Bài giảng Phương pháp luận thiết kế kiến trúc: Chuyên đề 5 - TS. KTS. Khuất Tân Hưng

Trong lĩnh vực thiết kế kiến trúc, việc tổ chức không gian và hình khối đóng vai trò trọng tâm, định hình chức năng, thẩm mỹ và trải nghiệm của người sử dụng. Tầm quan trọng của việc nắm vững các nguyên tắc cơ bản trong thiết kế là không thể phủ nhận, bởi chúng là nền tảng để tạo ra những công trình bền vững và có giá trị. Chuyên đề này đi sâu vào một số vấn đề cốt lõi, cung cấp cái nhìn tổng quan về cách các yếu tố hình thể và không gian tương tác, từ đó nhấn mạnh sự cần thiết của một cách tiếp cận có hệ thống để kiến tạo nên những không gian kiến trúc có ý nghĩa và hiệu quả.

Sinh viên, kiến trúc sư, nhà quy hoạch đô thị, và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kiến trúc và thiết kế.

Tài liệu này trình bày các vấn đề cơ bản và nguyên tắc cốt lõi trong thiết kế kiến trúc, tập trung vào việc tổ chức không gian và hình khối. Phần nội dung chính đi sâu vào các nguyên tắc tổ hợp hình khối và không gian, bao gồm việc làm rõ tính chất hình thể (đóng, mở, cao, thấp, có hướng, vô hướng, một chiều, nhiều chiều) và đặc điểm hình học của không gian. Ngoài ra, nó cũng đề cập đến việc xác định tính quy luật của các yếu tố cấu thành không gian, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định cấu trúc giao thông phù hợp với yêu cầu sử dụng và tính chất địa điểm cụ thể. Một phương pháp tiếp cận quan trọng được đề xuất là phối hợp các không gian có chiều cao và độ lớn khác nhau, cùng với việc phát huy vai trò tạo hình của các không gian trống, nhằm tối ưu hóa chức năng và thẩm mỹ. Bên cạnh đó, tài liệu còn khai thác tính chất của các yếu tố hình thức thông qua hai khía cạnh chính: tính khái quát và tính biểu cảm, giúp người thiết kế định hình ngôn ngữ kiến trúc. Các nguyên tắc thiết kế này mang lại giá trị ứng dụng cao cho các kiến trúc sư, giúp họ kiến tạo nên những công trình không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng mà còn thể hiện được giá trị nghệ thuật và tinh thần của một không gian sống, làm việc hay công cộng. Hàm ý là một thiết kế thành công phải là sự tổng hòa của lý thuyết không gian, hình khối, công năng và cảm xúc.