NGÂN HÀNG CÂU HỎI ÔN THI
HỌC PHẦN KINH TẾ THƯƠNG MẠI ĐẠI CƯƠNG
BỘ MÔN QUẢN LÝ KINH TẾ
I. NHÓM CÂU HỎI 1
Câ u 1: Trình bày 2 điều kiện ra đời và phát triển của trao đổi. Các nấc thang
phát triển từ thấp đến cao của trao đổi: trao đổi hàng hóa trực tiếp, lưu thô ng
hàng hóa, thương mại?
2 điều kiện ra đời và phát triển của trao đổi:
+) Xuất hiện sự phân công lao động xã hội
+) Có sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế của những người sản xuất
Phân công lao động xã hội là sự phân chia lao động thành các ngành, các lĩnh vực
sản xuất khác nhau, tạo nên sự chuyên môn hóa lao động, chuyên môn hóa sản
xuất thành những ngành nghề khác nhau. Do có sự phân công lao động, nên mỗi
người chỉ sản xuất 1 thứ hoặc một vài thứ, mà nhu cầu của họ lại bao gồm nhiều
sản phẩm khác nhau, để thỏa mãn nhu cầu cần có sự trao đổi sản phẩm giữa họ với
nhau.
Sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế của những người sản xuất: tính tách biệt
về mặt kinh tế này do có quan hệ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất mà khởi
thủy là chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất quy định. Do có quan hệ sở hữu khác
nhau về tư liệu sản xuất và sản phẩm lao động đã làm cho lao động của những
người sản xuất mang tính chất lao động tư nhân, làm cho quá trình sản xuất và tái
sản xuất của người sản xuất tách biệt nhau về mặt kinh tế. Khi muốn thỏa mãn nhu
cầu sản phẩm giữa những người sản xuất phải thực hiện thông qua hoạt động trao
đổi.
Trao đổi hàng hóa trực tiếp:
Trao đổi hàng hóa mamg tính ngẫu nhiên và giản đơn, được tiến hành trực tiếp
theo hình thức hàng đổi hàng, theo công thức chung H-H’.
=> Hình thái trao đổi trực tiếp ra đời đã góp phần thỏa mãn nhu cầu trao đổi sản
phẩm giữa những người sản xuất còn thúc đẩy sự phân công lao động trong xã hội.
Lưu Thông hàng hóa:
Cùng với sự ra đời của tiền tệ với tư cách là hàng hóa trung gian, trao đổi hàng hóa
trực tiếp thay thế bằng hình thái cao hơn là lưu thông hàng hóa. Lưu thông hàng
hóa là hình thái phát triển của trao đổi hàng hóa, là hình thái trao đổi hàng hóa
thông qua môi giới tiền tệ. Công thức chung là H-T-H’
Lưu thông hàng hóa tạo ra sự tách rời quá trình mua và bán cả về không gian
và thời gian. Do sự tách rời này mà trong hình thái lưu thông hàng hóa đã xuất
hiện mầm mống mâu thuẫn giữa cung và cầu, giữa sản xuất và tiêu dùng=>
Nảy sinh mầm mống của khủng hoảng sản xuất và tiêu thụ.
Thương mại:
Phân công lao động xã hội phát triển ngày càng cao, để đáp ứng tốt nhu cầu trao
đổi có tính chuyên nghiệp và nâng cao hiệu quả lao động xã hội mà 1 bộ phân pap
động xã hôi tách ra làm nhiệm vụ chuyên mua và bán nhằm mục đích kiếm lời,
đây gọi là thương gia, hoạt động kinh tế của thương gia thông qua mua bán kiếm
lời chính là thương mại. Công thức T-H-T’ (T’=T+ denta T)
Bắt đầu bằng tiền với hành vi mua, kết thúc vs hành vi bán. Mục đích không
phải giá trị sử dụng, mà cụ thể là thu lợi nhuận.
Câu 2 Trình bày các góc độ nghiên cứu bản chất kinh tế của thương mại?
- Thương mại với tư cách là 1 hoạt động kinh tế:
Vị trí: Hoạt động kinh tế cơ bản và rất phổ biến trong nền kinh tế thị trường.
Mọi hoạt động thương mại đều bắt đầu bằng hành vi mua và kết thúc bằng hành vi
bán. Mục đích của hoạt động thương mại là nhằm tìm kiếm lợi nhuận. Có thể
tóm tắt hoạt động thương mại bằng công thức sau: T - H - T'.
Đối tượng mua bán các hoạt động thương mại là hàng hóa và dịch vụ ( gồm người bán
( người sản xuất hàng hóa, người cung ứng dịch vụ, thương gia) và người mua ( người
sản xuất, thương gia và người tiêu dùng))
Thương mại là 1 khâu của quá trình tái sản xuất:
- Quá trình tái sản xuất xã hội gồm: sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng.
Mối quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng là mối quan hệ cơ bản nhất.
Là hình thái phát triển của trao đổi và lưu thông hàng hóa, thương mại được coi là
1 khâu cơ bản và quan trọng của quá trình tái sản xuất, đó là khâu trao đổi-khâ u
trung gian giữa sản xuất và tiêu dùng. Trong điều kiện sản xuất và lưu thông hàng
hóa ngày một phát triển, hàng hóa được tạo ra trong khâu sản xuất, sau đó được
chuyển sang khâu lưu thông qua các giai đoạn khác nhau của khâu lưu thông:
Mua, vận chuyển, dự trữ, bán... Kết thúc khâu lưu thông, hàng hóa sẽ được chuyển
sang lĩnh vực tiêu dùng.
Nhiệm vụ: Thực hiện tái sản xuất sản phẩm
Thương mại với tư cách là 1 ngành kinh tế:
Thương mại được coi là một ngành kinh tế quốc dân độc lập trong nền kinh tế. Đó
là ngành đảm nhận chức năng tổ chức lưu thông hàng hóa và cung ứng các dịch vụ
cho xã hội thông qua việc thực hiện mua bán nhằm sinh lợi.
=>kinh tế chung của thương mại là tổng thể các hiện tượng, các hoạt động và các
quan hệ kinh tế gắn liền và phát sinh cùng với trao đổi hàng hóa và cung ứng dịch
vụ nhằm mục đích lợi nhuận.
Câu 3:Trình bày các tiêu chí phân loại thương mại?
a, Theo phạm vi hoạt động thương mại: Thương mại nội địa và thương mại quốc tế
Thương mại nội địa phản ánh những quan hệ thương mại của các chủ thể kinh tế của 1
quốc gia, diễn ra trong phạm vi biên giới của một quốc gia. Các hoạt động thương mại
nội địa diễn ra chủ yếu chịu sự quản lý và điều tiết của nhà nước=> Thể hiện quan hệ
mang tính thị trường, song lại vừa phản ánh những chủ trương và chính sách của nhà
nước. Thương mại nội địa có thể được phân thành: Thương mại thành thị; Thương mại
nông thôn; Thương mại biên giới, hải đảo; Thương mại vùng sâu, vùng xa..
Thương mại quốc tế: gọi là ngoại thương, gồm mua bán hàng hóa và dịch vụ qua biên
giới quốc gia có thể phạm vi toàn cầu, phạm vi khu vực hoặc thương mại song phương
giữa hai quốc gia. Thương mại quốc tế phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa những chủ
thể kinh tế của các quốc gia với nhau
b, Theo các khâu, đặc điểm của quá trình lưu thông: Thương mại bán buôn và thương
mại bán lẻ.
c, Theo đặc điểm và tính chất của sản phẩm trong quá trình tái sản xuất xã hội:
Thương mại hàng hóa và thương mại dịch vụ
d, Theo kỹ thuật giao dịch: Thương mại truyền thống và thương mại điện tử.
e, Theo mức độ tham gia vào quá trình tự do hóa thương mại: Thương mại có bảo hộ
và thương mại tự do hóa.
1. Trình bày các tiêu chí phân loại tác động thương mại?
2. Khái niệm và phân loại thương mại hàng hóa? các phương thức mua bán chủ
yếu trong thương mại hàng hóa?
3. Trình bày khái niệm, sự cần thiết và phân loại dự trữ hàng hóa?
4. Chi phí lưu thông: khái niệm, phân loại; Tỷ suất chi phi lưu thông: khái niệm, ý
nghĩa hạ thấp tỷ suất chi phí lưu thông.
5. Trình bày bản chất và phân loại thương mại dịch vụ?
6. Trình bày khái niệm, nội dung và các hình thức hội nhập kinh tế thương mại?
7. Trình bày khái niệm và phân loại nguồn lực thương mại?
II. NHÓM CÂU HỎI 2
1. Phân tích chức năng của thương mại: chức năng chung, chức năng cụ thể của
thương mại hàng hóa, đặc thù chức năng thương mại trong thương mại dịch vụ.
2. Tác động của thương mại về kinh tế, xã hội, môi trường tự nhiên. Liên hệ thực
tiễn ở Việt Nam.
3. Phân tích đặc điểm thương mại hàng hóa và TMDV. So sánh sự khác biệt về
đặc điểm TMHH và TMDV.
4. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu có khả năng thanh toán.
5. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến dự trữ hàng hóa.
6. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí lưu thông hàng hóa.
7. Phân tích các xu hướng phát triển của thương mại hàng hóa
8. Phân tích vai trò của TMDV. Liên hệ thực tiễn vai trò này ở Việt Nam,
9. Phân tích xu hướng phát triển của TMDV. Liên hệ thực tiễn xu hướng này ở
Việt Nam.
10. Các phương thức cung ứng trong thương mại dịch vụ.