2/26/2026
1
VẬT LIỆU PHI KIM
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Hằng Nga
Email: nthnga@tlu.edu.vn
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
Khoa Cơ khí – Bộ môn Công nghệ cơ khí
GIỚI THIỆU MÔN HỌC
-Số tín chỉ: 2 (1-0-1)
-Số tiết: 30 tiết; LT: 24 tiết; BT: 2 tiết; TN: 4 tiết
-Đánh giá: * Điểm quá trình: 40 %
+ Chuyên cần: 20% + Kiểm tra giữa kỳ: 50%
+ Báo cáo Thí nghiệm: 30%
* Điểm thi học phần: 60 %
-Hình thức thi: Trắc nghiệm
-Thời gian thi: 60 phút
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
Khoa Cơ khí – Bộ môn Công nghệ cơ khí
2/26/2026
2
MỤC ĐÍCH MÔN HỌC
-Có khả năng phân tích được cấu trúc, tính chất cơ học, của các loại vật liệu phi kim dùng
trong kỹ thuật.
- Vận dụng các kiến thức của môn học trong tính toán thiết kế chi tiết máy.
- Lựa chọn vật liệu phù hợp để thiết kế quy trình gia công, chọn dụng cụ, chọn máy phù hợp
với từng nguyên công sản xuất.
-Có khả năng làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, viết báo cáo và trình bày báo cáo.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
Khoa Cơ khí – Bộ môn Công nghệ cơ khí
Sau khi hoàn thành môn học sinh viên:
NỘI DUNG MÔN HỌC
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHOA HỌC VÀ CÔNG
NGHỆ VẬT LIỆU
Chương
Nội dung
1Vật liệu gốm
2Vật liệu polyme
3Vật liệu Composites
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
Khoa Cơ khí – Bộ môn Công nghệ cơ khí
2/26/2026
3
[1] Vật liệu học cơ sở, Nghiêm Hùng, NXB KH&KT, 2002.
[2] Khoa học kỹ thuật vật liệu, sách dịch, Tác giả: William D. Callister, Đại học Thủy
lợi Hà Nội. (Giáo trình).
[3] Vật liệu học, Lê Công Dưỡng, NXB KH&KT, 2000.
[4] Engineering Materials 1 and 2. An Introduction. Butterworth Heinemann; 2005.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
Khoa Cơ khí – Bộ môn Công nghệ cơ khí
YÊU CẦU ĐỐI VỚI SINH VIÊN
- Đến lớp đúng giờ và đầy đủ theo thời khoá biểu của Nhà Trường.
- Tìm hiểu trước nội dung liên quan đến buổi học.
- Tham gia trao đổi, thảo luận và trả lời các câu hỏi.
- Không sử dụng điện thoại trong lớp học.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
Khoa Cơ khí – Bộ môn Công nghệ cơ khí
2/26/2026
4
CHƯƠNG 1
VẬT LIỆU GỐM
NỘI DUNG
1.1 Giới thiệu về vật liệu gốm
1.2 Cấu trúc và liên kết trong vật liệu gốm
1.3 Tính chất cơ bản của vật liệu gốm
1.4 Phân loại vật liệu gốm, chế tạo, ứng dụng
1.5 Xu hướng phát triển
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
Khoa Cơ khí – Bộ môn Công nghệ cơ khí
1.1 Giới thiệu về vật liệu gốm
8
Đồ gốm là một trong những phát minh lâu đời nhất của con người có
nguồn gốc từ thời kỳ đồ đá mới:
Lịch sử phát triển
❖Khởi nguồn của đồ gốm (khoảng 30,000 TCN - 10,000 TCN)
•Thời kỳ Đồ Đá cũ:ví dụ lâu đời nhất của đồ gốm là tượng nữ thần Venus của
Dolní Věstonice, được tạo ra từ đất sét và có niên đại khoảng 29,000-25,000
TCN.
•Thời kỳ Đồ Đá mới:Khoảng 10,000 TCN, con người bắt đầu sử dụng đồ
gốm để chế tạo các vật dụng phục vụ đời sống hàng ngày. Đồ gốm thời kỳ này
thường được nung ở nhiệt độ thấp và có hình dáng đơn giản.
2/26/2026
5
1.1 Giới thiệu về vật liệu gốm
9
•Trung Hoa: Khoảng 16,000 TCN, tại Trung Quốc, các đồ gốm sớm
nhất được phát hiện với kỹ thuật nung tiên tiến.
• Ai Cập và Lưỡng Hà: Các nền văn minh cổ đại tại Ai Cập và
Lưỡng Hà cũng phát triển đồ gốm từ khoảng 7,000 TCN, với các
hình thức trang trí phức tạp hơn.
•Hy Lạp và La Mã:Từ khoảng 1,000 TCN, người Hy Lạp và La Mã
bắt đầu tạo ra những chiếc bình gốm được trang trí tinh xảo, phản
ánh các yếu tố tôn giáo, thần thoại và đời sống thường ngày.
❖Sự phát triển của đồ gốm trong thời kỳ tiền sử và cổ đại (10,000 TCN - 500 TCN)
❖Đồ gốm trong thời Trung Cổ và Phục Hưng (500 - 1600)
•Trung Quốc:tiếp tục là trung tâm sản xuất gốm quan trọng, với sự
ra đời của các loại sứ men xanh (celadon) và sứ men trắng
(porcelain).
•Hồi giáo: Vào thời kỳ Trung Cổ, nghệ thuật gốm Hồi giáo phát
triển mạnh, đặc biệt là tại Ba Tư, với kỹ thuật lusterware (sử dụng
ánh kim loại trong men gốm).
•Châu Âu:đồ gốm bắt đầu phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ Phục
Hưng, với sự xuất hiện của các trung tâm sản xuất nổi tiếng như
Faenza ởÝvà Delft ởHà Lan.
1.1 Giới thiệu về vật liệu gốm
10