Bài giảng Tự động hóa trong hệ thống điện: Chương mở đầu - TS. Nguyễn Xuân Tùng

Trong bối cảnh phát triển không ngừng của ngành công nghiệp điện, việc đảm bảo vận hành an toàn, ổn định và hiệu quả của các hệ thống điện ngày càng trở nên phức tạp. Tự động hóa đóng vai trò trung tâm trong việc nâng cao khả năng quản lý và kiểm soát các mạng lưới điện quy mô lớn, từ khâu phát điện đến phân phối điện năng tới người tiêu dùng. Môn học này cung cấp một cái nhìn toàn diện về các nguyên lý và ứng dụng của tự động hóa trong hệ thống điện, đặc biệt tập trung vào các chức năng điều độ quan trọng. Mục tiêu là trang bị cho người học kiến thức về các giải pháp kỹ thuật nhằm duy trì sự liên tục cung cấp điện, đảm bảo chất lượng và tối ưu hóa vận hành kinh tế.

Sinh viên ngành Kỹ thuật điện, Kỹ thuật năng lượng, các kỹ sư và chuyên gia làm việc trong lĩnh vực vận hành, điều độ và quản lý hệ thống điện.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về vai trò then chốt của tự động hóa trong việc quản lý và vận hành các hệ thống điện hiện đại. Khởi đầu với việc phác thảo cấu trúc tổng thể của một hệ thống điện - bao gồm các nhà máy điện, trạm biến áp, đường dây truyền tải và hộ tiêu thụ - bản thảo nhấn mạnh sự cần thiết của một hệ thống hoạt động chặt chẽ từ nguồn phát đến phụ tải. Nhiệm vụ trọng tâm của công tác điều độ điện lực, được tự động hóa hỗ trợ, là đảm bảo cung cấp điện năng liên tục, vận hành an toàn cho từng phần tử, duy trì sự ổn định của toàn bộ hệ thống điện, nâng cao chất lượng điện năng, và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế. Về mặt nội dung chuyên sâu, tài liệu đi sâu vào các chức năng tự động hóa cụ thể như tự động đóng lại các nguồn điện, tự động chuyển đổi và hòa đồng bộ các nguồn, cùng với cơ chế tự động sa thải phụ tải theo tần số để phòng tránh sự cố. Đặc biệt, các phương pháp điều chỉnh tự động điện áp và công suất phản kháng trong hệ thống điện được trình bày chi tiết, song song với việc điều chỉnh tần số và công suất tác dụng. Ngoài ra, tài liệu còn giới thiệu về cấu trúc phân cấp điều độ trong hệ thống điện Việt Nam, từ cấp quốc gia (A0) đến cấp miền (A1, A2, A3) và cấp lưới điện phân phối, cho thấy cách các hệ thống tự động hóa được tích hợp và phối hợp ở các cấp độ khác nhau. Việc nghiên cứu các chủ đề này mang lại giá trị ứng dụng cao, giúp tối ưu hóa hiệu suất, tăng cường độ tin cậy và giảm thiểu rủi ro vận hành trong bối cảnh các hệ thống điện ngày càng trở nên phức tạp và đòi hỏi khả năng phản ứng nhanh.