
1
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
KHOA CƠ KHÍ CÔNG NGHỆ
KỸ THUẬT HỆ THỐNG
CHƯƠNG 5:
THỬ NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG
Bộ môn: Điều Khiển Tự Động

2
Kỹ thuật hệ thống - Chương 5: Thử nghiệm và đánh giá hệ thống
5.1 KHÁI NIỆM
Đánh giá có nghĩa là thẩm tra
và nhận định một hệ thống
(hay một thành phần của hệ
thống) về mặt giá trị, chất
lượng vận hành, mức độ hiệu
quả....
Đánh giá là một quy trình
liên tục, bắt đầu ngay từ
trong giai đoạn thiết kế ý
niệm cho tới khi hệ thống bị
thải hồi.
Mục đích của việc đánh giá
là để xác định (bằng cách dự
đoán, phân tích và đo lường)
các đặc tính thực của hệ
thống và đảm bảo rằng nó sẽ
đáp ứng một cách hiệu quả
các nhiệm vụ đã đề ra.

3
5.2 CÁC YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ VÀ THỬ NGHIỆM
Nhu cầu cho đánh giá và thử nghiệm được xác định ban đầu vào giai đoạn thiết kế ý niệm
khi các yêu cầu cho toàn hệ thống được thiết lập. Như ta đã thấy, các phân tích nhiệm vụ,
chức năng, trade – off đã xác định các yêu cầu cụ thể mà hệ thống đang được phát triển phải
thỏa mãn. Như vậy, vấn đề được đặt ra là chúng ta sẽ xác định như thế nào rằng các yêu cầu
này đã được đáp ứng, cũng như các phương pháp đo kiểm nào cần được sử dụng.
Quy trình đánh giá bắt đầu từ sau khi các yêu cầu hệ thống được xác định. Tại các giai đoạn
đầu của quá trình thiết kế, các phương pháp phân tích có thể được sử dụng để đánh giá và dự
đoán các đặc tính của hệ thống đang được thiết kế. Các phương diện khác nhau của thiết kế
được xem xét với cơ sở là các yêu cầu, các hoạt động sửa chữa sẽ được khởi tạo nếu thiết kế
không đáp ứng hay sản phẩm cần phải hoàn thiện hơn nữa. Thay đổi trong các giai đoạn đầu
của chu kỳ sống sản phẩm rõ ràng sẽ dể dàng thực hiện và có chi phí thấp.
Khi công tác thiết kế tiến triển từ các định nghĩa trên bản vẽ cho tới thời điểm mà các mẫu/
mô hình được thực hiện, quy trình đánh giá càng trở nên nhiều ý nghĩa do một hệ thống gần
như thật sự đã có.
Hiệu quả của công tác đánh giá càng trở nên quan trọng khi nguyên mẫu (prototype) sản
phẩm được hoàn thành.
Kỹ thuật hệ thống - Chương 5: Thử nghiệm và đánh giá hệ thống

4
5.2 CÁC YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ VÀ THỬ NGHIỆM
Có thể nói rằng một thử nghiệm hệ thống thực sự (theo quan điểm đánh giá toàn diện vận
hành và hiệu quả hệ thống) là khi ta đặt hệ thống trong môi trường hoạt động của nó và dưới
điều kiện sử dụng thực.
Ví dụ: một chiếc xe máy, máy bay hay nhà máy phải được thử nghiệm khi nó đang thực hiện
nhiệm vụ hay sử dụng. Trong những trường hợp như vậy, các hoạt động bảo trì và vận hành
thực có thể được theo dõi ghi lại để được phân tích đánh giá sau đó.
Mặc dù đánh giá về vận hành, hiệu quả hệ thống sẽ chính xác hơn khi hệ thống đã hoàn
thành và đi vào vận hành, việc hoãn công tác đánh giá tới giai đoạn sau của chu kỳ sống sản
phẩm có thể không thực tế do các hoạt động sửa chữa có thể không thực hiện được. Các hoạt
động sửa chữa nên được khởi tạo càng sớm càng trong chu kỳ sống sản phẩm để đảm bảo
rằng các yêu cầu được đáp ứng. Hiệu chỉnh, sửa chữa sau khi hệ thống/ thiết bị đã được sản
xuất hay lắp đặt sẽ rất tốn kém.
Kỹ thuật hệ thống - Chương 5: Thử nghiệm và đánh giá hệ thống

5
5.3 CÁC LOẠI THỬ NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ
Kỹ thuật hệ thống - Chương 5: Thử nghiệm và đánh giá hệ thống
Các loại thử nghiệm được dùng khác nhau tùy theo giai đoạn thiết kế. Hiệu quả của công tác
đánh giá tăng lên theo loại thử nghiệm mà ta dùng từ loại 1 cho tới 4.

