Bài giảng Thuế: Chương 8 - Trường ĐH Kinh tế Quốc dân

Trong bối cảnh toàn cầu ngày càng nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường, các công cụ kinh tế như thuế đóng vai trò thiết yếu. Thuế bảo vệ môi trường nổi lên như một chính sách tài khóa chiến lược, không chỉ nhằm mục đích tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn thúc đẩy hành vi thân thiện với môi trường. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về loại thuế gián thu này, phân tích khái niệm, đặc điểm và vai trò của nó trong việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường và khuyến khích phát triển bền vững. Mục tiêu là làm rõ cơ sở lý luận và ý nghĩa thực tiễn của thuế bảo vệ môi trường như một công cụ quan trọng để quản lý tài nguyên và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Sinh viên chuyên ngành kinh tế, tài chính, luật, môi trường; các nhà quản lý, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu; và các nhà hoạch định chính sách.

Tài liệu này trình bày một phân tích toàn diện về thuế bảo vệ môi trường, khởi đầu bằng việc định nghĩa nó là một loại thuế gián thu áp dụng cho các sản phẩm và hàng hóa gây tác động xấu đến môi trường. Phần tổng quan chi tiết các đặc điểm nổi bật của thuế, bao gồm khả năng điều chỉnh hành vi sản xuất và tiêu dùng, giảm thiểu tác nhân gây ô nhiễm tại nguồn gốc, và vai trò kép trong việc bổ sung ngân sách nhà nước và thúc đẩy kinh tế bền vững. Điều này làm nổi bật tầm quan trọng của thuế trong việc nâng cao ý thức và thay đổi nhận thức về trách nhiệm môi trường. Chương này tiếp tục đi sâu vào hệ thống văn bản pháp luật liên quan, liệt kê các nghị định và thông tư cụ thể hướng dẫn thi hành luật thuế bảo vệ môi trường. Đặc biệt, tài liệu phân loại rõ ràng đối tượng chịu thuế, bao gồm nhiều loại xăng dầu, than đá, các hợp chất gây suy giảm tầng ôzôn như CFC, túi ni lông, cũng như các loại hóa chất hạn chế sử dụng như thuốc diệt cỏ, thuốc trừ mối, thuốc bảo quản lâm sản và thuốc khử trùng kho, với các quy định chi tiết dựa trên các nghị quyết pháp lý. Ngược lại, nó cũng chỉ rõ các trường hợp không chịu thuế, như hàng hóa quá cảnh, tạm nhập tái xuất hoặc hàng hóa xuất khẩu theo quy định, nhấn mạnh vai trò của hải quan trong việc xác định các trường hợp này. Cuối cùng, tài liệu làm rõ trách nhiệm của người nộp thuế, bao gồm tổ chức, hộ gia đình và cá nhân tham gia sản xuất hoặc nhập khẩu, cũng như những trường hợp đặc biệt như người nhận ủy thác hoặc người thu mua than. Những thông tin này mang ý nghĩa thiết thực cho việc hiểu và tuân thủ các quy định về thuế, qua đó góp phần hiệu quả vào nỗ lực bảo vệ môi trường quốc gia.