truy ớ Đ cọ hay Ghi) ộ nh p b nh là

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ạ

Các m ch vào ra

ớ

ể

ự ế

ả

ạ

ộ

ạ CPU không th liên l c tr c ti p v i các ạ ế ị vi t b ngo i vi mà ph i thông qua các thi ạ m ch vào/ra. ứ ỗ M i vi m ch này ch a m t vài thanh ghi ổ ọ c ng vào/ra (Input/Output Port). g i là ươ ng t T ượ cũng đ

ổ ớ các c ng vào/ra ự ư ộ nh b nh , ỉ ị c đánh đ a ch .

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ử

ạ Phân lo i vi x lý

1000 ÷ 10000

ợ

ọ

ư ở

ứ

ố

slide

ề Multi chip: dùng 2 hay nhi u chip LSI (Large ợ ừ Scale Intergration: tích h p t transistor) cho ALU và control. Microprocessor: dùng 1 chip LSI/VLSI (Very Large Scale Intergration: tích h p ÷ 10000 transistor) cho ALU và control. Single chip microprocessor (còn g i là microcomputer / microcontroller): là 1 chip ộ LSI/VLSI ch a toàn b các kh i nh tr

ế

Ki n trúc máy tính 4

c.ướ ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ộ ậ ạ

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ử

ế

ộ

Ki n trúc b vi x lý

ơ ồ Xem s đ :

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ứ

ử

ộ

ố

B vi x lý có 2 kh i ch c năng:

Đ m ả

ố ệ ố

ệ ệ (BIU – Bus interface

ớ

ự Kh i th c thi (EU Execution unit): ự ệ nhi m vi c th c hi n l nh. ế Kh i giao ti p bus ữ ạ unit): Liên l c gi a EU v i Bus ngoài.

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ố

ự Kh i th c thi (EU)

ệ

ự

ượ

ừ

ộ

bus n i

ề

ạ

ố ố

ủ

ể m ch ạ

ệ

ố ọ ệ ALU: Th c hi n các l nh s h c và logic. ứ ạ c ch a trong các thanh Các toán h ng đ ữ ệ data register) hay thanh ghi đ a ị ghi d li u ( ch (ỉ address register), hay t (internal bus). CU (Control Unit): Kh i đi u khi n ho t ộ đ ng c a EU. Trong kh i này có ả i mã l nh (Instruction decoder). gi

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ả

ự

Quá trình thi hành l nh:ệ ấ ệ L y l nh Gi

ệ i mã – Th c hi n

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

Quá trình thi hành l nh:ệ

i mã l nh

ươ con tr ỏ ắ ầ ng trình b t đ u, Thanh ghi ỉ ị ươ ỉ ầ ẽ ở ị đ a ch đ u ch ng trình. Đ a ch này ớ ộ ể Address bus. c chuy n qua b nh thông qua ư Control bus, n i dung ẽ ư ẽ ệ

ộ ệ . i mã l nh ầ ộ

ộ ả b gi ệ s kh i đ ng các phép toán c n t đ th c thi l nh. Quá trình này đòi h i m t

ỳ

machine cycle) tu theo l nh.

ẽ ặ

ệ s đ t

ự ị

ế

ộ ả b gi ỉ ủ ệ ạ

ế

Ki n trúc máy tính 4

Khi ch l nhệ s ượ đ Khi tín hi u ệ Read đ a vào ớ ộ b nh liên quan s đ a vào ở ộ ộ ả B gi ế ể ự ỏ thi ỳ ố ệ s chu k máy ( ệ i mã l nh Sau khi l nh đã th c thi, ế ỏ ệ đ n đ a ch c a l nh k . Con tr l nh ỹ ậ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ộ

ệ ơ ả ủ

Các chân tín hi u c b n c a CPU

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ậ

ệ

ạ i ạ

ẵ

ụ ụ

ầ ượ ử ụ

ả ệ

c s d ng

ề

ầ

ị CK: Chân nh n tín hi u xung nh p ở ộ Reset: Chân kh i đ ng l ị Ready/Wait: Xác đ nh tr ng thái s n sàng ờ ph c v hay ph i ch . Bus Req: Tín hi u yêu c u đ Bus ậ Bus Ack: Xác nh n yêu c u v Bus

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ể ể

ầ

ỉ

ị

ớ ộ

ế

ớ

ữ ệ

ọ ề Read: Đi u khi n đ c ề Write: Đi u khi n ghi Address: Các chân xác đ nh đ a ch khi c n giao ti p v i b nh Data: Các chân dành cho d li u.

...

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

H vi x lý Intel 8x86 ủ

ử ộ

ầ

ờ

ọ 4004 là b VXL đ u tiên c a Intel, ra đ i năm 1971. Nó ch a ứ 2300 transitor:

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ộ

ệ Pentium 4 hi n nay ch a

ứ 55 tri u ệ

B VXL transistor:

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế

ủ Ki n trúc c a Intel 8086

ơ ồ

ậ

ố S đ kh i Quá trình thi hành l nhệ ủ Các chân c a VXL 8086 ắ L p trình ng t

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ố

ế

ự

ấ

ớ

ầ ứ ể

ị ớ

ươ

ữ ệ ừ ế

ứ

ệ ố

ả

ữ ệ ủ

ấ ấ ả

ự

t c các d li u c a nó

8086 có 2 thành ph n: ầ BIU (Kh i giao ti p Bus) ố và EU (Kh i th c thi). ứ BIU cung c p các ch c năng ph n c ng, bao ạ ồ ể ữ ỉ ộ g m t o các đ a ch b nh và I/O đ chuy n d ữ EU v i bên ngoài VXL. ệ li u gi a ậ ệ ng trình và d li u t EU nh n các mã l nh ch ả ệ ự BIU, th c thi các l nh này và ch a các k t qu trong các thanh ghi. Chú ý r ng ằ EU không có bus h th ng nên ph i ậ ệ th c hi n nh n và xu t t thông qua BIU.

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

Quá trình thi hành l nh:ệ

ớ

ặ

ậ

ừ ộ

b nh và đ t chúng

ờ ệ

ị ự

ẽ ả

i mã

ự

ị EU và BIU làm vi c đ c

ả

ớ

ậ ệ

ẽ ấ

ự

ệ

ế

Ki n trúc máy tính 4

ệ BIU nh n các mã l nh t vào hàng ch l nh. EU (Execute Unit – đ n v th c thi) s gi ệ ệ và th c hi n các l nh trong hàng. ệ ộ ơ ằ Chú ý r ng các đ n v ộ ậ BIU có kh năng nh n m t l p v i nhau nên ướ ự ớ ệ EU đang th c thi l nh tr l nh m i trong khi đó. ệ Khi EU th c hi n xong l nh, nó s l y mã l nh ợ ệ ế ế k ti p trong hàng đ i l nh. ạ ỹ ộ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ậ

So sánh 8086 và 8088:

ệ

ự

ở BIU.

t gi a VXL

8086 và 8088 là

ữ ệ ộ

8 bit, còn c a ủ

ợ ệ

ủ 8088

ế

ộ VXL này gi ng nhau 8086 có th ch y

ổ

ữ S khác bi ử ụ 8088 s d ng bus d li u r ng 8086 là 16 bit. Ngoài ra hàng đ i l nh c a dài 4 byte trong khi c a ủ 8086 là 6 byte. ủ Tuy nhiên do EU c a hai b nên các ch ng trình vi ượ c trên đ

ố ươ ể ạ t cho ả ầ 8088 mà không c n thay đ i gì c .

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ủ Các chân c a VXL 8086

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ả

Gi

i thích:

ỉ 20 bit, bus d li u

ị ồ

ữ ệ 16 17 chân dùng cho các

ứ

ể ả

ề ộ

ệ

ờ ỹ

ứ

ề

ậ

ờ

8086 có bus đ a ch bit, 3 chân ngu n và ể ch c năng đi u khi n. Tuy nhiên m t chân có th đ m nhi m nhi u ch c năng ta (nh k thu t phân kênh theo th i gian time multiplexing).

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ừ

ỉ

ị

(A16/S3 ÷ A19/S6)

ề

ị

ụ ể C th : ữ ệ 16 chân (AD0 ÷ AD15): v a là chân d li u, ườ ẽ ừ v a là chân đ a ch . Các chân này s là các đ ạ ữ ệ ỉ ị T1 và d li u trong các đ a ch trong tr ng thái ạ T2 – T4. tr ng thái ạ ỉ ị 4 chân đ a ch và tr ng thái 3 chân ngu n ồ (VCC, GND1, GND20) ể ờ 17 chân đ nh th i và đi u khi n

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ứ

ủ Ch c năng c a các chân

ế ộ ố

2 ch đ : t

ở i đa (

ệ ố

ể i thi u maximum mode). ể ch dùng cho các h th ng

ứ

dùng cho các h th ng ph c ộ ế

ệ ố ớ

ạ ộ ể 8086 có th ho t đ ng ố (minimum mode) và t ỉ ế ộ ố i thi u Ch đ t ả ơ VXL đ n gi n. ế ộ ố Ch đ t i đa ớ ơ ạ t p h n, giao ti p v i các b nh và I/O riêng.

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ả

ố

ế ộ Các chân dùng chung cho c hai ch đ ố t

i đa và t

ể i thi u:

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế ộ ố

ể i thi u:

Các chân ch ỉ dùng cho ch đ t

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế ộ ố

ỉ

Các chân ch dùng cho ch đ t

i đa:

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

Các chân Ngu n:ồ

ử ụ

ệ +5V (VCC)

ệ ự ạ

340 mA (10 mA cho

ồ ấ 8086 s d ng ngu n c p đi n và có 2 chân đ t ấ (GND). Dòng đi n c c đ i là lo i ạ CMOS)

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

Xung nh p:ị

ử ụ

ạ

ị

ỳ ớ

ạ

ờ

ậ ố

ữ 8086 s d ng xung nh p d ng xung ch nh t có chu k v i th i gian c nh lên và ỏ ơ 10 ns (đi vào chân CLK). xu ng nh h n

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ạ

Các chân tr ng thái bus (S0, S1, S2):

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ề

ể Các chân đi u khi n bus (HOLD, HLDA, RQ/GT0 , RQ/GT1, LOCK):

Ch đ t

ể i thi u:

ộ

ứ

ỏ ộ

ế ị

ể

ủ t c các bus c a nó, tách VXL ử t b khác x

ấ

ọ

ở ạ ớ ệ ố ớ ự ế

ậ

ầ

ể

ế ộ ố HOLD (gi ):ữ Ngõ vào tác đ ng m c cao làm cho ấ ả VXL h m ch t kh i b nh và I/O đ cho phép thi lý bus h th ng. Quá trình này g i là truy xu t ộ b nh tr c ti p (DMA – Direct Memory Access). HLDA (Hold acknowledge): Ghi nh n yêu c u DMA đ i v i b đi u khi n DMA.

ế

Ki n trúc máy tính 4

ố ớ ộ ề ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ậ ạ ộ

Ch đ t

i đa:

ứ

ậ

ả

nh n yêu c u

ầ ) và ra

ế ộ ố RQ/GT0, RQ/GT1 (Request / Grant): Các chân này dùng c hai ch c năng vào ( ậ (ch p nh n yêu c u

ầ ).

ề

ộ

ể bus

ấ + Khi m t thi

ứ

ệ

ố ấ t b mu n l y quy n đi u khi n c c bụ ộ, nó s phát yêu c u b ng cách đ a tín ằ ầ hi u m c th p vào

tr ng thái

chân yêu c uầ . ầ ệ

ẽ ở ạ + Sau khi nh n yêu c u, 8086 s ậ

Ở

ế ị ẽ ấ ậ ử

ấ ộ ư

ế

ể t không th

ế ị t b khác bi ạ

ế

Ki n trúc máy tính 4

HOLD và g i tín hi u ch p nh n ra chân này. đây, chân RQ/GT0 có đ u tiên cao h n chân RQ/GT1. LOCK: báo cho các thi ộ ậ ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – ụ ộ ử ụ s d ng bus c c b . Khoa CNTT

Chân RESET:

ứ

i h th ng. ượ ử ụ

ộ ạ ệ ố ng đ

c s d ng khi

ạ ộ Ho t đ ng khi có xung tác đ ng m c cao, ở ộ ể dùng đ kh i đ ng l ườ Chân RESET th ự ố ệ ố h th ng có s c .

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ề

ể Các chân đi u khi n bus (READY, IO/M, RD, WR, DEN, DT/R...):

ấ ẽ ứ

ứ

ớ ạ

ẵ

ậ

ấ

ị ệ ớ ộ

ệ ấ

ứ

ở ứ m c th p s ng READY: Chân này ẵ ớ ạ v i tr ng thái không s n sàng, còn m c cao thì ng v i tr ng thái s n sàng. ộ Chân IO/M (IO/Memory – Xu t nh p /B ỳ nh ):ớ xác đ nh chu k bus hi n hành đang ớ làm vi c v i b nh (m c th p) hay I/O (m c cao).

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ề

ế

ị b nh hay I/O đ n VXL.

ệ

ượ ớ c v i ề ữ ệ ừ

ế

Chân RD (Read): Xác đ nh chi u truy n ớ ữ ệ ừ ộ d li u t Chân WR (Write): tín hi u này ng ề ị RD, nó xác đ nh chi u truy n d li u t ớ ộ VXL đ n I/O hay b nh .

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ớ

ượ

ộ ệ

ữ ệ Chân này c dùng v i DT/R đ cho phép n i các b đ m

ề

ố ừ ự

ằ

ữ ệ

ạ

ấ ế

ị

ườ ỉ ủ ộ

ữ ệ ớ

ữ ị

ề

ề ủ

ể ề

ể

ộ ệ ở ứ

ệ

ỉ ự ệ

ụ

ế

Ki n trúc máy tính 4

DEN (Data Enable – cho phép d li u): ể đ hai chi u vào data bus. Nó ngăn ng a s tranh ộ ệ ấ ch p bus b ng cách c m các b đ m d li u cho ỉ ng d li u / đ a ch đ n tr ng thái T2, khi các đ ữ không còn l u tr đ a ch c a b nh hay I/O n a. ậ Chân DT/R (Data transmit/receive – truy n/nh n ữ ữ ệ dùng đ đi u khi n chi u c a lu ng d ồ d li u): ệ ữ ệ ủ ế li u qua các b đ m (n u có) vào bus d li u c a ụ ấ ệ ố m c th p, nó ch th c hi n tác v h th ng. Khi ỉ ự ở ứ ọ m c cao nó ch th c hi n tác v ghi. đ c và khi ộ ậ ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – ... Khoa CNTT

ạ

ậ

ng trình đang

ắ L p trình ng t ộ ệ

ử

ừ ộ ượ ọ

ươ ng trình khác ươ

ng trình x lý

ẽ ừ

ệ ủ

ề

ươ

ắ ử ng trình x lý ng t. ể

ắ ộ

ầ i cho ch ầ ặ

ế ị t b ươ

ế

Ki n trúc máy tính 4

ắ Ng t là hành đ ng d ng ch ạ ể ự ươ ch y đ th c hi n m t ch ươ c g i là ng trình này đ (ch ng tắ ). ệ ự ộ B VXL s d ng các công vi c đang th c hi n ậ ượ c khi chân INTR hay chân NMI c a nó nh n đ ề ệ tín hi u yêu c u ng t. Sau đó nó trao quy n đi u ể ạ khi n l ắ ệ Tín hi u yêu c u ng t có th do m t thi ộ ệ ầ ứ ph n c ng ho c do m t l nh INT trong ch trình sinh ra. ộ ậ ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ạ

ắ ượ

ả

ướ

Quá trình ng t đ

c mô t

trong hình d

i đây:

ươ ị Ch ắ ng trình b ng t

ươ Ch ắ ử ng trình x lý ng t

ệ ệ L nh 1 L nh 2

ệ ệ L nh 1 L nh 2 ...

...

INT <...> ...

IRET

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ử

ươ

IRET đ sau khi th c hi n xong ệ ng

ử

ể 8086 có th qu n lý ố ầ ượ ừ 0, 1, 2,..., t t

c đánh s l n l

ả

ắ

ắ ầ ượ ế ươ c k t thúc ng trình x lý ng t c n đ Ch ự ệ ể ệ ằ b ng l nh ế ở ề ự ể có th quay tr v th c hi n ti p ch ắ ướ ị trình b ng t tr c đó. ề ể ệ ạ ắ Có nhi u lo i tín hi u ng t khác nhau, đ ố ệ ủ ắ ầ ự ệ t các ng t c n d a vào s hi u c a phân bi ả ộ 256 chúng. B vi x lý ượ ng tắ , đ FFh. ướ D i đây là b ng danh sách các ng t: ộ

ế

Ki n trúc máy tính 4

ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ố ệ

ứ

ắ S hi u ng t

Ch c năng

ắ ủ

0 – 1Fh

Ng t c a BIOS

ắ ủ

20h – 3Fh

Ng t c a DOS

40h – 7Fh

D trự ữ

ươ

80h – F0h

ng trình BASIC

ế

Ki n trúc máy tính 4

Dùng cho ch trong ROM ử ụ Không s d ng F1h – FFh ạ ỹ ậ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ộ

ắ

ộ ộ

ể ể

ườ ử ụ

ệ

ắ

ắ Không ph i s hi u ng t

“Ng t”ắ và ả ố ệ ắ ươ ứ

ộ

t s n

ả

ở c x lý b i các ch ủ ế ROM BIOS (ch y u là gi

ơ ả

ẽ

ố ệ ừ 20h – 3Fh thì s do h ệ ử

ề

ạ

ế

Ki n trúc máy tính 4

ả Gi i thích: ậ ủ ử ươ ng trình x lý ng t có th là m t b ph n c a Ch BIOS hay c a ủ DOS, cũng có th do ng i s d ng ự ế t t. vi ầ Ta c n phân bi t rõ hai khái ni m: ử ươ “Ch ng trình x lý ng t”. ươ ử nào cũng có có ch ng ng. ng trình x lý ng t t ố ệ ừ 0 – 1Fh xu t hi n thì ắ ấ ệ Khi m t ng t có s hi u t ế ẵ ươ ẽ ượ ử chúng s đ ng trình vi ế ằ n m trong i quy t các ầ yêu c u vào/ ra c b n). ắ ế Còn n u ng t có s hi u t DOS x lý. đi u hành ộ ậ ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ắ

ạ Phân lo i ng t:

ạ ầ ự

Đ phân lo i c n d a trên m t tiêu chí nào

ở

ạ

ẽ

ộ ắ ự

đây ta s phân lo i ng t d a trên cách

ắ ạ

ạ

ể đó, ứ th c phát sinh ng t, t m chia làm hai lo i sau: ề ắ Ng t m m ắ ứ Ng t c ng

ế

Ki n trúc máy tính 4

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ề

ượ

c phát

ắ ờ ọ

ệ

ắ ế ắ ằ i g i ng t b ng l nh

INT trong

ươ

ng trình.

ố ệ

ắ ề Ng t m m ộ ọ Ta g i m t ng t là ng t m m n u nó đ sinh khi có l ch ủ ệ Cú pháp c a l nh INT là: ắ INT

Ví d :ụ

ủ ủ

ắ ắ

ọ ọ

INT   21h         ;G i ng t 21h c a DOS              INT   13h         ;G i ng t 13h c a BIOS

ế

Ki n trúc máy tính 4

53

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ầ

t b ph n

ắ ứ ử

ầ

ắ ứ Ng t c ng ế ị ộ ộ M t ng t c ng phát sinh khi có m t thi ử ắ ớ ộ ệ ứ c ng g i tín hi u yêu c u ng t t i b vi x lý. Ví d :ụ

ử

ộ ầ

ấ ể

t b ngoài (bàn

ắ ứ (hay ng t c ng n i b

ộ ộ).

ộ     Khi ta gõ m t phím trên bàn phím hay b m chu t, ẽ ắ ử ớ ộ ệ s có tín hi u ng t g i t i b vi x lý đ yêu c u ừ ệ ự ộ ử x lý hành đ ng v a th c hi n. ế ị ạ ừ ắ ượ thi c kích ho t t Các ng t đ ụ ư ố ượ ọ ộ c g i là phím, chu t...) gi ng nh ví d trên đ ở ắ ế Ng t c ng ngoài. Còn n u ng t phát sinh b i các ượ ọ ổ ợ ằ c g i kinh ki n b tr n m trên mainboard thì đ là Ng t c ng trong ộ

ế

Ki n trúc máy tính 4

54

ắ ứ ệ ắ ứ ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ạ ậ

ắ

Ng t 17h – Vào/ra máy in:

ứ

ả

ắ

Đây là ng t do BIOS qu n lý, nó có ba ch c

ự

ra máy in

ố ố ố

năng: ộ ư ứ Ch c năng s 0: Đ a m t kí t ở ạ ổ ứ Ch c năng s 1: Kh i t o c ng máy in ạ ể ứ Ch c năng s 2: Ki m tra tr ng thái máy in

ế

Ki n trúc máy tính 4

55

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ứ

ư

ố

ộ

ự

ra máy

Ch c năng s 0: Đ a m t kí t in

Các tham s :ố

ủ

ự ầ

c n in

AH = 0 AL = Mã ASCII c a kí t ố ệ DX = S hi u máy in

ự

Ví d :ụ ử     G i kí t

‘A’ ra máy in.

ế

Ki n trúc máy tính 4

56

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

Gi

i:ả

ự ầ

ế

ự ố

xu ng dòng

MOV   AH, 0                 MOV   AL, ‘A’     ;Kí t c n in              MOV   DX, 0        ;Máy in s 0ố              INT     17h              MOV   AH, 0                     MOV   AL, 0Ah    ;in ti p kí t              INT     17h

ế

Ki n trúc máy tính 4

57

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ắ

Ng t 21h

ấ ủ

ề

ướ

ứ

ử ụ ố

ầ

ể

ẽ

ộ ố ứ

ư ụ

ừ ồ

ộ ờ

ố ố

ổ đĩa ồ ệ đ ng h h

ấ ắ     Đây là ng t hay dùng nh t c a DOS, nó có r t Ở ầ ứ c ta đã s d ng nhi u ch c năng. ph n tr ứ ắ ủ ố b n ch c năng c a ng t này (ch c năng s 1, 2, 9 và 4Ch). Trong ph n này ta s tìm hi u thêm m t s ch c năng khác: ạ ứ Ch c năng s 39h: T o m t th m c trên ấ ứ Ch c năng s 2Ch: L y th i gian t th ngố    ...

ế

Ki n trúc máy tính 4

58

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ứ

ư ụ

ộ

ố

ổ

ạ Ch c năng s 39h: T o m t th m c trên đĩa

tham

ỗ

ị

Các s :ố

ứ ậ

ườ

ả

AH = 39h ỉ ủ      DS:DX = Đ a ch c a chu i ch a ỗ ng d n (chu i này ph i có t n

ẫ đ cùng là 0)

Ví d :ụ ạ

ổ

ư ụ        T o th m c ASM trong

đĩa C.

ế

Ki n trúc máy tính 4

59

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ố ỉ ạ ủ ị

ọ ế

ế

Ki n trúc máy tính 4

60

ậ ạ

TITLE  Tao thu muc .MODEL  SMALL .STACK  100H .DATA     DuongDan   DB   ’C:\ASM’, 0 .CODE MAIN   PROC     MOV   AX, @DATA     MOV   DS, AX ư ụ ứ     MOV   AH, 39h          ;Ch c năng s 39h: t o th m c ỗ ấ     LEA   DX, DuongDan   ;L y đ a ch offset c a chu i đ tặ                                     ;vào DX ắ     INT   21h                ;G i ng t     MOV   AH, 4Ch        ;K t thúc     INT   21h MAIN ENDP ỹ ộ B môn K thu t máy tính & m ng – END MAIN Khoa CNTT

ứ

ấ

ờ

ố

ừ ồ

đ ng

Ch c năng s 2Ch: L y th i gian t ồ ệ ố h h th ng

Vào: Ra:

AH = 2Ch ờ    (0 ≤ CH ≤ 23) CH = gi CL = phút  (0 ≤ CL ≤ 59) DH = giây  (0 ≤ DH ≤ 59) DL = % giây  (0 ≤ DL ≤ 99)

ờ

Vi

ng trình hi n ra màn hình gi

ệ ươ i c a h th ng. ạ

ế

Ki n trúc máy tính 4

61

Ví d :ụ ế t ch ệ ạ ủ ệ ố hi n t ậ ộ ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

TITLE   Hien thoi gian .MODEL  SMALL .STACK  100H .DATA     Time_Buf   DB   ’00:00:00$’ .CODE MAIN   PROC     MOV   AX, @DATA     MOV   DS, AX

ố ọ

ế

Ki n trúc máy tính 4

62

ọ ắ ạ ậ

ờ ứ     MOV   AH, 2Ch        ;Ch c năng s 2Ch: đ c th i gian     INT   21h                ;G i ng t ỹ ộ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ờ ừ ố ậ ồ s th p phân sang mã ASCII r i

ấ

ờ ể vào AX

ố

ươ ố ư ơ

ố ụ ơ ị

ấ

ế

Ki n trúc máy tính 4

63

ậ ạ ộ

ổ ;Đ i Gi (trong CH) t     ;c t vào Time_Buf     MOV   AL, CH         ;Chuy n Gi     MOV   AH, 0     MOV   DL, 10         ;Chia AX cho 10 ụ ng = S hàng ch c     DIV   DL                ;AL = Th ị                                 ;AH = S d = S hàng đ n v ổ ố     ADD   AL, 30h        ;Đ i s hàng ch c sang mã ASCII ổ ố     ADD   AH, 30h        ;Đ i s hàng đ n v sang mã ASCII ỗ     MOV   Time_Buf, AL   ;C t vào chu i     MOV   Time_Buf+1, AH ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ổ ừ ố ậ ồ s th p phân sang mã ASCII r i

ấ

ứ

ụ

ủ ị ủ ố ố

ổ

ấ ỗ

;Đ i Phút (trong CL) t     ;c t vào Time_Buf     MOV   AL, CL         ;AX ch a Phút     MOV   AH, 0     MOV   DL, 10         ;Chia AX cho 10 ứ     DIV   DL               ;AL ch a s hàng ch c c a Phút ơ ứ                                ;AH ch a s hàng đ n v c a Phút     ADD   AL, 30h        ;Đ i sang mã ASCII     ADD   AH, 30h                     ấ     MOV   Time_Buf+3, AL ;C t vào chu i (sau d u hai ch m)ấ     MOV   Time_Buf+4, AH

ế

Ki n trúc máy tính 4

64

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ổ ừ ố ậ s th p phân sang mã ASCII

ấ

ứ

ụ

ủ ị ủ ố ố ơ

;Đ i Giây (trong DH) t r i ồ     ;c t vào Time_Buf     MOV   AL, DH         ;AX ch a Giây     MOV   AH, 0     MOV   DL, 10         ;Chia AX cho 10 ứ     DIV   DL               ;AL ch a s hàng ch c c a Giây ứ                                ;AH ch a s hàng đ n v c a Giây ổ     OR    AX, 3030h      ;Đ i sang mã ASCII     MOV   Time_Buf+6, AL     MOV   Time_Buf+7, AH

ế

Ki n trúc máy tính 4

65

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ỗ ệ ứ

ố

ỉ ị ứ ấ ự ặ ỗ đ t

ọ

ế

ờ ;Hi n chu i ch a th i gian (Time_Buf) ra màn hình.     MOV   AH, 9             ;Ch c năng s 9     LEA   DX, Time_Buf   ;L y đ a ch chu i kí t vào                                    ;thanh ghi DX ắ     INT   21h                 ;G i ng t     MOV   AH, 4Ch          ;K t thúc     INT   21h MAIN ENDP END MAIN

ế

Ki n trúc máy tính 4

66

ộ ậ ạ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT

ế

ầ

H t Ph n 4

ế

Ki n trúc máy tính 4

67

ộ ạ ậ

ỹ B môn K thu t máy tính & m ng – Khoa CNTT