chính. Họ là bên có đủ khả năng, đủ nguồn lực để điều tra và thẩm định thông tin về
người đi vay để làm sao giảm thiểu lựa chọn bất lợi thông qua các yêu cầu cung cấp
thông tin và thẩm định nhiều yếu tố để lựa chọn đúng người đi vay và giúp lựa chọn
bất lợi giảm thấp nhất có thể. Khi lựa chọn đúng người đi vay thì rủi ro đạo đức cũng
giảm do ngân hàng có đủ khả năng để giám sát quá trình sử dụng nguồn vay vào đúng
mục đích đã đưa ra trước đó sau khi tiến hành giải ngân cho người đi vay.
Thế nên, ngân hàng là một tổ chức chuyên nghiệp, là bên trung gian tài chính
có đầy đủ nguồn lực, quy trình để có khả năng giảm thiểu tình trạng bất cân xứng
thông tin, từ đó giảm thiểu lựa chọn bất lợi và giảm thiểu rủi ro đạo đức. Khả năng này
của ngân hàng khiến nó trở thành một định chế tài chính trung gian quan trọng. Các
định chế tài chính trung gian là kênh dẫn vốn từ những người tiết kiệm đến những
người đầu tư: nhận tiền gửi từ khách hàng và sử dụng quỹ tiền gửi đó để tài trợ cho các
dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh hoặc các nhu cầu khác trong nền kinh tế.
Sự tham gia của các định chế tài chính trung gian cho phép các doanh nghiệp thực
hiện các dự án đầu tư hoặc phương án sản xuất kinh doanh với thời hạn dài, trong khi
cũng cho phép những người gửi tiền (người tiết kiệm) có thể rút tiền ngay lập tức khi
có nhu cầu. Khi giữ vai trò trung gian giữa những người tiết kiệm và người đi vay cuối
cùng trong nền kinh tế, các định chế tài chính trung gian đang thực hiện một chức
năng kinh tế quan trọng: chức năng biến đổi kỳ hạn (maturity transformation), biến đổi
các khoản tiết kiệm với kỳ hạn ngắn thành những khoản đầu tư với kỳ hạn dài1.
Nếu không có ngân hàng, người ta sẽ không tìm thấy được bên nào đủ uy tín để
giữ tiền nhàn rỗi của mình trong bối cảnh bản thân họ chưa có khả năng đầu tư hoặc
chưa tìm thấy cơ hội đầu tư. Mặt khác, những người có nhu cầu đầu tư hoặc những
người có nhu cầu tiêu dùng vượt khả năng hoặc số tiền mà họ đang có cũng không có
nơi để tiếp cận nguồn vốn.
Bên cạnh đó, khi thực hiện khả năng chuyển đổi kỳ hạn, ngân hàng phải hứng
chịu các rủi ro bao gồm rủi ro thanh toán và rủi ro thanh khoản.
Rủi ro thanh toán là rủi ro đến từ người đi vay ngân hàng khi những người này
chậm trả hoặc không trả khi đã đến kỳ hạn thanh toán khoản nợ. Những khoản chậm
thanh toán này được gọi là nợ xấu. Khi tỷ lệ nợ xấu tăng cao, ngân hàng sẽ rơi vào tình
1 Nội dung từ báo cáo tóm tắt thông báo giải thưởng của Uỷ ban Giải thưởng Nobel. Chi tiết tại:
https://www.nobelprize.org/uploads/2022/10/advanced-economicsciencesprize2022-2.pdf.