Bài giảng Quản lý sản xuất cho kỹ sư: Chương 8 - Đường Võ Hùng

Trong bối cảnh sản xuất hiện đại, việc quản lý hiệu quả các nguồn lực và tối ưu hóa quy trình là yếu tố then chốt cho sự thành công của doanh nghiệp. Để đạt được điều này, các hệ thống hoạch định nhu cầu vật tư (MRP) và triết lý Just In Time (JIT) đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chúng cung cấp các công cụ thiết yếu để các tổ chức có thể chuyển đổi nhu cầu sản phẩm cuối cùng thành các yêu cầu cụ thể về nguyên vật liệu và linh kiện, đồng thời quản lý tồn kho một cách tối ưu. Tài liệu này nhằm mục đích giới thiệu tổng quan về hai phương pháp tiếp cận này, làm rõ tầm quan trọng của chúng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và kiểm soát chi phí trong môi trường sản xuất năng động.

Tài liệu này hướng đến sinh viên các ngành kỹ thuật công nghiệp, quản lý sản xuất, quản lý chuỗi cung ứng; kỹ sư, quản lý sản xuất và các chuyên gia trong lĩnh vực logistics muốn tìm hiểu sâu về hoạch định vật tư và quản lý tồn kho.

Tài liệu này đi sâu vào nguyên lý và ứng dụng của Hoạch định nhu cầu vật tư (MRP), một hệ thống nền tảng trong quản lý sản xuất giúp doanh nghiệp dịch chuyển nhu cầu sản phẩm hoàn chỉnh thành các yêu cầu chi tiết về nguyên vật liệu và bán thành phẩm. MRP phân loại rõ ràng giữa nhu cầu độc lập (sản phẩm cuối cùng dựa trên dự báo) và nhu cầu phụ thuộc (các thành phần cấu tạo nên sản phẩm cuối cùng), từ đó cho phép tính toán chính xác lượng vật tư cần thiết. Để vận hành MRP hiệu quả, ba yếu tố đầu vào cốt lõi là Lịch trình sản xuất tổng thể (Master Production Schedule - MPS), Bảng danh sách vật tư (Bill of Material - BOM) và hồ sơ tồn kho chi tiết được nhấn mạnh. Đặc biệt, BOM được trình bày như một cấu trúc cây sản phẩm, mô tả mối quan hệ thứ bậc giữa các bộ phận, từ đó hỗ trợ việc xác định đúng loại và số lượng vật liệu ở mỗi cấp độ. Bên cạnh đó, tài liệu cũng giới thiệu các khía cạnh của hệ thống hoạch định tồn kho, cung cấp một ví dụ minh họa về cách tính toán nhu cầu và quản lý chi phí liên quan đến việc đặt hàng và tồn trữ. Các yếu tố như thời gian thực hiện (lead time), chi phí đặt hàng và chi phí tồn trữ được xem xét để đưa ra quyết định tối ưu. Mục tiêu cuối cùng là giúp doanh nghiệp trả lời các câu hỏi quan trọng: cần gì, bao nhiêu, và khi nào để đặt hàng hoặc sản xuất, nhằm tránh tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa tồn kho. Bằng cách tích hợp các nguyên tắc của MRP và triết lý Just In Time (JIT), tài liệu này hướng tới việc nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa chi phí trong toàn bộ chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.