1Phần 1
Bài giảng
Chương 4: Máy điện không đồng bộ3 pha
TS. Nguyễn Quang Nam
2013 – 2014, HK 2
http://www4.hcmut.edu.vn/~nqnam/lecture.php
nqnam@hcmut.edu.vn
2Phần 1
Như đã giới thiệu trước đó, động cơ không đồng bộ (KĐB)
là động cơ có dòng điện xoay chiều được đưa vào dây quấn
stato (đã được giới thiệu), và dòng điện trong dây quấn rôto
xuất hiện do cảm ứng từphía stato.
Khi được cấp nguồn nhiều pha cân bằng, máy sẽcó từ
trường khe hởquay ởtốc độ đồng bộ, được xác định bởi số
cực stato và tần số dòng điện stato.
Rôto của máy KĐB có thể ở dạng dây quấn hoặc lồng sóc.
Máy điện không đồng bộ– Tổng quan
3Phần 1
Hình dưới đây minh họa cấu trúc của máy KĐB.
Tổng quan (tt)
Trục
Ổ đỡ
Quạt
thông gió
Rôto
lồng sóc
Dây quấn
stato
Cánh
khuấy
4Phần 1
Hình dưới đây minh họa các dây quấn nhiều pha phía
stato của máy KĐB.
Tổng quan (tt)
Nêm
Đầu nối
cuộn dây Răng
stato
Rãnh
stato
5Phần 1
Rôto dây quấn được tạo thành từcác dây quấn nhiều
pha giống như phía stato, với sốcực bằng với sốcực
của dây quấn stato.
Cần có các chổi than tỳlên các vành trượt để nối
mạch điện rôto với bên ngoài.
Các máy KĐB rôto dây quấn ít được dùng, chỉ được
tìm thấy trong một số ứng dụng đặc biệt.
Tổng quan (tt)
6Phần 1
Hình dưới đây minh họa kết cấu của rôto dây quấn trong
các máy KĐB.
Tổng quan (tt)
Thanh dẫn
rôto
Cánh khuấy
Vành trượt
Trục
7Phần 1
Rôto lồng sóc được chếtạo bằng cách đúc các thanh dẫn
trong các rãnh rôto và nối tắt các thanh dẫn với nhau tại hai
đầu của rôto.
Kết cấu cực kỳ đơn giản và bền chắc của rôto lồng sóc là
ưu điểm nổi bật của các động cơ KĐB rôto lồng sóc, giúp nó
trởthành loại động cơ được sửdụng phổbiến nhất.
Động cơ KĐB rôto lồng sóc có công suất từvài chục W
đến hàng trăm kW hay hơn nữa.
Tổng quan (tt)
8Phần 1
Hình vẽ dưới đây biểu diễn kết cấu của rôto lồng sóc
trong các máy KĐB.
Tổng quan (tt)
Thanh dẫn
rôto Cánh khuấy
Vòng
ngắn mạch
9Phần 1
Tổng quan (tt)
10Phần 1
Gọi n (vòng/phút) là tốc độ quay xác lập của động cơ,
và n
s
(vòng/phút) là tốc độ đồng bộcủa từ trường quay.
Độ chênh lệch giữa tốc độ đồng bộvà tốc độ rôto
thường được gọi là tốc độ trượt. Tuy nhiên, mức độ
chênh lệch tốc độ thường được biểu diễn ởdạng tương
đối, độ trượt
Tổng quan (tt)
(4.1)
s
ms
s
s
p
n
nn
s
ω
ωω
−
=
−
=