Ch¬ng 3. §iÒu kiÖn

Thanh to¸n quèc tÕ

NghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ lµ sù vËn dông tæng hîp c¸c ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ. Nh÷ng ®iÒu kiÖn nµy ®îc thÓ hiÖn trong c¸c ®iÒu kho¶n thanh to¸n cña c¸c hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng.

Trong bu«n b¸n cÇn nghiªn cøu kü c¸c ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ ®Ó ®¹t ®îc c¸c yªu cÇu cô thÓ sau:

Khi xuÊt khÈu

• - B¶o ®¶m ch¾c ch¾n thu ®îc ®óng, ®ñ, kÞp thêi tiÒn hµng vµ thu vÒ cµng nhanh cµng tèt.

• - B¶o ®¶m gi÷ v÷ng ®îc gi¸ trÞ thùc

tÕ cña sè thu nhËp ngo¹i tÖ

• - Gãp phÇn ®Èy m¹nh xuÊt khÈu

Khi nhËp khÈu

• - B¶o ®¶m ch¾c ch¾n nhËp ®îc hµng ®óng sèm lîng, ®óng chÊt lîng, chñng lo¹i, ®óng thêi h¹n

• - Trong c¸c ®iÒu kiÖn kh¸c kh«ng thay

®æi th× tr¶ tiÒn cµng chËm cµng tèt.

• - Gãp phÇn lµm cho viÖc nhËp khÈu

theo ®óng yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ

I. §iÒu kiÖn vÒ tiÒn tÖ.

1. §Æc ®iÓm vÒ t×nh h×nh tiÒn tÖ trong thanh to¸n vµ tÝn dông quèc tÕ. §Æc ®iÓm 1: - HiÖn nay trªn thÕ giíi kh«ng cßn mét chÕ ®é tiÒn tÖ thèng nhÊt bao trïm toµn bé hµnh tinh. - Thay cho mét ®ång tiÒn chuÈn quèc tÕ ®· ra ®êi c¸c ®ång tiÒn khu vùc nh sau: 1.1 Quü tiÒn tÖ quèc tÕ (IMF): cho ra ®êi ®ång - Special SDR (QuyÒn rót vèn ®Æc biÖt Drawing Right).

1.2. Khu vùc tiÒn tÖ EEC nay lµ EMU (Liªn minh tiÒn tÖ Ch©u ¢u) cho ra ®êi ®ång tiÒn ®Çu tiªn ECU (European Currency Unit) - ®¬n vÞ tiÒn tÖ Ch©u ¢u nay lµ EURO .

TiÕn tr×nh nhÊt thÓ ho¸ tiÒn tÖ cña Ch©u ¢u - Tõ 1/7/90 ®Õn 31/12/1993 - Tõ 1/1/1994 ®Õn 1/1/1997 - Tõ 1/1/1997 ®Õn 1/1/1999 - Gi¸ trÞ ECU kh«ng thay ®æi 1ECU = 1 Euro - §æi tªn ECU -> Euro

- TØ gi¸ gi÷a c¸c quèc gia víi ®ång Euro ®îc Ên ®Þnh vµo ngµy 31/12/1998

+ ChÝnh s¸ch tiÒn tÖ vµ dù tr÷ ngo¹i hèi b»ng Euro. + C¸c kho¶n nî ®îc quy ®æi vµ thanh to¸n b»ng ®ång Euro. + C¸c ®ång tiÒn quèc gia vÉn tån t¹i hîp ph¸p. - Tõ 1/1/2002: Ph¸t hµnh tiÒn giÊy vµ tiÒn xu b»ng ®ång Euro vµ Euro b¾t ®Çu ®îc lu th«ng song song víi c¸c ®ång tiÒn quèc gia. - §Õn 30/6/2002: Qu¸ tr×nh chuyÓn sang ®ång tiÒn duy nhÊt sÏ hoµn tÊt.

1.3. Khèi SEV: t¹o ra ®ång Róp chuyÓn nhîng (Transferable Rouble), 1963-1991. RCN cã 3 chøc n¨ng sau:

+ Lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n vµ thÓ hiÖn gi¸ c¶. + Chøc n¨ng thanh to¸n gi÷a c¸c thµnh viªn khèi SEV. + Chøc n¨ng ph¬ng tiÖn tÝch luü díi d¹ng lµ trªn tµi kho¶n më t¹i ng©n hµng tiÒn göi MBES (ng©n hµng hîp t¸c kinh tÕ quèc tÕ: Interbank for Economic Cooperation - IBEC). - §Õn nay ®ång RCN, kh«ng cßn ph¸t huy ®îc chøc n¨ng cña nã.

§Æc ®iÓm 2: - C¸c ®ång tiÒn quèc gia ®îc quy ®Þnh trªn bµn ®µm ph¸n theo nguyªn t¾c tho¶ thuËn - Thanh to¸n quèc tÕ trong thêi ®¹i ngµy nay lµ thanh to¸n b»ng ®ång tiÒn quèc gia.

lùa chän ®ång tiÒn cÇn lu ý ®Õn c¸c ph¬ng

C¸c ®Æc ®iÓm cña c¸c ®ång tiÒn quèc gia: + C¸c ®ång tiÒn quèc gia ®Òu kh«ng ®îc ®æi ra vµng. + HÇu hÕt c¸c ®ång tiÒn quèc gia ®Òu kh«ng æn ®Þnh + Khi chän ®ång tiÒn quèc gia nµo lµm ®ång tiÒn thanh to¸n th× cÇn dùa vµo h¹ tÇng c¬ së cña ®Êt n- íc ®ã. + Khi thøc giao dÞch theo hîp ®ång mua b¸n VÝ dô: Ph¬ng thøc bu«n b¸n hµng ®èi øng (counter purchase).

§Æc ®iÓm 3: Trªn thÕ giíi cã 2 chÕ ®é qu¶n chÕ ngo¹i hèi kh¸c nhau:

- C¸c níc TB c«ng nghiÖp ph¸t triÓn thùc hiÖn chÕ ®é ngo¹i hèi tù do. - C¸c níc cßn l¹i: thùc hiÖn chÕ ®é qu¶n chÕ ngo¹i hèi nghiªm ngÆt .

2. C¸c lo¹i tiÒn tÖ trong thanh to¸n vµ tÝn dông quèc tÕ

2.1. C¨n cø vµo ph¹m vi lu th«ng tiÒn tÖ, cã 3 lo¹i: TiÒn tÖ thÕ giíi (World Currency), TiÒn tÖ quèc tÕ (International Currency), TiÒn tÖ quèc gia (National Currency). TiÒn tÖ thÕ giíi: lµ vµng. - Kh«ng dïng vµng thÓ hiÖn gi¸ c¶. - Kh«ng dïng vµng ®Ó thanh to¸n theo tõng chuyÕn hµng giao dÞch trong n¨m, theo tõng hîp ®ång. - Vµng ®îc dïng lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n cuèi cïng gi÷a 2 ng©n hµng trung ¬ng cña 2 níc víi nhau.

- §ång tiÒn chuyÓn nhîng (Transferable currency) + Lµ ®ång tiÒn hiÖp ®Þnh: §ång tiÒn nµy kh«ng thay ®æi h×nh th¸i tiÒn tÖ mµ chØ chuyÓn quyÒn së h÷u tõ ngêi nµy sang ngêi kh¸c qua hÖ thèng tµi kho¶n Ng©n hµng. + Nã cã thÓ chuyÓn tõ tµi kho¶n cña ng©n hµng ngµy sang tµi kho¶n cña ng©n hµng kh¸c vµ khi kÕt thóc n¨m quy ®æi ra vµng ®Ó thanh to¸n. Trong thanh to¸n quèc tÕ ngêi ta kh«ng muèn dïng.

- §ång tiÒn ghi sæ (clearing currency): + Cã t¸c dông ghi sæ trªn 1 tµi kho¶n trong mét níc kh«ng chuyÓn ra níc ngoµi ®îc. §ång tiÒn chØ cã chøc n¨ng tÝnh to¸n, kh«ng cã chøc n¨ng thanh to¸n.

cø 2.3. C¨n tån h×nh th¸i t¹i cña tiÒn tÖ, cã: TiÒn mÆt - Lµ (Cash): ®ång tiÒn b»ng giÊy c¸c cña quèc gia riªng biÖt mµ con ng- êi cÇm nã trong tay ®Ó lu th«ng.

- Ngo¹i tÖ tÝn dông (Credit currency): Lµ ®ång tiÒn chØ tån t¹i trªn tµi kho¶n cña ng©n hµng. Khi sö dông b»ng c¸ch ghi cã vµo tµi kho¶n níc nµy ®ång thêi ghi nî vµo tµi kho¶n cña ng©n hµng níc kia.

+ Tû träng trong thanh to¸n quèc tÕ chiÕm 90% lµ tiÒn tÝn dông. + H×nh thøc tån t¹i cña ®ång tiÒn tÝn dông lµ ph- ¬ng tiÖn tÝn dông nãi chung hay ph¬ng tiÖn thanh to¸n quèc tÕ nãi riªng bao gåm: Hèi phiÕu, SÐc, T/T, M/T...

2.4. C¨n cø vµo môc ®Ých sö dông tiÒn tÖ trong hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng hay hîp ®ång tÝn dông. - TiÒn tÖ tÝnh to¸n (account currency): lµ ®ång tiÒn thÓ hiÖn gi¸ c¶ trong hîp ®ång mua b¸n hay tæng trÞ gi¸ hîp ®ång. §ång tiÒn ph¸t huy chøc n¨ng thíc ®o gi¸ trÞ. - §ång tiÒn thanh to¸n (Payment currency): lµ ®ång tiÒn ngêi mua tr¶ cho ng- êi b¸n, cã thÓ dïng ®ång tiÒn tÝnh to¸n hay mét ®ång tiÒn kh¸c do 2 bªn mua vµ b¸n tháa thuËn.

3. §iÒu kiÖn ®¶m b¶o hèi ®o¸i trong hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng §¶m b¶o hèi ®o¸i lµ nh÷ng biÖn ph¸p mµ ngêi mua vµ ngêi b¸n ®Ò ra nh»m ®¶m b¶o gi¸ trÞ thùc tÕ cña c¸c nguån thu nhËp khi ®ång tiÒn cã kh¶ n¨ng lªn hoÆc xuèng gi¸. Trong bu«n b¸n quèc tÕ hiÖn nay ngêi ta cã thÓ lùa chän c¸c c¸ch b¶o ®¶m sau ®©y: 3.1. Dùa vµo vµng (®iÒu kiÖn ®¶m b¶o vµng): §ång tiÒn tÝnh to¸n vµ thanh tãan trong hîp ®ång lµ vµng.

a/ §ång tiÒn tÝnh to¸n vµ thanh tãan trong hîp ®ång lµ vµng. (quy ®Þnh gi¸ c¶ hîp ®ång trùc tiÕp ra vµng). VÝ dô: 1 tÊn ®êng = 65 gam vµng nguyªn chÊt. H§ 1000 tÊn ®êng= 65 kg vµng nguyªn chÊt. Trong thùc tÕ hiÖn nay kh«ng sö dông bëi nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau:

b/ §ång tiÒn tÝnh to¸n vµ thanh tãan trong hîp ®ång lµ 1 ®ång tiÒn, ®ång thêi quy ®Þnh hµm lîng vµng cña ®ång tiÒn ®ã. Khi hµm lîng vµng ®ång tiÒn nµy thay ®æi th× ®iÒu chØnh gi¸ trÞ hîp ®ång t¬ng øng: VÝ dô: 1 tÊn g¹o = 25 b¶ng Anh. 1 GBP = 2,48828 gr vµng nguyªn chÊt, ®Õn khi thanh to¸n hµm lîng vµng cña GBP chØ cßn 2,13281gr (gi¶m 14,3%). H§ nµy cÇn ph¶I ®iÒu chØnh. C¸ch b¶o ®¶m nµy chØ ¸p dông ®èi víi ®ång tiÒn cã c«ng bè hµm lîng vµng. Trong thùc tÕ tiÒn tÖ kh«ng trùc tiÕp chuyÓn ®æi ra vµng gi¸ trÞ thùc tÕ cña ®ång tiÒn kh«ng hoµn toµn do hµm lîng vµng quyÕt ®Þnh

c. Dùa vµo thÞ trêng mua b¸n vµng quèc tÕ: §ång tiÒn tÝnh to¸n vµ thanh tãan trong hîp ®ång lµ mét ®ång tiÒn. §ång thêi, thèng nhÊt gi¸ vµng theo ®ång tiÒn nµy dùa trªn mét thÞ trêng nhÊt ®Þnh. Khi gi¸ vµng thay ®æi, sÏ ®iÒu chØnh hîp ®ång mét c¸ch t¬ng øng. ¦u ®iÓm: Ph¶n ¸nh nh¹y bÐn t×nh h×nh biÕn ®éng cña gi¸ vµng trªn thÞ trêng. Nhîc ®iÓm: Vµng hiÖn nay ®ang trë thµnh hµng ho¸ ®Æc biÖt vµ bÞ ®Çu c¬ m¹nh, nªn gi¸ vµng kh«ng ph¶n ¸nh chÝnh x¸c gi¸ trÞ cña ®ßng tiÒn.

Nh÷ng ®iÓm cÇn chó ý:

- C¸c ®ång tiÒn ®îc lùa chän trong hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng ph¶i cã liªn hÖ trùc tiÕp víi vµng. - Hai bªn ph¶i thèng nhÊt c¸ch lÊy gi¸ vµng, bao gåm:

+ Gi¸ vµng lÊy ë ®©u. + LÊy lóc nµo. + Ai c«ng bè. + Møc gi¸ vµng.

- Møc ®iÒu chØnh hîp ®ång nh thÕ nµo? - Hµm lîng vµng hiÖn nay Ýt ®îc ¸p dông v× c¸c ®ång tiÒn quèc gia hiªn nay kh«ng ®îc ®æi ra vµng.

3.2. §iÒu kiÖn ®¶m b¶o ngo¹i hèi

NghÖ thuËt trong lùa chän ®ång tiÒn ®a vµo ®¶m b¶o sÏ lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh hiÖu qu¶ kinh tÕ. Cã hai c¸ch quy ®Þnh: - §ång tiÒn tÝnh tãan vµ ®ång tiÒn thanh tãan lµ mét lo¹i tiÒn, ®ång thêi x¸c ®Þnh tû gi¸ gi÷a ®ång tiÒn ®ã víi mét ®ång tiÒn kh¸c - ®ång tiÒn ®¶m b¶o. VD: §ång tiÒn tÝnh tãan vµ thanh tãan lµ USD. §ång tiÒn ®¶m b¶o lµ EUR vµ trÞ gi¸ hîp ®ång lµ 1.000.000 USD Tû gi¸ lóc ký kÕt lµ 1 USD = 1 EURO. Tû gi¸ lóc tr¶ tiÒn lµ 1 USD = 0,8986 EURO. Nh vËy, gi¸ trÞ hîp ®ßng sÏ ®iÒu chØnh lµ 1.000.000 x (1- 0,8986) = 1.01.400 USD

§ång tiÒn tÝnh tãan vµ ®ång tiÒn thanh tãan lµ hai ®ång tiÒn kh¸c nhau. §Õn khi thanh to¸n chØ cÇn c¨n cø vµo tû gi¸ thùc tÕ trªn thÞ trêng tiÒn tÖ liªn hµng lµm c¨n cø thanh to¸n. VD:

- §ång tiÒn tÝnh tãan lµ USD - §ång tiÒn thanh tãan lµ EURO (æn ®Þnh

h¬n).

- TrÞ gi¸ hîp ®ång lµ 1.000.000 USD - Tû gi¸ lóc thanh to¸n USD/EURO = 0,8986.

Nh vËy, sè tiÒn ph¶i tr¶ lµ:

1.000.000 x 0,8986 = 898.600EUR

Nh÷ng ®iÓm cÇn chó ý:

- HiÖu qu¶ ®¶m b¶o cao hay thÊp phô thuéc vµo c¸ch lùa chän ®ång tiÒn ®¶m b¶o. - C¸ch lÊy tû gi¸ hèi ®o¸i.

+ LÊy ë thÞ trêng hèi ®o¸i nµo. + Ai c«ng bè. + LÊy vµo thêi ®iÓm nµo. + Møc tû gi¸.

- ChØ ¸p dông víi nh÷ng níc cã thÞ trêng hèi ®o¸i tù do. - Trong trêng hîp c¶ hai ®ång tiÒn ®Òu sôt gi¸ nh nhau th× ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o trªn mÊt t¸c dông.

Ký hiÖu tiÒn tÖ theo tiªu chuÈn cña ISO

 China  Eupoe  HongKong  India  Italy  Japan  Malaysia  Singapore  Thailand  United Kingdom  United States  Vietnam

 CNY  EUR  HKD  INR  ITL  JPY  MYR  SGD  THB  GBP  USD  VND

 Yuan Renmibi  EURO currency  HongKong Dollar  Indian Rupee  Italian Lira  Yen  Malaysian Ringit  Singapore Dollar  Bat  Pound Sterling  US Dollar  Vietnam dong

3.3. ThÞ trêng c¸c ®ång tiÒn quèc tÕ:

- C¸ch vËn dông nh ®èi víi ®ång tiÒn quèc gia. - Trong c¸c hîp ®ång víi kim ng¹ch lín, giao hµng trong thêi gian dµi nªn chän c¸ch ®¶m b¶o nµy v× ®ång SDR vµ EURO t¬ng ®èi æn ®Þnh.

- Lùa chän sè lîng ngo¹i tÖ ®a vµo ræ. - Thèng nhÊt c¸ch lÊy tû gi¸ hèi ®o¸i so víi ®ång tiÒn ®îc ®¶m b¶o vµo thêi ®iÓm ký kÕt hîp ®ång vµ thanh tãan hîp ®ång.

3.4. §¶m b¶o hèi ®o¸i dùa vµo ræ tiÒn tÖ:

VÝ dô: C¸c ngo¹i tÖ ®îc ®a vµo ræ: EURO, JPY, CAD, GBP. §ång tiÒn ®îc ®¶m b¶o lµ USD. Tû lÖ biÕn ®éng gi÷a c¸c ngo¹i tÖ trong ræ vµ USD. (USD=

Ngo¹i tÖ Ký kÕt

CAD EURO JPY GBP Tæng c¶ ræ tiÒn tÖ 1,3513 0,8908 126,20 0,5587 129 Thanh to¸n 1,2868 0,9050 107,50 0,5652 110,257 Tû lÖ biÕn ®éng % -4,7731 1,5940 - 14,8177 1,1634 -16,8334

Hîp ®ång ®iÒu chØnh lªn lµ: 104,2083%.

a. B×nh qu©n tû lÖ biÕn ®éng cña ræ tiÒn tÖ lµ: = 16,8334 : 4 = - 4,2083%

b. LÊy quyÒn sè: - B×nh qu©n TGH§ cña c¶ ræ tiÒn tÖ lóc ký kÕt hîp ®ång: 129/4 = 32,25. - B×nh qu©n TGH§ cña c¶ ræ tiÒn tÖ lóc thanh tãan hîp ®ång:110,257/4 = 27,5642

Tû lÖ biÕn ®éng cña b×nh qu©n tû gi¸ hèi ®o¸i c¶ ræ tiÒn tÖ

100 [

x 100] = - 9,98%

7,2520

8,0566

Hîp ®ång ®îc ®iÒu chØnh lµ 109,98%.

II. §iÒu kiÖn vÒ thêi gian thanh to¸n

§iÒu kiÖn vÒ thêi gian thanh to¸n cã liªn quan chÆt chÏ víi viÖc lu©n chuyÓn vèn,liªn quan ®Õn sù biÕn ®éng vµ rñi ro vÒ tû gi¸. Trong thùc tÕ gåm c¸c c¸ch quy ®Þnh sau:

- Thêi gian tr¶ tiÒn tríc

- Thêi gian tr¶ tiÒn ngay

- Thêi gian tr¶ tiÒn sau

1. Thanh to¸n tríc (Payment in advance) - Lµ viÖc tr¶ tiÒn x¶y ra trong kho¶ng thêi gian kÓ tõ sau khi hîp ®ång ®îc ký kÕt hay tõ sau ngµy hîp ®ång cã hiÖu lùc ®Õn tríc ngµy giao hµng.

Giao hµng

HiÖu lùc

Ký H§

19/5

9/6

19/5

C¸c hîp ®ång ký xong cha cã hiÖu lùc ngay bao gåm:

- Hîp ®ång nhËp m¸y mãc thiÕt bÞ toµn bé: ph¶i cã phª chuÈn cña níc ngêi XK. - Hîp ®ång nhËp hµng b»ng tiÒn vay nî vµ viÖn trî ph¶i cã phª chuÈn cña bªn cho vay, - NhËp hµng b»ng tiÒn vay cña c¸c ng©n hµng t nh©n ph¶i cã b¶o hiÓm tÝn dông - NhËp khÈu b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ vµ ®¨ng ký nh·n hiÖu ph¶i cã phª chuÈn cña côc ph¸t minh s¸ng chÕ vµ ®¨ng ký nh·n hiÖu. - NhËp khÈu theo c¸c hîp ®ång ®Çu t ph¶i cã phª chuÈn cña uû ban hîp t¸c vµ ®Çu t.

2.1. Tr¶ tríc víi môc ®Ých ®¶m b¶o thùc hiÖn hîp ®ång (Performance Bond)

§Æc ®iÓm: Tr¶ tríc ngµy giao hµng x sè ngµy (thêi gian tr¶ tríc nãi chung lµ ng¾n, th«ng th- êng tõ 10 ®Õn 15 ngµy), tÝnh tõ lóc øng tiÒn ®Õn ngµy giao hµng. - Ngµy giao hµng ®îc hiÓu lµ chuyÕn giao hµng ®Çu tiªn - Kh«ng tÝnh l·i ®èi víi sè tiÒn tr¶ tríc - Ngêi b¸n chØ giao hµng khi nhËn ®îc b¸o cã sè tiÒn øng tríc

- Quy m« ®a tríc cã thÓ ®îc tÝnh nh sau: a. Trong trêng hîp ký hîp ®ång víi gi¸ b¸n cao so víi gi¸ b×nh qu©n trªn thÞ trêng th× møc tr¶ tríc cã thÓ tÝnh tèi thiÓu b»ng møc chªnh lÖch gi÷a tæng trÞ gi¸ hîp ®ång theo gi¸ cao vµ tæng hîp ®ång tÝnh theo gi¸ b×nh qu©n trªn thÞ trêng Theo c«ng thøc: PA= Q(HP-MP) Trong ®ã: - PA: TiÒn øng tríc

- Q: Sè lîng hµng ho¸ - HP: Gi¸ hîp ®ång cao - MP: Gi¸ b×nh qu©n trªn thÞ trêng

VÝ dô: Gi¸ cao cña 1 tÊn g¹o lóc ký kÕt hîp ®ång: 220 USD. B×nh qu©n trªn thÞ trêng níc ngoµi: 180 USD. §Ó ®Ò phßng ngêi mua huû hîp ®ång kh«ng nhËn hµng ta yªu cÇu ngêi mua tr¶ tríc lµ (Q=1000MT). PA= 1.000 (220-180)=40.000 USD.

b. Do ngêi b¸n kh«ng tin tëng vµo kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ngêi mua nªn yªu cÇu ngêi mua ®Æt cäc tríc mét sè tiÒn b»ng møc tiÒn l·i mµ ngêi b¸n ph¶i tr¶ cho ng©n hµng cho vay, theo c«ng thøc:

n

PA

R

  1 TA

 P 1 

Trong ®ã: - PA: tiÒn øng tríc

- TA: lµ tæng gi¸ trÞ hîp ®ång - R: L·i suÊt vay cña ng©n hµng - n: Thêi h¹n tÝn dông - P: lµ tiÒn ph¹t vi ph¹m hîp ®ång

n= 5 th¸ng

VÝ dô: TA = 100.000 USD R= 5%/th¸ng P = 6%/∑ trÞ gi¸ hîp ®ång VËy ta cã: PA = 100.000 x [(1+0.05)5 – 1] + 6%x100.0000

= 34,600 USD.

2.2. Víi môc ®Ých do ngêi b¸n thiÕu vèn, ngêi mua cÊp tÝn dông cho ngêi b¸n.

§Æc®iÓm: - Thêi gian tr¶ tríc t¬ng ®èi dµi x ngµy tõ sau ngµy ký kÕt hîp ®ång hoÆc sau ngµy hîp ®ång cã hiÖu lùc. Thêi h¹n cÊp tÝn dông ®îc tÝnh b¾t ®Çu tõ khi ngêi mua øng tríc tiÒn cho ngêi b¸n ®Õn ngµy ngêi b¸n hoµn tr¶ sè tiÒn øng tríc ®ã. - Sè tiÒn øng tríc lín hay nhá phô thuéc vµo nhu cÇu vay cña ngêi b¸n vµ kh¶ n¨ng cÊp tÝn dông cña ngêi mua. - Gi¸ hµng ph¶i ®îc chiÕt gi¸ so víi gi¸ b¸n tr¶ ngay. - ViÖc hoµn tr¶ sè tiÒn øng tríc ph¶i quy ®Þnh râ trong hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng: tr¶ 1 lÇn hay nhiÒu lÇn, g¾n víi viÖc giao hµng hay t¸ch rêi, mçi lÇn hoµn tr¶ b»ng bao nhiªu %, nÕu tr¶ nhiÒu lÇn ph¶i tÝnh thêi h¹n tÝn dông trung b×nh.

C«ng thøc gi¶m gi¸:

DP = {PA[(1+R) n -1]}:Q

Trong ®ã:

DP = gi¸ chiÕt khÊu trªn mét ®¬n vÞ hµng PA = Sè tiÒn øng tríc R = L·i suÊt n = Thêi h¹n cÊp tÝn dông øng tríc Q = Sè lîng hµng ho¸ cña hîp ®ång

VÝ dô: - PA = 100.000 USD. - R = 5%/th¸ng. - N = 5 th¸ng. - Q = 1.000 tÊn. -DP = {100.000 x [(1+0.05)5 – 1]}:1.000

-

= 27,6 USD.

- VËy, gi¸ ®îc chiÕt khÊu lµ 27,6 USD/MT.

2.2. Thanh to¸n ngay

Tr¶ tiÒn ngay bao gåm nhiÒu mèc tr¶ tiÒn khi toµn bé trÞ gi¸ hµng ho¸ ®· ®îc thanh to¸n trong kho¶ng thêi gian tõ lóc chuÈn bÞ hµng xong ®Ó bèc lªn ph¬ng tiÖn vËn t¶i cho ®Õn lóc hµng ®Õn tay ngêi mua. Gåm cã 4 lo¹i tr¶ tiÒn ngay:

a. Sau khi ngêi b¸n hoµn thµnh nghÜa vô giao hµng cho ngêi vËn t¶i t¹i n¬i giao hµng chØ ®Þnh ngêi b¸n ph¸t lÖnh ®ßi tiÒn, ngêi mua nhËn ®îc lÖnh lËp tøc tr¶ tiÒn cho ngêi b¸n. Tr¶ tiÒn khi giao hµng gäi lµ tr¶ tiÒn C.O.D (Cash on Delivery).

C¸c ®iÓm cÇn chó ý:

- Ngêi vËn t¶i ë ®©y ®îc hiÓu lµ: ®¹i lý vËn t¶i, ngêi chuyÓn chë hµng ho¸, c«ng ty giao nhËn, ®¹i diÖn cña ngêi mua ... khi ngêi b¸n chøng minh lµ ®· giao hµng cho ngêi thø 3 th× cã quyÒn ph¸t lÖnh ®ßi tiÒn. - NhthÕnµolµhoµnthµnhnghÜavôgiaohµng:C¬ së ®Ó ph¸t lÖnh ®ßi tiÒn lµ ngêi b¸n ph¶i lÊy ®îc vËn ®¬n nhËn hµng ®Ó xÕp.(Received for shipment Bill of Lading¦. Hµnh vi nµy chøng minh lµ hµng hãa ®· ®îc ®Æc ®Þnh hãa. Trong bøc ®iÖn göi ®ßi tiÒn ngêi mua, ngêi b¸n ph¶i cã ®Çy ®ñ c¬ së chøng minh lµ ®· chuyÓn quyÒn së h÷u hµng ho¸ sang cho ng¬i mua.

- N¬i giao hµng ®îc hiÓu lµ: Trªn ®Êt liÒn t¹i c¶ng ®i, gåm:

+ Giao t¹i xëng kho ,nhµ m¸y- Ex-work (Exw)

+ Giao däc m¹n tµu - FAS (Free alongside Ship).

- DAF (Delivered at

+ Giao t¹i biªn giíi Frontier).

+ Giao cho ngêi vËn t¶i - FCA (Free Carrier).

b. Ngêi b¸n hoµn thµnh nghÜa vô giao hµng trªn ph¬ng tiÖn vËn t¶i. Ngêi mua sÏ tr¶ tiÒn cho ngêi b¸n khi nhËn ®îc ®iÖn b¸o cña thuyÒn trëng lµ hµng ®· bèc xong lªn tÇu t¹i c¶ng ®i, gäi lµ C.O.B (Cash on Board) - Ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn gåm cã tµu biÓn, sµ lan, « t«, m¸y bay, xe löa... - NÕu "giao hµng trong hÇm tÇu" – FOB th× ngêi b¸n ph¶i lÊy ®îc vËn ®¬n FOB B/L hoÆc "giao hµng trªn boong tµu" FOD B/L (Free on Board hoÆc Free on Deck). Còng cã thÓ giao hµng trªn toa tÇu ho¶ "t¹i ga biªn giíi” cña níc ngêi xuÊt khÈu.

c. Tr¶ tiÒn ®æi chøng tõ: D/P (documents against payment)

Cã 2 c¸ch:

-Sau khi giao hµng “Free on board” ngêi b¸n lËp chøng tõ göi hµng (Shipping Documents) hay chøng tõ thanh tto¸n (Payment Documents) göi trùc tiÕp ®Õn cho ngêi mua hoÆc th«ng qua Ng©n hµng. Ngêi mua sÏ thanh to¸n tiÒn khi nhËn ®îc chøng tõ

- T¬ng tù nh trªn, nhng sau khi nhËn ®îc chøng tõ tõ 5-7 ngµy, ngêi mua míi ph¶I tr¶ tiÒn (gäi lµ D/P X ngµy vµ th- êng dïng ®èi víi nh÷ng hµng ho¸ cã tÝnh phøc t¹p.

d. Tr¶ tiÒn sau khi nhËn hµng t¹i c¶ng ®Õn (C.O.R-Cash on receipt)

Kh¸i niÖm nhËn hµng trong thùc tÕ hÕt søc m¬ hå. N¬I nhËn hµng cã thÓ lµ níc ngêi b¸n, níc ngêi mua, hoÆc trªn ph¬ng tiÖn vËn t¶I cña ngêi mua ®a ®Õn. V× vËy trong bu«n b¸n quèc tÕ, nÕu ta lµ ngêi xuÊt khÈu th× kh«ng nªn ¸p dông v× cã nhiÒu rñi ro.

2.3. Thanh to¸n sau

Lµ thêi gian tr¶ tiÒn sau 4 mèc tr¶ tiÒn ngay + thªm x ngµy. Tr¶ triÒn sau thùc chÊt lµ ngêi xuÊt khÈu cÊp tÝn dông cho ngêi nhËp khÈu.

VÝ dô hîp ®ång ghi:

Ngêi mua thanh to¸n cho ngêi b¸n 90 ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn hµng (30days C.O.D)

Ngêi mua thanh to¸n cho ngêi b¸n 90 ngµy, kÓ tõ ngµy chÊp nhËn chøng tõ (D/A 90days)

Trong thùc tÕ, ngêi ta cã thÓ kÕt hîp 3 mèc thêi

gian tr¶ tiÒn trong cïng mét hîp ®ång. VÝ dô:

Mét hîp ®ång nhËp khÈu m¸y ghi:

- 10% tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 10

ngµy kÓ tõ ngµy ký hîp ®ång.

- 10% tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 30

ngµy tríc ngµy giao hµng ®ît 1.

- 30% tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 10

ngµy kÓ tõ ngµy giao hµng ®ît 2.

- 10%tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 10

ngµy kÓ tõ giao hµng ®ît cuèi cïng

- 40% tiÒn hµng tr¶ cho ngêi b¸n trong vßng 3 n¨m kÓ tõ ngµy hoµn thµnh toµn bé viÖc giao hµng