H
A
H
N
T
L
O
A
I
E
S
C
H
H
C
I
O
L
O
B
L
O
U
F
P
CUÏC PHOØNG CHOÁNGHIV/AIDSTRÖÔØNG ÑAÏI HOÏCY TEÁ COÂNG COÄNGBOÄ Y TEÁTÀI LIỆU ĐÀO TẠOQUẢN LÝ VÀ LÃNH ĐẠOCHO CÁN BỘ PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDSHÀ NỘI-2014
iiTHAM GIA BIÊN SOẠN TÀI LIỆUChủ biênGS.TS. Nguyễn Thanh LongNhóm biên soạnTS. Dương Thúy AnhThS. Lê Bảo Châu ThS. Cao Huệ ChiPGS.TS. Bùi Đức DươngPGS.TS. Bùi Thị Thu HàTS. Đỗ Mai HoaThS. Nguyễn Văn HùngTS. Nguyễn Văn HuyPGS. TS. Nguyễn Tuấn Hưng PGS.TS. Nguyễn Thanh HươngTS. Phan Thị Thu HươngTS. Nguyễn Hoàng LongTS. Phạm Đức MạnhTS. Trần Văn SơnThS. Phạm Hồng ThúyThS. Trần Thu ThủyCN. Lê Anh Tuấn Thư ký biên soạnThS. Trần Quỳnh Anh
Trong những năm gần đây, về cơ bản Việt Nam đã kiềm chế được tốc độ gia tăng của đại dịch HIV/AIDS, khống chế tỷ lệ nhiễm HIV trong cộng đồng dưới 0,3%, đạt mục tiêu của Chính phủ đề ra. Tuy nhiên, dịch HIV/AIDS vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, để duy trì những thành quả trên cần có nguồn nhân lực đủ về số lượng và đảm bảo về chất lượng. Mặt khác, do Việt Nam đã trở thành nước trung bình nên các nhà tài trợ quốc tế đang có lộ trình cắt giảm nguồn kinh phí hỗ trợ cho chương trình phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam. Chính vì vậy, việc nâng cao năng lực quản lý và lãnh đạo cho cán bộ hệ thống phòng, chống HIV/AIDS là rất cần thiết và cần được triển khai liên tục và rộng khắp từ Trung ương đến địa phương.Nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết trên, Cục Phòng, chống HIV/AIDS phối hợp với Trường Đại học Y tế công cộng và các đơn vị liên quan xây dựng và triển khai Chương trình đào tạo “Nâng cao năng lực quản lý và lãnh đạo cho cán bộ phòng, chống HIV/AIDS”. Cuốn tài liệu “Quản lý và Lãnh đạo cho các cán bộ phòng, chống HIV/AIDS” được biên soạn để sử dụng trong Chương trình đào tạo này nhằm cập nhật các kiến thức và kỹ năng về lập kế hoạch chiến lược, quản lý nhân sự, quản lý ngân sách, quản lý đấu thầu và mua sắm trang thiết bị, các kỹ năng thuyết trình, vận động chính sách, khuyến khích động viên nhân viên và cải thiện chất lượng các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS.Bộ Y tế xin chân thành cảm ơn các thầy, cô của trường Đại học Y tế công cộng và các chuyên gia đã dành nhiều công sức và tâm huyết để hoàn thành cuốn tài liệu này. Nhân dịp này, Bộ Y tế xin cảm ơn Trung tâm dự phòng và kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã hỗ trợ kỹ thuật và kinh phí trong quá trình biên soạn, in ấn và xuất bản. Lần đầu tiên xuất bản cuốn sách, mặc dù các tác giả đã rất cố gắng nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót, Ban biên soạn rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý độc giả để lần tái bản sau được hoàn thiện hơn.TM. Ban biên soạnGS.TS. NGUYỄN THANH LONG Thứ trưởng Bộ Y tếLỜI GIỚI THIỆUiii
iv
`
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU
Mục đích và đối tượng sử dụng tài liệu?
Nhằm nâng cao năng lực quản lý và lãnh đạo cho đội ngũ cán bộ làm công
tác quản lý c ủa hệ thống phòng, chống HIV/AIDS, Cục Phòng, chống
HIV/AIDS phối hợp với Trường Đại học Y tế công cộng và các đơn vị liên
quan xây dựng và triển khai Chương trình đào tạo “Nâng cao năng lực quản
lý và lãnh đạo cho cán bộ phòng, chống HIV/AIDS”. Cuốn tài liệu “Quản lý và
Lãnh đạo cho các cán bộ phòng, chống HIV/AIDS” được biên soạn để sử
dụng trong Chương trình đào tạo này. Cuốn tài tài liệu này sẽ có ích cho tất
cả các cán bộ có mong muốn nâng cao kiến thức và kỹ năng về lãnh đạo và
quản lý, đặc biệt là các cán bộ quản lý đang làm việc trong lĩnh vực phòng
chống HIV/AIDS.
Cuốn tài liệu gồm những nội dung gì?
Lãnh đạo và quản lý là những phạm trù rộng và trừu tượng, bao hàm rất
nhiều nội dung khác nhau. Dựa trên nhu cầu thực tế của Chương trình
Phòng chống HIV/AIDS tại Việt Nam, B an biên soạn lựa chọn 9 nội du ng c ơ
bản về lãnh đạo và quản lý để giới thiệu trong cuốn sách này, bao gồm : Giới
thiệu về quản lý và lãnh đạo, giới thiệu về lập kế hoạch chiến lược, kỹ năng
vận động xây dựng và thực thi chính sách; kỹ năng thuyết trình; quản lý
nhân sự, điều hành tốt; quản lý t ài chính-kế toán; mua sắm - đấu thầu; và cải
thiện chất lượng dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS. Trong cuốn t ài liệu, các
bạn sẽ tìm thấy nhiều công cụ và kỹ thuật giúp bạn lãnh đạo và qu ản lý tốt
hơn các hoạt động phòng chống HIV/AIDS bằng cách vận dụng một số kỹ
năng mềm (vận động chính sách, điều hành, thuyết trình, động viên khuyến
khích nhân viên,…), thực thi đúng các nguyên tắc về mua sắm đấu thầu và
quản lý ngân sách, và cải thiện các quy trình làm việc một cách khoa học và
hệ thống.
Bạn nên sử dụng tài liệu này như thế nào?
Đây là cuốn tài liệu được ưu tiên viết cho những người sẽ tham gia chương
trình đào tạo về «Nâng cao năng lực quản lý và lãnh đạo cho các cán bộ
phòng, chống HIV/AIDS». Tuy nhiên những cán bộ quản lý không tham gia
khoá học cũng có thể đọc và tham khảo cuốn tài liệu này để tự lựa chọn
những nội dung thích h ợp và ứng dụng trong công việc và cuộc sống của
mình.
Với các bạn tham dự chương trình đào tạo:
Có thể các bạn ch o rằng tài liệu này là quá dày, khối lư ợng kiến thức chứa
đựng t rong đó là quá nhiều so với thiết kế của Chương trình đào tạo. Tuy
nhiên, các bạn nên lưu ý rằng chương trình đào tạo này được thiết kế gồm 3
giai đoạn: 1) 5 ngày học t rên lớp của giai đoạn 1 sẽ cung cấp cho các bạn
những khái niệm chung về quản lý và lãnh đạo, giới thiệu tổng quan về lập
kế hoạch chiến lược, một số kỹ năng mềm về vận động chính sách, điều
hành tốt, thuyết trình và quản lý nhân sự; 2) Trong giai đoạn 2 các bạn sẽ
quay trở về địa phương và ứng dụng những kiến thức và kỹ năng của giai
đoạn 1 vào công việc bạn đang làm, đồng thời đọc trước tài liệu của giai
đoạn 3. Sau đó, vào giai đoạn 3, các bạn sẽ quay lại lớp học để cập nhật thêm
những nội dung khác (quản lý tài chinh kế toán, mua sắm đấu thầu, cải
thiện chất lư ợng) và đây cũng là cơ hội để bạn chia sẻ kinh nghiệm ứng
dụng trong giai đoạn 2. Như vậy, cuốn tài liệu này sẽ rất hữu ích với các bạn
trong suốt chương trình học, và cả sau này khi các bạn ứng dụng hoặc
truyền đạt lại phương ph áp và các công cụ/kỹ thuật lãnh đạo và quản lý cho
những người khác.
Chúng tôi rất khuyến khích bạn ứng dụng những kiến thức và kỹ năng
học được của Chương trình đào tạo này vào thực tế và chi a sẻ các kiến thức
và kỹ năng học được từ Chương trình này cho những người khác.
Với các bạn không tham dự chương trình đào tạo:
Mục tiêu của cuốn tài liệu là cung cấp cho các cán bộ trong hệ thống phòng
chống HIV/AIDS các kiến thức cơ bản về lãnh đạo và quản lý. Do vậy, nó đã
được biên soạn để các cán bộ, dù không tham dự các khoá học, cũng có thể
tự đọc và sử dụng được cuốn tài liệu này như một tài liệu tham khảo. B ạn có
thể tham khảo nó bất kì khi nào bạn muốn hiểu rõ thêm hoặc ứng dụng
những nội dung của cu ốn sách vào công việc và cuộc sống của mình. Ngoài
ra, bạn cũng có thể t ham khảo cuốn tài liệu này khi nghiên cứu hoặc xây
dựng tài liệu giảng dạy về lãnh đạo và quản lý cho bất cứ một chương trình
đào tạ
Chúc các bạn thành công!
Nhóm biên soạn
v
`
Với các bạn tham dự chương trình đào tạo:
Có thể các bạn ch o rằng tài liệu này là quá dày, khối lư ợng kiến thức chứa
đựng t rong đó là quá nhiều so với thiết kế của Chương trình đào tạo. Tuy
nhiên, các bạn nên lưu ý rằng chương trình đào tạo này được thiết kế gồm 3
giai đoạn: 1) 5 ngày học t rên lớp của giai đoạn 1 sẽ cung cấp cho các bạn
những khái niệm chung về quản lý và lãnh đạo, giới thiệu tổng quan về lập
kế hoạch chiến lược, một số kỹ năng mềm về vận động chính sách, điều
hành tốt, thuyết trình và quản lý nhân sự; 2) Trong giai đoạn 2 các bạn sẽ
quay trở về địa phương và ứng dụng những kiến thức và kỹ năng của giai
đoạn 1 vào công việc bạn đang làm, đồng thời đọc trước tài liệu của giai
đoạn 3. Sau đó, vào giai đoạn 3, các bạn sẽ quay lại lớp học để cập nhật thêm
những nội dung khác (quản lý tài chinh-kế toán, mua sắm đấu thầu, cải
thiện chất lư ợng) và đây cũng là cơ hội để bạn chia sẻ kinh nghiệm ứng
dụng trong giai đoạn 2. Như vậy, cuốn tài liệu này sẽ rất hữu ích với các bạn
trong suốt chương trình học, và cả sau này khi các bạn ứng dụng hoặc
truyền đạt lại phương ph áp và các công cụ/kỹ thuật lãnh đạo và quản lý cho
những người khác.
Chúng tôi rất khuyến khích bạn ứng dụng những kiến thức và kỹ năng
học được của Chương trình đào tạo này vào thực tế và chi a sẻ các kiến thức
và kỹ năng học được từ Chương trình này cho những người khác.
Với các bạn không tham dự chương trình đào tạo:
Mục tiêu của cuốn tài liệu là cung cấp cho các cán bộ trong hệ thống phòng
chống HIV/AIDS các kiến thức cơ bản về lãnh đạo và quản lý. Do vậy, nó đã
được biên soạn để các cán bộ, dù không tham dự các khoá học, cũng có thể
tự đọc và sử dụng được cuốn tài liệu này như một tài liệu tham khảo. B ạn có
thể tham khảo nó bất kì khi nào bạn muốn hiểu rõ thêm hoặc ứng dụng
những nội dung của cu ốn sách vào công việc và cuộc sống của mình. Ngoài
ra, bạn cũng có thể t ham khảo cuốn tài liệu này khi nghiên cứu hoặc xây
dựng tài liệu giảng dạy về lãnh đạo và quản lý cho bất cứ một chương trình
đào tạo nào.
Chúc các bạn thành công!
Nhóm biên soạn
