Ch¬ng 3. §iÒu kiÖn
Thanh to¸n quèc tÕ
NghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ lµ sù vËn dông tæng hîp c¸c ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ. Nh÷ng ®iÒu kiÖn nµy ®îc thÓ hiÖn trong c¸c ®iÒu kho¶n thanh to¸n cña c¸c hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng.
Trong bu«n b¸n cÇn nghiªn cøu kü c¸c ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ ®Ó ®¹t ®îc c¸c yªu cÇu cô thÓ sau:
Khi xuÊt khÈu
• - B¶o ®¶m ch¾c ch¾n thu ®îc ®óng, ®ñ, kÞp thêi tiÒn hµng vµ thu vÒ cµng nhanh cµng tèt.
• - B¶o ®¶m gi÷ v÷ng ®îc gi¸ trÞ thùc
tÕ cña sè thu nhËp ngo¹i tÖ
• - Gãp phÇn ®Èy m¹nh xuÊt khÈu
Khi nhËp khÈu
• - B¶o ®¶m ch¾c ch¾n nhËp ®îc hµng ®óng sèm lîng, ®óng chÊt lîng, chñng lo¹i, ®óng thêi h¹n
• - Trong c¸c ®iÒu kiÖn kh¸c kh«ng thay
®æi th× tr¶ tiÒn cµng chËm cµng tèt.
• - Gãp phÇn lµm cho viÖc nhËp khÈu
theo ®óng yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ
I. §iÒu kiÖn vÒ tiÒn tÖ.
1. §Æc ®iÓm vÒ t×nh h×nh tiÒn tÖ trong thanh to¸n vµ tÝn dông quèc tÕ. §Æc ®iÓm 1: - HiÖn nay trªn thÕ giíi kh«ng cßn mét chÕ ®é tiÒn tÖ thèng nhÊt bao trïm toµn bé hµnh tinh. - Thay cho mét ®ång tiÒn chuÈn quèc tÕ ®· ra ®êi c¸c ®ång tiÒn khu vùc nh sau: 1.1 Quü tiÒn tÖ quèc tÕ (IMF): cho ra ®êi ®ång - Special SDR (QuyÒn rót vèn ®Æc biÖt Drawing Right).
1.2. Khu vùc tiÒn tÖ EEC nay lµ EMU (Liªn minh tiÒn tÖ Ch©u ¢u) cho ra ®êi ®ång tiÒn ®Çu tiªn ECU (European Currency Unit) - ®¬n vÞ tiÒn tÖ Ch©u ¢u nay lµ EURO .
TiÕn tr×nh nhÊt thÓ ho¸ tiÒn tÖ cña Ch©u ¢u - Tõ 1/7/90 ®Õn 31/12/1993 - Tõ 1/1/1994 ®Õn 1/1/1997 - Tõ 1/1/1997 ®Õn 1/1/1999 - Gi¸ trÞ ECU kh«ng thay ®æi 1ECU = 1 Euro - §æi tªn ECU -> Euro
- TØ gi¸ gi÷a c¸c quèc gia víi ®ång Euro ®îc Ên ®Þnh vµo ngµy 31/12/1998
+ ChÝnh s¸ch tiÒn tÖ vµ dù tr÷ ngo¹i hèi b»ng Euro. + C¸c kho¶n nî ®îc quy ®æi vµ thanh to¸n b»ng ®ång Euro. + C¸c ®ång tiÒn quèc gia vÉn tån t¹i hîp ph¸p. - Tõ 1/1/2002: Ph¸t hµnh tiÒn giÊy vµ tiÒn xu b»ng ®ång Euro vµ Euro b¾t ®Çu ®îc lu th«ng song song víi c¸c ®ång tiÒn quèc gia. - §Õn 30/6/2002: Qu¸ tr×nh chuyÓn sang ®ång tiÒn duy nhÊt sÏ hoµn tÊt.
1.3. Khèi SEV: t¹o ra ®ång Róp chuyÓn nhîng (Transferable Rouble), 1963-1991. RCN cã 3 chøc n¨ng sau:
+ Lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n vµ thÓ hiÖn gi¸ c¶. + Chøc n¨ng thanh to¸n gi÷a c¸c thµnh viªn khèi SEV. + Chøc n¨ng ph¬ng tiÖn tÝch luü díi d¹ng lµ trªn tµi kho¶n më t¹i ng©n hµng tiÒn göi MBES (ng©n hµng hîp t¸c kinh tÕ quèc tÕ: Interbank for Economic Cooperation - IBEC). - §Õn nay ®ång RCN, kh«ng cßn ph¸t huy ®îc chøc n¨ng cña nã.
§Æc ®iÓm 2: - C¸c ®ång tiÒn quèc gia ®îc quy ®Þnh trªn bµn ®µm ph¸n theo nguyªn t¾c tho¶ thuËn - Thanh to¸n quèc tÕ trong thêi ®¹i ngµy nay lµ thanh to¸n b»ng ®ång tiÒn quèc gia.
lùa chän ®ång tiÒn cÇn lu ý ®Õn c¸c ph¬ng
C¸c ®Æc ®iÓm cña c¸c ®ång tiÒn quèc gia: + C¸c ®ång tiÒn quèc gia ®Òu kh«ng ®îc ®æi ra vµng. + HÇu hÕt c¸c ®ång tiÒn quèc gia ®Òu kh«ng æn ®Þnh + Khi chän ®ång tiÒn quèc gia nµo lµm ®ång tiÒn thanh to¸n th× cÇn dùa vµo h¹ tÇng c¬ së cña ®Êt n- íc ®ã. + Khi thøc giao dÞch theo hîp ®ång mua b¸n VÝ dô: Ph¬ng thøc bu«n b¸n hµng ®èi øng (counter purchase).
§Æc ®iÓm 3: Trªn thÕ giíi cã 2 chÕ ®é qu¶n chÕ ngo¹i hèi kh¸c nhau:
- C¸c níc TB c«ng nghiÖp ph¸t triÓn thùc hiÖn chÕ ®é ngo¹i hèi tù do. - C¸c níc cßn l¹i: thùc hiÖn chÕ ®é qu¶n chÕ ngo¹i hèi nghiªm ngÆt .
2. C¸c lo¹i tiÒn tÖ trong thanh to¸n vµ tÝn dông quèc tÕ
2.1. C¨n cø vµo ph¹m vi lu th«ng tiÒn tÖ, cã 3 lo¹i: TiÒn tÖ thÕ giíi (World Currency), TiÒn tÖ quèc tÕ (International Currency), TiÒn tÖ quèc gia (National Currency). TiÒn tÖ thÕ giíi: lµ vµng. - Kh«ng dïng vµng thÓ hiÖn gi¸ c¶. - Kh«ng dïng vµng ®Ó thanh to¸n theo tõng chuyÕn hµng giao dÞch trong n¨m, theo tõng hîp ®ång. - Vµng ®îc dïng lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n cuèi cïng gi÷a 2 ng©n hµng trung ¬ng cña 2 níc víi nhau.
- §ång tiÒn chuyÓn nhîng (Transferable currency) + Lµ ®ång tiÒn hiÖp ®Þnh: §ång tiÒn nµy kh«ng thay ®æi h×nh th¸i tiÒn tÖ mµ chØ chuyÓn quyÒn së h÷u tõ ngêi nµy sang ngêi kh¸c qua hÖ thèng tµi kho¶n Ng©n hµng. + Nã cã thÓ chuyÓn tõ tµi kho¶n cña ng©n hµng ngµy sang tµi kho¶n cña ng©n hµng kh¸c vµ khi kÕt thóc n¨m quy ®æi ra vµng ®Ó thanh to¸n. Trong thanh to¸n quèc tÕ ngêi ta kh«ng muèn dïng.
- §ång tiÒn ghi sæ (clearing currency): + Cã t¸c dông ghi sæ trªn 1 tµi kho¶n trong mét níc kh«ng chuyÓn ra níc ngoµi ®îc. §ång tiÒn chØ cã chøc n¨ng tÝnh to¸n, kh«ng cã chøc n¨ng thanh to¸n.
cø 2.3. C¨n tån h×nh th¸i t¹i cña tiÒn tÖ, cã: TiÒn mÆt - Lµ (Cash): ®ång tiÒn b»ng giÊy c¸c cña quèc gia riªng biÖt mµ con ng- êi cÇm nã trong tay ®Ó lu th«ng.
- Ngo¹i tÖ tÝn dông (Credit currency): Lµ ®ång tiÒn chØ tån t¹i trªn tµi kho¶n cña ng©n hµng. Khi sö dông b»ng c¸ch ghi cã vµo tµi kho¶n níc nµy ®ång thêi ghi nî vµo tµi kho¶n cña ng©n hµng níc kia.
+ Tû träng trong thanh to¸n quèc tÕ chiÕm 90% lµ tiÒn tÝn dông. + H×nh thøc tån t¹i cña ®ång tiÒn tÝn dông lµ ph- ¬ng tiÖn tÝn dông nãi chung hay ph¬ng tiÖn thanh to¸n quèc tÕ nãi riªng bao gåm: Hèi phiÕu, SÐc, T/T, M/T...
2.4. C¨n cø vµo môc ®Ých sö dông tiÒn tÖ trong hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng hay hîp ®ång tÝn dông. - TiÒn tÖ tÝnh to¸n (account currency): lµ ®ång tiÒn thÓ hiÖn gi¸ c¶ trong hîp ®ång mua b¸n hay tæng trÞ gi¸ hîp ®ång. §ång tiÒn ph¸t huy chøc n¨ng thíc ®o gi¸ trÞ. - §ång tiÒn thanh to¸n (Payment currency): lµ ®ång tiÒn ngêi mua tr¶ cho ng- êi b¸n, cã thÓ dïng ®ång tiÒn tÝnh to¸n hay mét ®ång tiÒn kh¸c do 2 bªn mua vµ b¸n tháa thuËn.
3. §iÒu kiÖn ®¶m b¶o hèi ®o¸i trong hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng §¶m b¶o hèi ®o¸i lµ nh÷ng biÖn ph¸p mµ ngêi mua vµ ngêi b¸n ®Ò ra nh»m ®¶m b¶o gi¸ trÞ thùc tÕ cña c¸c nguån thu nhËp khi ®ång tiÒn cã kh¶ n¨ng lªn hoÆc xuèng gi¸. Trong bu«n b¸n quèc tÕ hiÖn nay ngêi ta cã thÓ lùa chän c¸c c¸ch b¶o ®¶m sau ®©y: 3.1. Dùa vµo vµng (®iÒu kiÖn ®¶m b¶o vµng): §ång tiÒn tÝnh to¸n vµ thanh tãan trong hîp ®ång lµ vµng.
a/ §ång tiÒn tÝnh to¸n vµ thanh tãan trong hîp ®ång lµ vµng. (quy ®Þnh gi¸ c¶ hîp ®ång trùc tiÕp ra vµng). VÝ dô: 1 tÊn ®êng = 65 gam vµng nguyªn chÊt. H§ 1000 tÊn ®êng= 65 kg vµng nguyªn chÊt. Trong thùc tÕ hiÖn nay kh«ng sö dông bëi nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau:
b/ §ång tiÒn tÝnh to¸n vµ thanh tãan trong hîp ®ång lµ 1 ®ång tiÒn, ®ång thêi quy ®Þnh hµm lîng vµng cña ®ång tiÒn ®ã. Khi hµm lîng vµng ®ång tiÒn nµy thay ®æi th× ®iÒu chØnh gi¸ trÞ hîp ®ång t¬ng øng: VÝ dô: 1 tÊn g¹o = 25 b¶ng Anh. 1 GBP = 2,48828 gr vµng nguyªn chÊt, ®Õn khi thanh to¸n hµm lîng vµng cña GBP chØ cßn 2,13281gr (gi¶m 14,3%). H§ nµy cÇn ph¶I ®iÒu chØnh. C¸ch b¶o ®¶m nµy chØ ¸p dông ®èi víi ®ång tiÒn cã c«ng bè hµm lîng vµng. Trong thùc tÕ tiÒn tÖ kh«ng trùc tiÕp chuyÓn ®æi ra vµng gi¸ trÞ thùc tÕ cña ®ång tiÒn kh«ng hoµn toµn do hµm lîng vµng quyÕt ®Þnh
c. Dùa vµo thÞ trêng mua b¸n vµng quèc tÕ: §ång tiÒn tÝnh to¸n vµ thanh tãan trong hîp ®ång lµ mét ®ång tiÒn. §ång thêi, thèng nhÊt gi¸ vµng theo ®ång tiÒn nµy dùa trªn mét thÞ trêng nhÊt ®Þnh. Khi gi¸ vµng thay ®æi, sÏ ®iÒu chØnh hîp ®ång mét c¸ch t¬ng øng. ¦u ®iÓm: Ph¶n ¸nh nh¹y bÐn t×nh h×nh biÕn ®éng cña gi¸ vµng trªn thÞ trêng. Nhîc ®iÓm: Vµng hiÖn nay ®ang trë thµnh hµng ho¸ ®Æc biÖt vµ bÞ ®Çu c¬ m¹nh, nªn gi¸ vµng kh«ng ph¶n ¸nh chÝnh x¸c gi¸ trÞ cña ®ßng tiÒn.
Nh÷ng ®iÓm cÇn chó ý:
- C¸c ®ång tiÒn ®îc lùa chän trong hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng ph¶i cã liªn hÖ trùc tiÕp víi vµng. - Hai bªn ph¶i thèng nhÊt c¸ch lÊy gi¸ vµng, bao gåm:
+ Gi¸ vµng lÊy ë ®©u. + LÊy lóc nµo. + Ai c«ng bè. + Møc gi¸ vµng.
- Møc ®iÒu chØnh hîp ®ång nh thÕ nµo? - Hµm lîng vµng hiÖn nay Ýt ®îc ¸p dông v× c¸c ®ång tiÒn quèc gia hiªn nay kh«ng ®îc ®æi ra vµng.
3.2. §iÒu kiÖn ®¶m b¶o ngo¹i hèi
NghÖ thuËt trong lùa chän ®ång tiÒn ®a vµo ®¶m b¶o sÏ lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh hiÖu qu¶ kinh tÕ. Cã hai c¸ch quy ®Þnh: - §ång tiÒn tÝnh tãan vµ ®ång tiÒn thanh tãan lµ mét lo¹i tiÒn, ®ång thêi x¸c ®Þnh tû gi¸ gi÷a ®ång tiÒn ®ã víi mét ®ång tiÒn kh¸c - ®ång tiÒn ®¶m b¶o. VD: §ång tiÒn tÝnh tãan vµ thanh tãan lµ USD. §ång tiÒn ®¶m b¶o lµ EUR vµ trÞ gi¸ hîp ®ång lµ 1.000.000 USD Tû gi¸ lóc ký kÕt lµ 1 USD = 1 EURO. Tû gi¸ lóc tr¶ tiÒn lµ 1 USD = 0,8986 EURO. Nh vËy, gi¸ trÞ hîp ®ßng sÏ ®iÒu chØnh lµ 1.000.000 x (1- 0,8986) = 1.01.400 USD
§ång tiÒn tÝnh tãan vµ ®ång tiÒn thanh tãan lµ hai ®ång tiÒn kh¸c nhau. §Õn khi thanh to¸n chØ cÇn c¨n cø vµo tû gi¸ thùc tÕ trªn thÞ trêng tiÒn tÖ liªn hµng lµm c¨n cø thanh to¸n. VD:
- §ång tiÒn tÝnh tãan lµ USD - §ång tiÒn thanh tãan lµ EURO (æn ®Þnh
h¬n).
- TrÞ gi¸ hîp ®ång lµ 1.000.000 USD - Tû gi¸ lóc thanh to¸n USD/EURO = 0,8986.
Nh vËy, sè tiÒn ph¶i tr¶ lµ:
1.000.000 x 0,8986 = 898.600EUR
Nh÷ng ®iÓm cÇn chó ý:
- HiÖu qu¶ ®¶m b¶o cao hay thÊp phô thuéc vµo c¸ch lùa chän ®ång tiÒn ®¶m b¶o. - C¸ch lÊy tû gi¸ hèi ®o¸i.
+ LÊy ë thÞ trêng hèi ®o¸i nµo. + Ai c«ng bè. + LÊy vµo thêi ®iÓm nµo. + Møc tû gi¸.
- ChØ ¸p dông víi nh÷ng níc cã thÞ trêng hèi ®o¸i tù do. - Trong trêng hîp c¶ hai ®ång tiÒn ®Òu sôt gi¸ nh nhau th× ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o trªn mÊt t¸c dông.
Ký hiÖu tiÒn tÖ theo tiªu chuÈn cña ISO
China Eupoe HongKong India Italy Japan Malaysia Singapore Thailand United Kingdom United States Vietnam
CNY EUR HKD INR ITL JPY MYR SGD THB GBP USD VND
Yuan Renmibi EURO currency HongKong Dollar Indian Rupee Italian Lira Yen Malaysian Ringit Singapore Dollar Bat Pound Sterling US Dollar Vietnam dong
3.3. ThÞ trêng c¸c ®ång tiÒn quèc tÕ:
- C¸ch vËn dông nh ®èi víi ®ång tiÒn quèc gia. - Trong c¸c hîp ®ång víi kim ng¹ch lín, giao hµng trong thêi gian dµi nªn chän c¸ch ®¶m b¶o nµy v× ®ång SDR vµ EURO t¬ng ®èi æn ®Þnh.
- Lùa chän sè lîng ngo¹i tÖ ®a vµo ræ. - Thèng nhÊt c¸ch lÊy tû gi¸ hèi ®o¸i so víi ®ång tiÒn ®îc ®¶m b¶o vµo thêi ®iÓm ký kÕt hîp ®ång vµ thanh tãan hîp ®ång.
3.4. §¶m b¶o hèi ®o¸i dùa vµo ræ tiÒn tÖ:
VÝ dô: C¸c ngo¹i tÖ ®îc ®a vµo ræ: EURO, JPY, CAD, GBP. §ång tiÒn ®îc ®¶m b¶o lµ USD. Tû lÖ biÕn ®éng gi÷a c¸c ngo¹i tÖ trong ræ vµ USD. (USD=
Ngo¹i tÖ Ký kÕt
CAD EURO JPY GBP Tæng c¶ ræ tiÒn tÖ 1,3513 0,8908 126,20 0,5587 129 Thanh to¸n 1,2868 0,9050 107,50 0,5652 110,257 Tû lÖ biÕn ®éng % -4,7731 1,5940 - 14,8177 1,1634 -16,8334
Hîp ®ång ®iÒu chØnh lªn lµ: 104,2083%.
a. B×nh qu©n tû lÖ biÕn ®éng cña ræ tiÒn tÖ lµ: = 16,8334 : 4 = - 4,2083%
b. LÊy quyÒn sè: - B×nh qu©n TGH§ cña c¶ ræ tiÒn tÖ lóc ký kÕt hîp ®ång: 129/4 = 32,25. - B×nh qu©n TGH§ cña c¶ ræ tiÒn tÖ lóc thanh tãan hîp ®ång:110,257/4 = 27,5642
Tû lÖ biÕn ®éng cña b×nh qu©n tû gi¸ hèi ®o¸i c¶ ræ tiÒn tÖ
100 [
x 100] = - 9,98%
7,2520
8,0566
Hîp ®ång ®îc ®iÒu chØnh lµ 109,98%.
II. §iÒu kiÖn vÒ thêi gian thanh to¸n
§iÒu kiÖn vÒ thêi gian thanh to¸n cã liªn quan chÆt chÏ víi viÖc lu©n chuyÓn vèn,liªn quan ®Õn sù biÕn ®éng vµ rñi ro vÒ tû gi¸. Trong thùc tÕ gåm c¸c c¸ch quy ®Þnh sau:
- Thêi gian tr¶ tiÒn tríc
- Thêi gian tr¶ tiÒn ngay
- Thêi gian tr¶ tiÒn sau
1. Thanh to¸n tríc (Payment in advance) - Lµ viÖc tr¶ tiÒn x¶y ra trong kho¶ng thêi gian kÓ tõ sau khi hîp ®ång ®îc ký kÕt hay tõ sau ngµy hîp ®ång cã hiÖu lùc ®Õn tríc ngµy giao hµng.
H§
Giao hµng
HiÖu lùc
Ký H§
19/5
9/6
19/5
C¸c hîp ®ång ký xong cha cã hiÖu lùc ngay bao gåm:
- Hîp ®ång nhËp m¸y mãc thiÕt bÞ toµn bé: ph¶i cã phª chuÈn cña níc ngêi XK. - Hîp ®ång nhËp hµng b»ng tiÒn vay nî vµ viÖn trî ph¶i cã phª chuÈn cña bªn cho vay, - NhËp hµng b»ng tiÒn vay cña c¸c ng©n hµng t nh©n ph¶i cã b¶o hiÓm tÝn dông - NhËp khÈu b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ vµ ®¨ng ký nh·n hiÖu ph¶i cã phª chuÈn cña côc ph¸t minh s¸ng chÕ vµ ®¨ng ký nh·n hiÖu. - NhËp khÈu theo c¸c hîp ®ång ®Çu t ph¶i cã phª chuÈn cña uû ban hîp t¸c vµ ®Çu t.
2.1. Tr¶ tríc víi môc ®Ých ®¶m b¶o thùc hiÖn hîp ®ång (Performance Bond)
§Æc ®iÓm: Tr¶ tríc ngµy giao hµng x sè ngµy (thêi gian tr¶ tríc nãi chung lµ ng¾n, th«ng th- êng tõ 10 ®Õn 15 ngµy), tÝnh tõ lóc øng tiÒn ®Õn ngµy giao hµng. - Ngµy giao hµng ®îc hiÓu lµ chuyÕn giao hµng ®Çu tiªn - Kh«ng tÝnh l·i ®èi víi sè tiÒn tr¶ tríc - Ngêi b¸n chØ giao hµng khi nhËn ®îc b¸o cã sè tiÒn øng tríc
- Quy m« ®a tríc cã thÓ ®îc tÝnh nh sau: a. Trong trêng hîp ký hîp ®ång víi gi¸ b¸n cao so víi gi¸ b×nh qu©n trªn thÞ trêng th× møc tr¶ tríc cã thÓ tÝnh tèi thiÓu b»ng møc chªnh lÖch gi÷a tæng trÞ gi¸ hîp ®ång theo gi¸ cao vµ tæng hîp ®ång tÝnh theo gi¸ b×nh qu©n trªn thÞ trêng Theo c«ng thøc: PA= Q(HP-MP) Trong ®ã: - PA: TiÒn øng tríc
- Q: Sè lîng hµng ho¸ - HP: Gi¸ hîp ®ång cao - MP: Gi¸ b×nh qu©n trªn thÞ trêng
VÝ dô: Gi¸ cao cña 1 tÊn g¹o lóc ký kÕt hîp ®ång: 220 USD. B×nh qu©n trªn thÞ trêng níc ngoµi: 180 USD. §Ó ®Ò phßng ngêi mua huû hîp ®ång kh«ng nhËn hµng ta yªu cÇu ngêi mua tr¶ tríc lµ (Q=1000MT). PA= 1.000 (220-180)=40.000 USD.
b. Do ngêi b¸n kh«ng tin tëng vµo kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ngêi mua nªn yªu cÇu ngêi mua ®Æt cäc tríc mét sè tiÒn b»ng møc tiÒn l·i mµ ngêi b¸n ph¶i tr¶ cho ng©n hµng cho vay, theo c«ng thøc:
n
PA
R
1 TA
P 1
Trong ®ã: - PA: tiÒn øng tríc
- TA: lµ tæng gi¸ trÞ hîp ®ång - R: L·i suÊt vay cña ng©n hµng - n: Thêi h¹n tÝn dông - P: lµ tiÒn ph¹t vi ph¹m hîp ®ång
n= 5 th¸ng
VÝ dô: TA = 100.000 USD R= 5%/th¸ng P = 6%/∑ trÞ gi¸ hîp ®ång VËy ta cã: PA = 100.000 x [(1+0.05)5 – 1] + 6%x100.0000
= 34,600 USD.
2.2. Víi môc ®Ých do ngêi b¸n thiÕu vèn, ngêi mua cÊp tÝn dông cho ngêi b¸n.
§Æc®iÓm: - Thêi gian tr¶ tríc t¬ng ®èi dµi x ngµy tõ sau ngµy ký kÕt hîp ®ång hoÆc sau ngµy hîp ®ång cã hiÖu lùc. Thêi h¹n cÊp tÝn dông ®îc tÝnh b¾t ®Çu tõ khi ngêi mua øng tríc tiÒn cho ngêi b¸n ®Õn ngµy ngêi b¸n hoµn tr¶ sè tiÒn øng tríc ®ã. - Sè tiÒn øng tríc lín hay nhá phô thuéc vµo nhu cÇu vay cña ngêi b¸n vµ kh¶ n¨ng cÊp tÝn dông cña ngêi mua. - Gi¸ hµng ph¶i ®îc chiÕt gi¸ so víi gi¸ b¸n tr¶ ngay. - ViÖc hoµn tr¶ sè tiÒn øng tríc ph¶i quy ®Þnh râ trong hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng: tr¶ 1 lÇn hay nhiÒu lÇn, g¾n víi viÖc giao hµng hay t¸ch rêi, mçi lÇn hoµn tr¶ b»ng bao nhiªu %, nÕu tr¶ nhiÒu lÇn ph¶i tÝnh thêi h¹n tÝn dông trung b×nh.
C«ng thøc gi¶m gi¸:
DP = {PA[(1+R) n -1]}:Q
Trong ®ã:
DP = gi¸ chiÕt khÊu trªn mét ®¬n vÞ hµng PA = Sè tiÒn øng tríc R = L·i suÊt n = Thêi h¹n cÊp tÝn dông øng tríc Q = Sè lîng hµng ho¸ cña hîp ®ång
VÝ dô: - PA = 100.000 USD. - R = 5%/th¸ng. - N = 5 th¸ng. - Q = 1.000 tÊn. -DP = {100.000 x [(1+0.05)5 – 1]}:1.000
-
= 27,6 USD.
- VËy, gi¸ ®îc chiÕt khÊu lµ 27,6 USD/MT.
2.2. Thanh to¸n ngay
Tr¶ tiÒn ngay bao gåm nhiÒu mèc tr¶ tiÒn khi toµn bé trÞ gi¸ hµng ho¸ ®· ®îc thanh to¸n trong kho¶ng thêi gian tõ lóc chuÈn bÞ hµng xong ®Ó bèc lªn ph¬ng tiÖn vËn t¶i cho ®Õn lóc hµng ®Õn tay ngêi mua. Gåm cã 4 lo¹i tr¶ tiÒn ngay:
a. Sau khi ngêi b¸n hoµn thµnh nghÜa vô giao hµng cho ngêi vËn t¶i t¹i n¬i giao hµng chØ ®Þnh ngêi b¸n ph¸t lÖnh ®ßi tiÒn, ngêi mua nhËn ®îc lÖnh lËp tøc tr¶ tiÒn cho ngêi b¸n. Tr¶ tiÒn khi giao hµng gäi lµ tr¶ tiÒn C.O.D (Cash on Delivery).
C¸c ®iÓm cÇn chó ý:
- Ngêi vËn t¶i ë ®©y ®îc hiÓu lµ: ®¹i lý vËn t¶i, ngêi chuyÓn chë hµng ho¸, c«ng ty giao nhËn, ®¹i diÖn cña ngêi mua ... khi ngêi b¸n chøng minh lµ ®· giao hµng cho ngêi thø 3 th× cã quyÒn ph¸t lÖnh ®ßi tiÒn. - NhthÕnµolµhoµnthµnhnghÜavôgiaohµng:C¬ së ®Ó ph¸t lÖnh ®ßi tiÒn lµ ngêi b¸n ph¶i lÊy ®îc vËn ®¬n nhËn hµng ®Ó xÕp.(Received for shipment Bill of Lading¦. Hµnh vi nµy chøng minh lµ hµng hãa ®· ®îc ®Æc ®Þnh hãa. Trong bøc ®iÖn göi ®ßi tiÒn ngêi mua, ngêi b¸n ph¶i cã ®Çy ®ñ c¬ së chøng minh lµ ®· chuyÓn quyÒn së h÷u hµng ho¸ sang cho ng¬i mua.
- N¬i giao hµng ®îc hiÓu lµ: Trªn ®Êt liÒn t¹i c¶ng ®i, gåm:
+ Giao t¹i xëng kho ,nhµ m¸y- Ex-work (Exw)
+ Giao däc m¹n tµu - FAS (Free alongside Ship).
- DAF (Delivered at
+ Giao t¹i biªn giíi Frontier).
+ Giao cho ngêi vËn t¶i - FCA (Free Carrier).
b. Ngêi b¸n hoµn thµnh nghÜa vô giao hµng trªn ph¬ng tiÖn vËn t¶i. Ngêi mua sÏ tr¶ tiÒn cho ngêi b¸n khi nhËn ®îc ®iÖn b¸o cña thuyÒn trëng lµ hµng ®· bèc xong lªn tÇu t¹i c¶ng ®i, gäi lµ C.O.B (Cash on Board) - Ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn gåm cã tµu biÓn, sµ lan, « t«, m¸y bay, xe löa... - NÕu "giao hµng trong hÇm tÇu" – FOB th× ngêi b¸n ph¶i lÊy ®îc vËn ®¬n FOB B/L hoÆc "giao hµng trªn boong tµu" FOD B/L (Free on Board hoÆc Free on Deck). Còng cã thÓ giao hµng trªn toa tÇu ho¶ "t¹i ga biªn giíi” cña níc ngêi xuÊt khÈu.
c. Tr¶ tiÒn ®æi chøng tõ: D/P (documents against payment)
Cã 2 c¸ch:
-Sau khi giao hµng “Free on board” ngêi b¸n lËp chøng tõ göi hµng (Shipping Documents) hay chøng tõ thanh tto¸n (Payment Documents) göi trùc tiÕp ®Õn cho ngêi mua hoÆc th«ng qua Ng©n hµng. Ngêi mua sÏ thanh to¸n tiÒn khi nhËn ®îc chøng tõ
- T¬ng tù nh trªn, nhng sau khi nhËn ®îc chøng tõ tõ 5-7 ngµy, ngêi mua míi ph¶I tr¶ tiÒn (gäi lµ D/P X ngµy vµ th- êng dïng ®èi víi nh÷ng hµng ho¸ cã tÝnh phøc t¹p.
d. Tr¶ tiÒn sau khi nhËn hµng t¹i c¶ng ®Õn (C.O.R-Cash on receipt)
Kh¸i niÖm nhËn hµng trong thùc tÕ hÕt søc m¬ hå. N¬I nhËn hµng cã thÓ lµ níc ngêi b¸n, níc ngêi mua, hoÆc trªn ph¬ng tiÖn vËn t¶I cña ngêi mua ®a ®Õn. V× vËy trong bu«n b¸n quèc tÕ, nÕu ta lµ ngêi xuÊt khÈu th× kh«ng nªn ¸p dông v× cã nhiÒu rñi ro.
2.3. Thanh to¸n sau
Lµ thêi gian tr¶ tiÒn sau 4 mèc tr¶ tiÒn ngay + thªm x ngµy. Tr¶ triÒn sau thùc chÊt lµ ngêi xuÊt khÈu cÊp tÝn dông cho ngêi nhËp khÈu.
VÝ dô hîp ®ång ghi:
Ngêi mua thanh to¸n cho ngêi b¸n 90 ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn hµng (30days C.O.D)
Ngêi mua thanh to¸n cho ngêi b¸n 90 ngµy, kÓ tõ ngµy chÊp nhËn chøng tõ (D/A 90days)
Trong thùc tÕ, ngêi ta cã thÓ kÕt hîp 3 mèc thêi
gian tr¶ tiÒn trong cïng mét hîp ®ång. VÝ dô:
Mét hîp ®ång nhËp khÈu m¸y ghi:
- 10% tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 10
ngµy kÓ tõ ngµy ký hîp ®ång.
- 10% tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 30
ngµy tríc ngµy giao hµng ®ît 1.
- 30% tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 10
ngµy kÓ tõ ngµy giao hµng ®ît 2.
- 10%tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 10
ngµy kÓ tõ giao hµng ®ît cuèi cïng
- 40% tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 3 n¨m kÓ tõ ngµy hoµn thµnh toµn bé viÖc giao hµng