Bài giảng Quản lý sản xuất cho kỹ sư: Chương 9 - Đường Võ Hùng

Trong bối cảnh công nghiệp hóa hiện đại, quản lý sản xuất hiệu quả đóng vai trò then chốt quyết định năng lực cạnh tranh và sự bền vững của doanh nghiệp. Một trong những khía cạnh quan trọng nhất của quản lý vận hành là điều độ sản xuất, hoạt động tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và đảm bảo các đơn hàng được hoàn thành đúng hạn. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về công tác điều độ, từ các cấp độ hoạch định khác nhau đến việc định nghĩa các tham số quan trọng trong quá trình vận hành phân xưởng. Mục tiêu là trang bị kiến thức nền tảng về các quy tắc xếp thứ tự công việc, giúp người đọc nắm bắt được tầm quan trọng của việc hoạch định và thực thi lịch trình sản xuất một cách có hệ thống và hiệu quả.

Tài liệu hướng đến sinh viên, kỹ sư và các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý công nghiệp, quản lý sản xuất và quản lý vận hành.

Chương "Điều độ sản xuất" này cung cấp một cái nhìn toàn diện về quá trình quản lý và sắp xếp các hoạt động sản xuất trong môi trường công nghiệp. Bắt đầu với tổng quan về công tác điều độ, tài liệu phác thảo mối liên hệ giữa các cấp độ hoạch định khác nhau, từ kế hoạch dài hạn (điều độ công suất) đến kế hoạch trung hạn (hoạch định tổng hợp) và kế hoạch ngắn hạn (điều độ sản xuất chính, MRP). Sơ đồ quy trình làm việc được trình bày rõ ràng, bao gồm các bước như đặt lộ trình, điều độ, phát lệnh, kiểm tra và xúc tiến, nhấn mạnh tính chu kỳ và sự cần thiết của việc giám sát liên tục. Tiếp theo, chương đi sâu vào các khái niệm cốt lõi trong điều độ trong phân xưởng, định nghĩa các thuật ngữ quan trọng như thời gian gia công, thời điểm sẵn sàng, thời hạn hoàn thành, thời gian giao hàng, thời gian lưu và đặc biệt là độ trễ (tardiness) – một chỉ số hiệu suất quan trọng. Phần trọng tâm của tài liệu là giới thiệu các quy tắc xếp thứ tự đơn hàng trên một máy, bao gồm nguyên tắc Đến trước làm trước (FCFS), Thời gian gia công ngắn nhất (SPT) và Thời hạn sớm nhất (EDD). Mỗi quy tắc được giải thích chi tiết về nguyên lý hoạt động, cùng với ví dụ minh họa cụ thể về việc áp dụng quy tắc FCFS/FIFO và biểu diễn bằng sơ đồ găng để trực quan hóa lịch trình. Việc áp dụng hiệu quả các quy tắc điều độ sản xuất này giúp tối ưu hóa sản xuất, giảm thời gian chờ, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và đảm bảo đáp ứng các cam kết về thời gian giao hàng. Nhờ đó, tài liệu mang lại giá trị thực tiễn cao cho việc quản lý sản xuất và vận hành.