Ự Ế Ỉ Ệ Ủ Ẫ S  BI N THIÊN M U C A T  L

ể ố ị ươ ượ ử ụ ủ ề ọ ng pháp chính s  d ng trong phân tích th ng kê: ki m đ nh và ướ   c ứ c hai ph

ệ ố ượ ủ ẩ ố ị c đ nh nghĩa c a sai s  chu n và phân bi ộ ệ   ẩ t sai s  chu n và đ  l ch

ủ ế ẫ c ý nghĩa c a bi n thiên m u

ứ ượ ượ ẩ ủ ỉ ệ ứ ố ậ ủ ỉ ệ ả 1. Mục tiêu Sau khi nghiên c u ch  đ  h c viên có kh  năng: ­ Nêu đ ngượ l ­ Trình bày đ chu nẩ ậ ­ Nh n th c đ ­ Trình bày đ c công th c tính sai s  chu n c a t  l và kho ng tin c y c a t  l .

ặ ữ ị ự ườ ườ i này sang ng ế ố ị ườ  ng ỉ ạ ạ ự ng) mà ch  có s  phân lo i m t đ i t

ườ ộ ố ượ ể ệ   i s ng hay b nh ị i khác. Trong s  li u đ nh tính không có s  đo l ộ ộ ng thu c vào m t trong hai lo i: ề ố ố ặ ạ i ta có th  phân lo i các đ c tính v  l ư t nh :

ỏ ố ố

ươ ệ ễ

ng tính, âm tính ờ ệ ề ử ồ ệ ơ ị

ư

ạ ố ượ ứ ử ng theo

ể ố ơ ồ ị

ố ế ữ ề ả ỏ ị ả

ế ố ị ượ

c chia nhóm đ  t o ra bi n s  đ nh tính: ặ ố ượ ng cũng đ ỉ ị ng đ nh l ố ể ạ ệ ươ ề ả 2. Biến số định tính, biến số nhị giá ổ   Bi n s  đ nh tính (qualitative variable ­ categorical variable) là nh ng đ c tính thay đ i ố ệ ừ   ng (đ nh t ượ l ứ Trong nghiên c u quan sát ng ậ t a. Thói quen hút thu c lá: không hút, b  hút, đang hút thu c lá b. Thói quen ăn u ng: ăn chay, không ăn chay c. Xét nghi m máu phát  hi n nhi m HIV: d d. Đo ECG phát hi n ti n s  nh i máu c  tim: Không, nghi ng , xác đ nh e. Ung th  trong 10 năm theo dõi hay không: Có, không ệ Trong nghiên c u th  nghi m lâm sàng, có th  phân lo i đ i t ế f. S ng còn h n 1 năm sau khi b  nh i máu: s ng, ch t ọ g. K t qu  lâm sàng sau đi u tr  kháng sinh viêm h ng, amydale: ch a kh i, thuyên ớ gi m, không b t ườ Ðôi khi các đo l ố a. U ng r u: không, u ng th nh tho ng, u ng đ u, nghi n n ng

‡ ườ ế ng huy t lúc đói

ượ ố ị ấ ả ằ ề ể ườ ượ ế ố 140 mg/100mL) hay không ế c mô t ả ử

ố ệ thanh niên b  hút thì chúng ta bi ượ ố ỏ ố ể ố ỉ ệ  thanh niên không hút thu c là có th  tính đ ế ượ t đ c khi bi

ị ẽ ỉ ậ ị ế ố ị ế ố  ế ỉ   c g i là bi n s  nh  giá (binary variable). Nh  v y, vì bi n s  nh  giá ch  có 2 ế ố ị ư ậ ộ ế ố ầ ố ỉ ệ ả ằ ỉ ầ ặ ố

(ho c m t con s  ph n trăm). ượ ưỡ ế ng đ ộ  b ng m t con s  t  l ộ ộ ố ồ ố ẻ ượ ề c ti n hành trên 1503 tr c đi u tra có 494 tr  b ẻ  ẻ ị i 5 tu i t ưỡ ng: có (đ b. Ti u đ ị  ố ủ ố ư c trình bày phân ph i c a bi n s  đ nh tính đ Nh  đã đ  b ng (s  giá tr ụ ậ ầ ủ  s  chúng ta thu th p thông tin v  thói quen hút c a bi n s  ­ 1) t n su t. Thí d , gi   ỉ ầ ỉ  ỏ ị ố thu c lá (có 3 giá tr  không hút, b  hút và hút thu c) trên thanh niên, chúng ta ch   c n t ệ ố   ỉ ệ c phân ph i l  thanh niên hút thu c lá và t  l ỉ ệ  ế ủ c a  s  li u này (t  l t hai t  l kia).  Trong bài này chúng ta s  ch  t p trung chú ý đ n bi n s  đ nh tính có 2 giá tr . Bi n s ọ ượ này đ ị giá tr  nên ch  c n mô t ụ Thí d : Vào quý 3, 1994, m t cu c đi u tra dinh d ướ em d suy dinh d ề ổ ạ i thành ph  H  Chí Minh. Trong s  tr  đ ẹ ng nh  cân.

ỉ ệ ẻ ị ưỡ tr  b  suy dinh d ẹ ng nh  cân =

ẻ ị ưỡ T  l ầ Trình bày theo cách khác, ph n trăm tr  em b  suy dinh d ng là 32,9 %

ể ườ ộ ậ ạ ng nh ng chúng ta l ố ố ơ ả ủ ợ ẫ ậ ượ ậ ố ụ c   thu   th p   s   li u   đ ế ứ ụ ư ộ ố ệ ố

ố ợ ậ ố ượ ả ứ   ng mà chúng ta mu n các thành qu  nghiên c u

ố ụ ố ụ ụ c áp d ng vào ứ ố ượ ượ ẫ ậ c g i là m u): t p h p các đ i t ặ ng có các đ c tính hay ợ ứ ậ ng đ

ọ c thu th p trong quá trình nghiên c u. ọ ư ụ ệ ấ ố ủ ớ ố ụ ả ẫ ố ố ệ ủ ề ỡ ẫ ứ ộ ế ị ươ

ệ ế ố ố ượ ự c r ng n u s  đ i t ơ ớ ế ỉ ệ ưỡ ở ẻ ướ  tr  d ng ẫ ả ướ ượ c l  suy dinh d ẻ i 5 tu i  ưở ồ ỉ ệ ư ề ẻ ả ế ả ế ồ ủ ề ế ủ ẫ 4. Ðại cương về mẫu và phương pháp lấy mẫu ợ ứ ấ   ỉ ậ ố ệ Trong nghiên c u, chúng ta th ng ch  có th  thu th p s  li u trên m t t p h p nh t ố ệ ố ượ ị ế i mu n khái quát hóa k t qu  c a các s  li u và đ nh các đ i t   ố ượ   ố ộ ớ áp d ng chúng cho m t dân s  r ng l n h n. Trong th ng kê, t p h p các đ i t ng ứ ọ ượ   c   g i   là   m u   (sample)   hay   dân   s   nghiên   c u   (study đ ọ ượ ả ủ ố population). Dân s  mà chúng ta mu n áp d ng k t qu  c a nghiên c u đ   c g i là dân s  m c tiêu (target population) Dân s  m c tiêu: t p h p các đ i t ượ đ ố Dân s  nghiên c u (còn đ ượ ạ ượ đ i l ị  ể ể Có th  nói đi m m u ch t c a nghiên c ú khoa h c là làm sao vi c áp d ng có giá tr ế ệ   các k t qu  nghiên c u (v i các s  li u c a m u) lên dân s  m c tiêu. Mu n cho vi c ữ ả   ệ ụ áp d ng có giá tr   m t trong nh ng đi u ki n tiên quy t là c  m u (sample size) ph i ạ ả ủ ớ ng pháp m u ph i có tính đ i di n. đ  l n và ph ằ ề   ẫ ậ ượ ằ ng trong m u càng nhi u B ng  tr c giác chúng ta c m nh n đ ậ ụ ế   ỡ ẫ ng chúng ta càng có tính tin c y cao h n. Thí d  n u (c  m u càng l n) thì  ế   ổ ở ố chúng ta mu n bi n t  l  TP H  Chí Minh. N u ượ ắ   ỉ ề c l m. ng vào t  l chúng ta ch  đi u tra trên 10 tr  thì chúng ta không tin t  tính đ ẻ ướ   ệ ạ ẻ ế i 5 Nh ng n u chúng ta đi u tra 1000 tr  (n u 1000 tr  này đ i di n cho các tr  d ủ ậ   ả ượ c. Ðó là c m nh n c a TP H  Chí Minh) thì chúng ta khá tin vào k t qu  kh o sát đ ự tr c giác c a chúng ta v  bi n thiên c a m u.

ộ ề s  chúng ta ti n hành m t cu c đi u tra t  l p ệ suy dinh d ỉ ệ ng trong dân s  này  là ằ suy dinh d ố ể ề ậ ượ ộ ưỡ ố ọ ẫ ố ố ẻ ưỡ   ng trên dân s  tr  em. ộ   ọ ế . N u chúng ta ch n m t ưỡ ng này   ợ   ườ ng h p

ưỡ suy dinh d ằ ằ ưỡ ỉ ệ c phát hi n là suy dinh d

1, p2, p3,....) t

ệ ẽ ồ ẻ ượ c nghiên c u b ng cách chia s  tr  đ ượ ỉ ệ c kí hi u b ng p. Nói chung t  l  này đ ố p  trong dân s ẫ ứ ề ẫ m u (p

ộ ứ ị ố ệ ể p ứ ố ẻ  ệ ỉ ệ  ẫ   ế  và n u chúng ta có nhi u m u ươ ớ ng  ng v i các m u khác   ố   ố ằ  trong dân s  đích, là m t tham s  h ng đ nh và chúng ta mu n ộ ỉ ệ    trong m u luôn luôn dao đ ng và là s  li u đ  chúng ta có ề ỉ ệ ế ể ậ ố 5. Kí hiệu ế ả ử Gi ỉ ệ Chúng ta kí hi u  t  l ẫ ẻ cách ng u nhiên n tr  trong dân s  đó nh m tìm hi u v  tình hình suy dinh d ợ ứ ẻ thì t p h p n tr  em này đ c g i là dân s  nghiên c u (hay m u). Trong tr ỡ ẫ này c  m u là n. ng trên n tr Chúng ta tính t  l ượ ng cho n. T  l đ ấ ớ ỉ ệ trong m u p s  không đ ng nh t v i t  l ẽ ề ỉ ệ ẫ nghiên c u chúng ta s  có nhi u t  l i ạ p ố ỉ ệ nhau. Tóm l  là t   l ẫ t trong khi đó, p là t  l bi ế th  rút ra các k t lu n v  t  l trong dân s  đích .

6. Biến thiên mẫu nhị thức

p ưỡ ộ s  trong dân s  đích có t  l ng suy dinh d ị ứ ố ử ụ ẻ ố ấ ấ c xác su t trong n tr ậ ạ ở ế ỉ ệ ả ử Gi ượ ồ g m n tr  em và s  d ng phân ph i nh  th c chúng ta tính đ ưỡ ẻ ị em đó có x tr  b  suy dinh d i tính toán ẫ    = 30.  N u chúng ta l y m t m u ẻ  ế   ư  đây nh ng k t ng. Chúng ta không l p l

ấ ả ượ ẻ ưỡ ỡ ẫ ươ ứ c x tr  suy dinh d n khi c  m u t ng  ng là  5, 20, ả qu  tính xác su t kh o sát đ và 50.

ừ ế ư ả ậ T  k t qu  trên chúng ta có nh n xét nh  sau:

ưỡ b  suy dinh d c quan tâm) có ưỡ ỉ ệ suy dinh d ấ ố ẻ ị ng t p trung chung quanh t  l

ố ể ố ướ ỡ ẫ p ố ư ủ ớ ố ế ề ‡ ấ ằ ậ ẽ ệ ố ng.

ắ ố ượ ế ố ở  dân s  đích = 0,3 ưỡ ấ ố ẻ ị ố   ng có th  không cân đ i ố ứ ấ    5) thì phân ph i xác su t có tính đ i x ng và có ầ   ưỡ ố ẻ ị  b  suy dinh d ng ­ t n ườ ệ ẫ ng m u, kí hi u là p, s  b ng v i t  l suy dinh d p ườ ưỡ ưỡ . Tuy nhiên thông th ộ p ườ ủ ộ ể ứ ọ ằ ề ấ ẫ ồ

ủ ằ ng thì trung bình c a (p ­ ớ p (1­p )/n

ủ ậ ứ ộ ế p )2 s  b ng v i  ẽ ằ ủ ỉ ệ ươ ng sai c a t  l c g i là ph ượ ọ  (standard error of a proportion) và nó đo l và căn b c hai c a nó đ ườ ọ ứ ộ ỉ ệ ế ượ ọ c g i là sai ố ng m c đ  sai s  trung ủ  p c a chúng ta t chúng ta hi v ng t  l ề ặ ng (đây là bi n c  đ ­ Phân ph i xác su t s  tr ậ khuynh h ng  ỏ ­ Khi c  m u nh , phân ph i xác su t s  tr  b  suy dinh d ỡ ẫ nh ng khi c  m u đ  l n (khi n hình chuông úp. Ði u này cho th y r ng bi n s  X  (s  tr ế ố ấ ả su t x y ra bi n c  quan tâm) s  ti m c n phân ph i bình th ớ ỉ ệ  ẽ ằ ỉ ệ ấ ế ­ N u chúng  r t may m n, t  l ắ   ố ủ ng c a dân s  đích  suy dinh d ng chúng ta không may m n ẫ ẽ ố ị ủ ỉ ệ ủ ư ậ  c a m u s  dao đ ng (phân tán) chung quanh giá tr  c a dân s  đich. nh  v y và t  l   Chúng ta dùng (p ­ p )2 đ  đo l ể . Và  chúng ta  ng m c đ  dao đ ng c a p chung quan  ẫ có th  ch ng minh b ng toán h c r ng n u chúng ta l y nhi u m u ng u nhiên g m n   ố ượ đ i t Con s  ố p (1­p )/n đ ẩ ủ ỉ ệ ố s  chu n c a t  l ủ bình c a p, nói cách khác, nó cho chúng ta bi ớ khác v i (bao nhiêu, tính v  m t trung bình.

(cid:0)

(cid:0)

soá Sai

chuaån

leä tæ cuûa (S.E.)

ữ ọ ế

(cid:0) )-(1 n ứ t theo ngôn ng  toán h c hình th c

Vi

, )

p p ~ N(p ụ ớ ỡ ẫ ỉ ệ ưỡ ố suy dinh d ng trong dân s  đích = 0,3 thì sai số ẩ ủ ỉ ệ Thí d  v i c  m u n = 1000 và t  l chu n c a t  l quan sát là:

(cid:0)

(cid:0)

)

3,0

(cid:0) (cid:0) (cid:0)

soá Sai

chuaån

leä tæ cuûa (S.E.)

,0

0145

-(1 n

-(1 ) 3,0 1000

ầ ế ưỡ ố ng trong dân s  là 30% suy dinh d ố ưỡ suy dinh d

ớ ỉ ệ ng là 1,45%. ỉ ệ ể ầ ừ ể ắ ố ố ể ẩ ươ ỡ ẫ ừ ổ ố ộ ẩ ả ẩ ố ẩ ả ố N u chúng ta trình bày theo ph n trăm thì v i t  l ẩ ủ ỉ ệ thì sai s  chu n c a t  l ầ ậ  trong qu n th  đích quá g n 0% hay 100%, Chúng ta có th  có nh n xét: tr  khi t  l ợ ng đ i ít thay đ i. M t quy t c tính r  (rule of thumb)đ  ánh ch ng sai sai s  chu n t ỡ ẫ ẩ ố s  chu n: c  m u 100 thì sai s  chu n là 5%, c  m u 400 sai s  chu n vào kho ng 2 ỡ ẫ % và c  m u 10000 thì sai s  chu n vào kho ng 0,5%.

ườ ử ụ ố p  c a dân s ỉ ệ ủ , s  d ng   t  l ệ ẻ ượ t t  l ụ ả ử  s  kh o sát 1241 tr  em, phát hi n đ ỉ ệ ố ẩ ủ ỉ ệ ợ ng h p không bi ẩ ố ng sai s  chu n.Thí d  gi ẹ ng nh  cân. T  l ế ỉ ệ ủ ả ưỡ  suy dinh d ng là 0,121 và sai s  chu n c a t  l ể ướ   ẫ  c a m u p đ   c ẻ ị   c 150 tr  b  suy    suy dinh Trong tr ượ l dinh d ưỡ d

ưỡ ng là: (cid:0)

(cid:0)

)

)

p

p

121,0

) 121,0

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

S.E.

0.009

-(1 n ư ậ ỉ ệ

-(1 n ưỡ

-(1 1241 ớ

ẩ ố Nh  v y t  l suy dinh d ng là 12,1% v i sai s  chu n là 0,9%

ẫ ố ộ ộ ỉ ệ ị ẫ ủ ị ử ụ ự ỉ ả ố ằ ủ ị ứ ườ ố trong m t m u ng u nhiên, chúng ta mong mu n có  (th c) c a dân s  n m trong đó. Chúng ta ấ ng c a phân ph i nh  th c.

, )

7. Khoảng tin cậy 95% của tỉ lệ ộ Khi chúng ta quan sát m t t  l ả ượ ỉ ệ c m t kho ng các giá tr  mà giá tr  t  l đ ượ ể c kho ng này s  d ng tính x p x  bình th có th  tính đ p ~ N(p ấ ườ ứ ố ấ ằ ạ ị Theo tính ch t th  4 c a phân ph i bình th ng, xác su t giá tr  p n m trong ph m vi

(cid:0)

(cid:0)

(cid:0) (cid:0)

96,1

ủ )-(1 (cid:0) n

ể ầ ằ ườ ợ ng h p nghiên

ả ằ ế là 95%.  N u không yêu c u  chính xác, ta có th  cho r ng 95% các tr ị p ứ c u giá tr n m trong kho ng:

)

)

p

p

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

p

p

96,1

96,1

-(1 p n

-(1 p n

– ế ượ ượ ả ị đ n ế   1,96 · c vi t là p · ủ ậ · ọ hay còn đ 95% (95% confident interval). Hai biên c a kho ng tin c y (p + 1,96  ướ ớ ạ ậ ọ ượ S.E. Kho ng giá tr  này đ ả ậ i h n tin c y trên và gi ậ   ả c g i là kho ng tin c y  S.E và  p ­ 1,96    i (upper confident i h n tin c y d S.E ) đ c g i là gi

ư ế ỉ ệ ằ ậ ẽ ứ ả ầ ớ ạ limit and lower confident limit) L u ý n u chúng ta tính t  l b ng ph n trăm thì công th c khho ng tin c y s  là

-

)

-

)

p

p

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

p

p

96,1

96,1

(100 p n

(100 p n

đ n ế ả ệ ụ ứ theo công th c trên là n · p ‡

ậ ủ ỉ ệ ượ ề ả ử ả ử ế ng đ ệ ệ ố ỉ ệ ẻ Ði u ki n áp d ng kho ng tin c y c a t  l Gi Gi ưỡ ẻ  s  có 150 tr  suy dinh d ạ  s  n u   1241 tr 5. ẻ ướ ề c phát hi n khi đi u tra 1241 tr  d ưỡ  suy dinh d này đ i di n cho dân s  đích thì t  l ổ   i 3 tu i.   ng là p=

ố ẻ 5 nên chúng ta có th  ápể ủ ỉ ệ ả ưỡ 150/1241 = 12,1%. Vì s  tr  suy dinh d ậ ụ d ng kho ng tin c y 95% c a t  l ưỡ  suy dinh d · p ‡ ng là 150 = n ư ng nh  sau:

-

)

p

1,12

) 1,12

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

p

96,1

96,1%1,12

%8,1%1,12

(100 p n

(100 - 1241

ừ ưỡ ế  10,3% đ n 13,9%.

ả ả ả suy dinh d ặ

c l ộ ỉ ệ ậ ộ ố ắ  nào.

ớ ằ ấ ậ ẽ ậ ả ả ậ ng b t  kì m t t  l ả ằ ố  c a dân s  đích n m ngoài kho ng tin c y 95%. Do ượ c tính toán s  có 1 kho ng tin  c y không ứ ậ ủ ỉ ệ ng là t Kho ng tin c y c a t  l ậ   ố ậ ậ Kho ng tin c y 95% (ho c kho ng tin c y 90% theo m t s  nhà th ng kê) là kĩ thu t ấ ể ể ệ ắ ủ ướ ượ ứ ộ ố ổ ế   ng và nên th ng kê  ph  bi n nh t đ  th  hi n m c đ  không ch c ch n c a  ấ ướ ượ ả ử ụ c l s  d ng kho ng tin c y khi  ỉ ệ ủ Nên nh  r ng có xác su t 5% t  l đó trung bình c  m i 20 kho ng tin c y đ ch a giá tr  t  l ứ ỗ ị ỉ ệ ự  th c.

50%

50%

40%

40%

ế ể ể ệ ỉ ệ ả    và kho ng ỉ ệ ủ ộ ậ c a hai hay nhi u nhóm chúng ta có th  th  hi n t  l ở ụ ượ 8. Trình bày khoảng tin cậy N u chúng ta có t  l ồ ị ằ tin c y b ng đ  th . M t thí d  đ ề c trình bày sau:

30%

30%

30%

20%

20%

13%

10%

10%

10%

9%

0%

0%

Muø chöõ (n=23)

Caáp 1,2 (n=748)

Caáp 3 (n=340)

ÑH, CÑ (n=130)

ỉ ệ

ng nh  cân (thanh đ c) và kho ng tin c y 95% (đo n th ng d c) theo trình đ

suy dinh d

ưỡ ữ ọ ế ấ

ẳ ặ ạ ọ

ọ ế ấ

ậ ọ

ặ Hình 2. T  l ọ ấ ủ h c v n c a m  (mù ch , h c đ n c p 1 hay 2, h c đ n c p 3, h c Cao Ð ng ho c đ i h c).

ộ ề ưỡ ổ ẹ ủ ng trên 1241 tr  d ẻ ữ ộ ưỡ ẹ ọ ấ ẻ ị ẻ ị ấ ng, trong nhóm có m  h c c p 3 (n=340) có 33 tr b  suy dinh d ẹ ọ ở ẻ ị ưỡ ạ ọ ả ủ ừ ặ ạ ẻ  ạ ẻ ướ i 3 tu i, phân lo i tr ẻ ị  ẹ ườ i m . Trong nhóm tr  có m  mù ch  (n=28) có 7 tr  b   ng (r=7),  Trong nhóm có m  h c c p 1,2 (n=748) có 98 tr  b  suy dinh   ng và trong  suy dinh   ồ  ể   ng quan sát ưỡ ỉ ệ ng. T  l ằ c trình bày b ng bi u đ ưỡ  suy dinh d ể ệ ườ ứ ẳ ả ộ Trong m t cu c đi u tra tình tr ng dinh d theo trình đ  văn hóa c a ng suy dinh d ưỡ d nhóm có m  h c đ i h c tr  lên (n=130) có 12 tr  b  suy dinh d ẻ ượ ậ ưỡ d ng cùng v i kho ng tin c y 95% c a t ng nhóm tr  đ ể ệ ỉ ệ thanh đ n nh  trong hình 19, trong đó thanh đ c th  hi n t  l ậ ượ đ ẹ ọ ớ ư ng th ng đ ng th  hi n kho ng tin c y 95%. ơ c và đ

ỡ ẫ ằ ả ấ ẻ ậ ấ ẽ ẹ ằ ữ ớ ỡ ẫ ậ ể ẹ ọ ấ ỏ ỡ ẫ ẹ ẻ ấ ằ ấ   ậ ớ Chúng ta có th  nh n xét r ng kho ng tin c y s  h p nh t khi c  m u là l n nh t ẽ ộ   ả ớ ỡ ẫ (nhóm tr  có m  h c c p 1 và c p 2 v i c  m u b ng 748) và kho ng tin c y  s  r ng nh t khi c  m u nh  (nhóm tr  có m  mù ch  v i c  m u b ng 23).

ế ề ề ộ ưỡ ượ ế ỉ c ti n hành  trên 37.766 tr  d ế ổ ở i 6 tu i ệ c a Vi ả ủ ạ ố ẻ ướ ớ ỡ ẫ ặ c x p lo i là suy dinh d ố ệ ng. S  li u v ẻ ế ả ẩ ượ ưỡ Bài tập ừ T  tháng 8 đ n tháng 10 năm 1994, cu c đi u tra qu c gia v  thi u Vitamin A và suy   ạ   ề dinh d ng.  Ði u tra đ  20 t nh thành đ i ộ ỉ ế ủ ệ   t nam v i c  m u trung bình cho m t t nh di n cho 7 vùng sinh thái ­ kinh t ứ ẻ ộ ệ   ổ ướ i ­2 đ  l ch vào kho ng 1500 tr . Trong nghiên c u này, tr  có cân n ng theo tu i d ề  ưỡ ổ ượ ặ ẩ chu n so v i cân n ng chu n c a tu i đ  m t s  t nh đ dinh d ớ ở ộ ố ỉ ng c trình bày trong b ng sau:

1 3

6 2 8 5 4 7

10 16 9 12 13 19 Hà n iộ 14 1820 11

1715 21 23 22 25 24 26

27

28

Hoàng Sa 29

30 Huế 31 32 ả Qu ng Nam

34 41

Bình đ nhị 40

36 Daklak

37

43 Ninh thu nậ 46 47 ồ Đ ng Tháp 39 ồ TP H  Chí Minh An Giang 45 ồ Đ ng nai 44 49

50 53 ế55 B n tre 56 59 CT Sóc trăng 60 61

ườ Tr ng Sa

ố ẻ ượ ố ẻ T nhỉ S  tr  đ ọ c sàng l c S  tr  SDD

ẵ ả Qu ng nam Ðà n ng 1503 711

Binh Ð nhị 1510 708

Ninh Thu nậ 1520 707

ắ ắ Ð c L c 1488 705

ồ TP H  Chí Minh 1503 494

Sông Bé 1488 579

ồ Ð ng Nai 1500 542

ồ Ð ng Tháp 1498 758

An Giang 1512 556

ế B n Tre 1503 522

ầ ơ C n Th 1563 622

Sóc Trăng 1490 590

Minh H iả 1492 573

ưỡ ng

ưỡ m i t nh.

suy dinh d ưỡ ở ỗ ỉ ng  ả ậ ợ t c  các t  l ng và kho ng tin c y theo cách thích h p.

i th ng kê các k t lu n.

ế ỉ ề ả ẽ ư ế

ẻ ở ỗ ỉ ủ ưỡ ế ạ ề ề ỉ ỉ ế  m i t nh, theo b n k t qu  s  nh  th  nào? ng c a 4 t nh mi n Trung  và 6 t nh mi n Tây. suy dinh d ổ

ế ề ạ ạ ạ ưỡ ữ

ố ệ ạ ệ ị ả ng  ế ợ t l ề ỉ ệ ở ẻ ể  tr  em, b n có th  có nh ng cách ủ ừ i ích c a t ng cách ưỡ ệ ệ ự Các nhóm th c hi n các công vi c sau: ở ỗ ỉ ỉ ệ  m i t nh.  suy dinh d 1. Tính t  l ỉ ệ ậ ả 2. Tính kho ng tin c y 95% cho t  l ỉ ệ ồ ấ ả ẽ ể  suy dinh d 3. V  bi u đ  t ả ậ ố 4. Lí gi ả ử  s  chúng ta ch  đi u tra 50 tr   5. Gi ả ỉ ệ 6. So sánh k t qu  t  l Cách so sánh đó có gì không  n hay không? 7. N u b n đánh giá v  tình tr ng dinh d phân tích s  li u nào khác hay không? Cho bi 8.Gi ự i sao có s  khác bi i thích t t đ a lí v  t  l suy dinh d ng.

iả ỉ ệ ưỡ ậ ủ ỉ ệ ả ưỡ ở ỉ Bài gi 1. T  l suy dinh d ng, kho ng tin c y c a t  l suy dinh d ng 13 t nh phía Nam

ồ ồ

ế ầ

60

60.0

50

50.0

40

40.0

30

30.0

20

20.0

10

10.0

0

0.0

Ñaéc Laéc TP Hoà

Binh Ñònh

Ninh Thuaän

Soâng Beù

Ñoàng Nai

Ñoàng Thaùp

An Giang

Beán Tre Caàn Thô

Soùc Traêng

Minh Haûi

Quaûng nam Ñaø naüng

Chí Minh

T nhỉ ả Qu ng nam Ðà n ng Binh Ð nhị Ninh Thu nậ ắ Ð c L c ồ TP H  Chí Minh Sông Bé Ð ng Nai Ð ng Tháp An Giang B n Tre ơ C n Th Sóc Trăng Minh H iả S  trố ẻ S  SDD 1503 1510 1520 1488 1503 1488 1500 1498 1512 1503 1563 1490 1492 ố 711 708 707 705 494 579 542 758 556 522 622 590 573 T  lỉ ệ  SDD 47.3 46.9 46.5 47.4 32.9 38.9 36.1 50.6 36.8 34.7 39.8 39.6 38.4 ớ ạ   Gi i h n tin c yậ   iướ d 44.8 44.4 44.0 44.9 30.5 36.4 33.7 48.1 34.4 32.3 37.4 37.1 35.9 ớ ạ   Gi i h n tin c yậ   trên 49.8 49.4 49.0 49.9 35.3 41.4 38.5 53.1 39.2 37.1 42.2 42.1 40.9 SE 1.29 1.28 1.28 1.29 1.21 1.26 1.24 1.29 1.24 1.23 1.24 1.27 1.26

Hình 4. Tỉ l

suy dinh d

ưỡ ở ng

13 t nh thành phía Nam năm 1994 và kho ng tin c y