Đại hội Đảng Cộng Sản Trung Quốc XVII: Báo cáo nghiên cứu khoa học về xây dựng xã hội, cải thiện dân sinh

B¸o c¸o chÝnh trÞ...

Nghiªn cøu trung quèc

sè 9 (79) - 2007

TS. Hoµng ThÕ Anh

ViÖn Nghiªn cøu Trung Quèc

Më ®Çu

§¹i héi lÇn thø XVII §¶ng Céng s¶n

(§CS) Trung Quèc diÔn ra tõ ngµy 15-

21/10/2007 t¹i B¾c Kinh (Trung Quèc).

§¹i héi ®· th«ng qua B¸o c¸o ChÝnh trÞ

do Tæng BÝ th− Hå CÈm §µo thay mÆt

Ban chÊp hµnh Trung −¬ng kho¸ XVI

tr×nh bµy, víi tiªu ®Ò “Gi−¬ng cao ngän

cê vÜ ®¹i chñ nghÜa x· héi ®Æc s¾c Trung

Quèc, phÊn ®Êu giµnh th¾ng lîi míi

trong x©y dùng toµn diÖn x· héi kh¸ gi¶”.

Đ©y lµ b¶n b¸o c¸o ®−îc c¸c giíi cho

r»ng cã nhiÒu ®iÓm míi vÒ c¸ch tiÕp cËn,

lý luËn còng nh− ®−a ra nh÷ng kh¸i

niÖm míi.

(1)

Trong ®ã x©y dùng x· héi vµ

d©n sinh lµ kh¸i niÖm g©y nhiÒu chó ý.

X©y dùng x· héi ®−îc coi lµ mét trong

nh÷ng néi dung ®−îc tËp thÓ l·nh ®¹o

§CS Trung Quèc do Tæng BÝ th− Hå

CÈm §µo ®øng ®Çu rÊt coi träng. §iÒu

nµy ®−îc thÓ hiÖn qua c¸c Héi nghÞ

Trung −¬ng 4 khãa XVI §CS Trung

Quèc (tõ ngµy 16-19/9/2004) ®· ®−a ra

kh¸i niÖm vµ x¸c ®Þnh râ môc tiªu x©y

dùng x· héi hµi hßa x· héi chñ nghÜa,

tiÕp theo lµ Héi nghÞ Trung −¬ng 6 khãa

XVI §CS Trung Quèc (tõ ngµy 8-

11/10/2006) chuyªn bµn vÒ x©y dùng

x· héi hµi hßa x· héi chñ nghÜa. §Õn §¹i

héi lÇn thø XVII §CS Trung Quèc, x©y

dùng x· héi g¾n víi vÊn ®Ò d©n sinh

®−îc tr×nh bµy thµnh mét phÇn (phÇn

thø 8) trong B¸o c¸o ChÝnh trÞ cña Hå

CÈm §µo víi tiªu ®Ò: “X©y dùng x· héi

Hoµng ThÕ ANH

Nghiªn cøu trung quèc

sè 9 (79) - 2007

víi c¶i thiÖn d©n sinh lµ träng ®iÓm”.

VËy néi dung nµy ®−îc nh×n nhËn nh−

thÕ nµo? Cã ®iÓm kh¸c g× so víi nh÷ng

kh¸i niÖm, quan ®iÓm vÒ x©y dùng

x· héi cña §CS Trung Quèc tr−íc khi

diÔn ra §¹i héi lÇn thø XVII.

1. X©y dùng x· héi víi c¶i thiÖn

d©n sinh lµ träng ®iÓm lÇn ®Çu tiªn

xuÊt hiÖn trong v¨n kiÖn §CS Trung

Quèc vµ trë thµnh ®iÓm tranh luËn

Nãi ®Õn d©n sinh khiÕn chóng ta liªn

t−ëng tíi Chñ nghÜa d©n sinh - mét

thµnh tè trong “Chñ nghÜa Tam d©n”

(gåm Chñ nghÜa d©n téc, Chñ nghÜa d©n

quyÒn vµ Chñ nghÜa d©n sinh) cña T«n

Trung S¬n, l·nh tô cña C¸ch m¹ng T©n

Hîi. Tr¶i qua h¬n 100 n¨m, tõ “d©n

sinh” l¹i thÊy xuÊt hiÖn trong v¨n kiÖn

cña mét §¶ng cÇm quyÒn ë Trung Quèc.

Gi÷a Chñ nghÜa d©n sinh cña T«n Trung

S¬n vµ thuËt ng÷ “x©y dùng x· héi víi

c¶i thiÖn d©n sinh lµ träng ®iÓm” cña

§CS Trung Quèc cã nh÷ng ®iÓm t−¬ng

®ång vµ kh¸c biÖt g× lµ mét ®Ò tµi ®¸ng

®Ó chóng ta tiÕp tôc ®i s©u nghiªn cøu

vµ lµm râ. Së dÜ nãi nh− vËy lµ v× T¹p chÝ

Nghiªn cøu Trung Quèc sè 7 n¨m 2007

®· ®¨ng t¶i bµi viÕt cña PGS.TS. TrÇn

Lª B¶o víi tiªu ®Ò “Tõ Chñ nghÜa tam

d©n cña T«n Trung S¬n ®Õn t− t−ëng

x· héi chñ nghÜa hµi hoµ cña Hå CÈm

§µo” ®· khëi ®Çu ë ViÖt Nam so s¸nh

gi÷a Chñ nghÜa Tam d©n cña T«n Trung

S¬n víi t− t−ëng x©y dùng x· héi hµi

hoµ x· héi chñ nghÜa cña Hå CÈm §µo.

Trong ph¹m vi bµi viÕt nµy, t¸c gi¶ chØ

tËp trung gi¶i thÝch thuËt ng÷ “X©y

dùng x· héi víi c¶i thiÖn d©n sinh lµ

träng ®iÓm” ®−îc nªu ra t¹i §¹i héi lÇn

thø XVII §CS Trung Quèc víi néi dung

nh− sau: “X©y dùng x· héi vµ an khang

h¹nh phóc cña nh©n d©n liªn quan mËt

thiÕt víi nhau. Trªn c¬ së ph¸t triÓn kinh

tÕ, ph¶i chó träng x©y dùng x· héi, ra

søc b¶o ®¶m vµ c¶i thiÖn d©n sinh, thóc

®Èy c¶i c¸ch thÓ chÕ x· héi, më réng dÞch

vô c«ng, hoµn thiÖn qu¶n lý x· héi, thóc

®Èy x· héi c«ng b»ng, chÝnh nghÜa, cè

g¾ng lµm cho toµn thÓ nh©n d©n cã häc

hµnh, cã lao ®éng, cã bÖnh viÖn kh¸m

bÖnh, cã d−ìng l·o tuæi giµ, cã nhµ ë,

thóc ®Èy x©y dùng x· héi hµi hoµ”. §ång

thêi, phÇn 8 cña B¸o c¸o ChÝnh trÞ t¹i

§¹i héi XVII §CS Trung Quèc ®· nªu 6

nhiÖm vô chñ yÕu vÒ x©y dùng x· héi víi

träng t©m lµ c¶i thiÖn d©n sinh, ®ã lµ:

¦u tiªn ph¸t triÓn gi¸o dôc, x©y dùng

c−êng quèc nguån nh©n lùc; thùc hiÖn

chiÕn l−îc më réng ph¸t triÓn viÖc lµm,

thóc ®Èy s¸ng t¹o l«i kÐo viÖc lµm; ®i s©u

c¶i c¸ch chÕ ®é ph©n phèi thu nhËp, t¨ng

thu nhËp cho c− d©n thµnh thÞ vµ n«ng

th«n; t¨ng c−êng x©y dùng hÖ thèng an

sinh x· héi bao phñ lªn c− d©n thµnh thÞ

vµ n«ng th«n, b¶o ®¶m ®êi sèng c¬ b¶n

cña nh©n d©n; x©y dùng chÕ ®é y tÕ c¬

b¶n, n©ng cao søc khoÎ toµn d©n; hoµn

thiÖn qu¶n lý x· héi, gi÷ v÷ng x· héi æn

®Þnh, ®oµn kÕt.

Víi néi dung vµ nh÷ng nhiÖm vô

nh»m x©y dùng x· héi víi träng ®iÓm lµ

d©n sinh trªn ®©y ®· g©y sù chó ý vµ

b×nh luËn cña c¸c chuyªn gia Trung

Quèc. Ch¼ng h¹n, GS. Th¸i Hµ, Ban x©y

dùng §¶ng thuéc Tr−êng ®¶ng Trung

−¬ng Trung Quèc, TS. TriÖu KiÖt, Phßng

Nghiªn cøu Tr−êng ®¶ng Trung −¬ng

B¸o c¸o chÝnh trÞ...

Nghiªn cøu trung quèc

sè 9 (79) - 2007

Trung Quèc ®Òu cho r»ng vÊn ®Ò d©n

sinh lÇn ®Çu tiªn trë thµnh mét trong

nh÷ng chñ ®Ò cña B¸o c¸o ChÝnh trÞ, sù

ph¸t triÓn cña x· héi Trung Quèc

®· b−íc vµo giai ®o¹n míi, vÊn ®Ò d©n

sinh ®ang trë thµnh träng ®iÓm c«ng t¸c

cña §¶ng

(2)

. §ång thêi hä cã nh÷ng lý

gi¶i kh¸c nhau vÒ thuËt ng÷ nµy, nh−

TS. TriÖu KiÖt th× cho r»ng gi¶i quyÕt

vÊn ®Ò d©n sinh tr−íc hÕt quan hÖ ®Õn

viÖc n©ng cao søc tiªu dïng vµ c¶i thiÖn

c¸ch thøc tiªu dïng, tõ ®ã ¶nh h−ëng

trùc tiÕp ®Õn sù thay ®æi ph−¬ng thøc

t¨ng tr−ëng kinh tÕ; thø hai, vÊn ®Ò d©n

sinh liªn quan trùc tiÕp ®Õn c¸c giai tÇng

x· héi trong c¶i c¸ch x· héi, trùc tiÕp

¶nh h−ëng ®Õn møc ®é tham gia vµo

ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña hä, trùc

tiÕp ¶nh h−ëng ®Õn viÖc chia sÎ thµnh

qu¶ ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña c¸c giai

tÇng x· héi. Do vËy, thµnh tÝch gi¶i

quyÕt vÊn ®Ò d©n sinh trë thµnh néi

dung quan träng trong nh÷ng thµnh tÝch

cña ®¶ng cÇm quyÒn l·nh ®¹o ph¸t triÓn

kinh tÕ x· héi, n¨ng lùc gi¶i quyÕt vÊn

®Ò d©n sinh trë thµnh chØ tiªu quan

träng ®¸nh gi¸ n¨ng lùc cÇm quyÒn cña

®¶ng.

(3)

§ång thêi còng cã häc gi¶ nh−

Ng−u T« L©m (Së tr−ëng Së Nghiªn cøu

ph¸t triÓn x· héi ViÖn KHXH tØnh Hµ

Nam) cho r»ng, chó träng c¶i thiÖn d©n

sinh lµ thÓ hiÖn t− t−ëng cÇm quyÒn cña

§CS Trung Quèc theo ph−¬ng ch©m

“lËp ®¶ng vi c«ng, chÊp chÝnh vi d©n” tøc

lµ thµnh lËp ®¶ng v× c«ng viÖc chung,

cÇm quyÒn v× nh©n d©n. §iÒu nµy thÓ

hiÖn sù quan t©m cña §¶ng ®èi víi ng−êi

d©n Trung Quèc.

(4)

Ngoµi ra, cßn cã quan ®iÓm cho r»ng,

Trung Quèc nªn ®i theo con ®−êng ph¸t

triÓn kinh tÕ æn ®Þnh d©n sinh (Lizu

minsheng), kÕt hîp chÆt chÏ, bæ sung lÉn

nhau gi÷a ph¸t triÓn kinh tÕ víi c¶i

thiÖn d©n sinh. §Æc biÖt lµ nãi ®Õn ph¸t

triÓn, kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ mét kh¸i

niÖm kinh tÕ, mµ cßn ph¶i tÝnh gép c¶

c¸c yÕu tè d©n sinh vµ viÖc c¶i thiÖn d©n

sinh. Do vËy, B¸o c¸o ChÝnh trÞ §¹i héi

XVII §CS Trung Quèc ®−a ra vÊn ®Ò c¶i

thiÖn d©n sinh vµ thay ®æi ph−¬ng thøc

ph¸t triÓn kinh tÕ lµ cã sù liªn kÕt chÆt

chÏ gi÷a hai néi dung nµy. C¶i thiÖn d©n

sinh kh«ng chØ cã ý nghÜa x¸c ®Þnh l¹i

môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ, mµ cßn cã ý

nghÜa ®èi víi viÖc t×m ra con ®−êng ph¸t

triÓn kinh tÕ cã lîi cho quÇn chóng nh©n

d©n v.v…

(5)

MÆc dï x©y dùng x· héi víi d©n sinh

lµ träng ®iÓm trong B¸o c¸o ChÝnh trÞ t¹i

§¹i héi §CS Trung Quèc ®−îc giíi

nghiªn cøu Trung Quèc chó ý, bµn luËn,

nh−ng mét sè t− liÖu n−íc ngoµi th× l¹i

thÊy r»ng viÖc x©y dùng x· héi víi vÊn

®Ò d©n sinh lµ träng ®iÓm kh«ng ph¶i lµ

®iÓm ®¸ng bµn vµ ®©y lµ c¸ch thu phôc

lßng d©n cña §CS Trung Quèc. VÝ dô

nh− Zhengxu Wang, Yongnian Zheng

(ViÖn Nghiªn cøu chÝnh s¸ch Trung

Quèc tr−êng §¹i häc Nottingham) nhËn

®Þnh: §CS Trung Quèc cho r»ng trong

khu«n khæ x©y dùng x· héi kh¸ gi¶ toµn

diÖn ®−a ra hµng lo¹t tiªu chÝ vÒ phóc lîi

x· héi nh− gi¸o dôc, viÖc lµm, y tÕ v.v...

víi hy väng tiÕp tôc cã ®−îc sù ñng hé

cña quÇn chóng nh©n d©n vµ §¹i héi

Hoµng ThÕ ANH

Nghiªn cøu trung quèc

sè 9 (79) - 2007

§CS Trung Quèc lÇn nµy vÉn −u tiªn

hµng ®Çu cho viÖc t¨ng tr−ëng kinh tÕ.

(6)

2. §CS Trung Quèc bæ sung vµ cô

thÓ ho¸ dÇn hÖ thèng lý luËn x©y

dùng x· héi

Ngoµi nh÷ng quan ®iÓm kh¸c nhau

xung quanh vÊn ®Ò x©y dùng x· héi víi

d©n sinh lµ träng ®iÓm trªn ®©y, xuÊt

ph¸t tõ gãc ®é ®é réng coi x· héi lµ mét

tæng thÓ bao gåm chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n

ho¸ t− t−ëng vµ ®êi sèng x· héi, tõ gãc

®é hÑp ph©n t¸ch x· héi thµnh mét

nh¸nh nhá trong tæng thÓ x· héi theo

nghÜa réng, bµi viÕt nµy cho r»ng §CS

Trung Quèc ®· kh«ng ngõng bæ sung,

söa ch÷a hÖ thèng lý luËn x©y dùng

x· héi ë Trung Quèc. §iÒu ®ã thÓ hiÖn ë

viÖc bæ sung vµo kh¸i niÖm x©y dùng

x· héi kh¸ gi¶ vµ cô thÓ ho¸ coi viÖc x©y

dùng x· héi víi c¶i thiÖn d©n sinh lµ

träng ®iÓm lµ mét trong nh÷ng biÖn

ph¸p thóc ®Èy x©y dùng x· héi hµi hoµ

x· héi chñ nghÜa.

Thø nhÊt, bæ sung kh¸i niÖm x©y

dùng x· héi kh¸ gi¶

Nh×n l¹i qu¸ tr×nh c¶i c¸ch më cöa

cña Trung Quèc, thêi kú ®Çu §Æng TiÓu

B×nh ®−a ra kh¸i niÖm x©y dùng x· héi

kh¸ gi¶ víi môc tiªu b−íc ®Çu gi¶i quyÕt

vÊn ®Ò ¨n no mÆc Êm cña ng−êi d©n, sau

®ã tõ ¨n no mÆc Êm ®i ®Õn kh¸ gi¶, ®Õn

n¨m 2000 th× x©y dùng ®−îc mét x· héi

kh¸ gi¶ ë Trung Quèc. Do vËy cã thÓ nãi

r»ng kh¸i niÖm x©y dùng x· héi kh¸ gi¶

cña §Æng TiÓu B×nh chñ yÕu tËp trung

vµo viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò kinh tÕ. §Õn

Giang Tr¹ch D©n th× kh¸i niÖm x©y

dùng x· héi kh¸ gi¶ ®· ®−îc bæ sung

thªm, ngoµi viÖc chó träng ph¸t triÓn

kinh tÕ, yÕu tè chÝnh trÞ, v¨n ho¸ còng

dùng x· héi kh¸ gi¶ trong B¸o c¸o ChÝnh

trÞ §¹i héi XVI §CS Trung Quèc do

gi¶ lÇn §¹i héi nµy x¸c lËp lµ môc tiªu

ph¸t triÓn mét c¸ch toµn diÖn kinh tÕ,

chÝnh trÞ, v¨n ho¸ x· héi chñ nghÜa ®Æc

s¾c Trung Quèc…” .

TiÕp ®Õn giai ®o¹n hiÖn nay, nh−

chóng ta ®Òu biÕt Trung Quèc ®· cã

nh÷ng b−íc ph¸t triÓn hÕt søc ngo¹n

tõ §¹i héi §CS Trung Quèc lÇn thø XVI

®Õn lÇn thø XVII, tèc ®é t¨ng tr−ëng

GDP cña Trung Quèc trªn 10%, n¨m

2006 tæng l−îng kinh tÕ cña Trung Quèc

®øng hµng thø 4 trªn thÕ giíi (sau Mü,

cho ®Õn n¨m 2006 ®¹t trªn 2000 USD.

Nh−ng Trung Quèc còng ph¶i ®èi mÆt

víi rÊt nhiÒu vÊn ®Ò næi lªn, nh− nhËn

®Þnh trong B¸o c¸o ChÝnh trÞ §¹i héi

§CS lÇn thø XVII: “C¸i gi¸ ph¶i tr¶ vÒ

nguån tµi nguyªn m«i tr−êng cho t¨ng

tr−ëng kinh tÕ lµ qu¸ lín; sù ph¸t triÓn

cña thµnh thÞ, n«ng th«n, c¸c vïng miÒn,

nghiÖp ph¸t triÓn æn ®Þnh nh−ng viÖc

nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn lîi Ých thiÕt

nhµ ë, an toµn trong s¶n xuÊt, t− ph¸p,

B¸o c¸o chÝnh trÞ...

Nghiªn cøu trung quèc

sè 9 (79) - 2007

trËt tù trÞ an x· héi v.v..., ®êi sèng mét

nhËp thÊp t−¬ng ®èi khã kh¨n v.v…”

(7)

XuÊt ph¸t tõ thùc tiÔn ph¸t triÓn cña

Trung Quèc (quèc t×nh) nh− vËy, §CS

Trung Quèc ®· ®−a ra môc tiªu míi cã

nh− B¸o c¸o ChÝnh trÞ §¹i héi XVII do

Hå CÈm §µo tr×nh bµy ®· viÕt: “Chóng

ta cÇn ph¶i thÝch øng víi sù thay ®æi míi

cña t×nh h×nh trong vµ ngoµi n−íc, ®¸p

øng nh÷ng mong muèn míi cã cuéc sèng

n¾m v÷ng xu thÕ vµ quy luËt ph¸t triÓn

kinh tÕ x· héi, kiªn tr× môc tiªu c¬ b¶n

vµ c−¬ng lÜnh c¬ b¶n do chÝnh s¸ch c¬

dùng x· héi ®Æc s¾c Trung Quèc, trªn c¬

diÖn x¸c ®Þnh t¹i §¹i héi lÇn thø XVI,

®−a ra yªu cÇu cao h¬n míi ®èi víi sù

tè x· héi ®−îc thÓ hiÖn cô thÓ trong

kh¸ gi¶ cña B¸o c¸o ChÝnh trÞ lµ: nhanh

chãng ph¸t triÓn sù nghiÖp x· héi, c¶i

®¹i hoµn thiÖn h¬n, hÖ thèng gi¸o dôc

suèt ®êi c¬ b¶n h×nh thµnh, tr×nh ®é gi¸o

râ rÖt. ViÖc lµm trong x· héi cµng ®Çy ®ñ.

HÖ thèng an sinh x· héi bao phñ lªn c−

dùng, mäi ng−êi ®Òu ®−îc h−ëng sù b¶o

phèi thu nhËp hîp lý cã trËt tù c¬ b¶n

h×nh thµnh, ng−êi cã thu nhËp trung

b×nh chiÕm ®¹i ®a sè, hiÖn t−îng nghÌo

khæ tuyÖt ®èi c¬ b¶n kh«ng cßn. Mäi

ng−êi c¬ b¶n ®−îc h−ëng dÞch vô y tÕ. HÖ

thèng qu¶n lý x· héi kiÖn toµn h¬n”. Néi

dung nµy ®a phÇn thèng nhÊt, hîp

l«gÝch víi néi dung ë phÇn 8 trong B¸o

c¸o ChÝnh trÞ §¹i héi XVII vµ néi dung

nµy ch−a hÒ thÊy cã trong phÇn môc tiªu

bµy trong B¸o c¸o ChÝnh trÞ §¹i héi XVI.

dùng x· héi hµi hoµ x· héi chñ

nghÜa

Nh− chóng ta ®· biÕt Héi nghÞ Trung

−¬ng 4 khãa XVI §CS Trung Quèc, Tæng

BÝ th− Hå CÈm §µo lÇn ®Çu tiªn ®−a ra

x· héi chñ nghÜa víi ®Æc tr−ng t−¬ng ®èi

ph¸p trÞ, c«ng b»ng chÝnh nghÜa, thµnh

tÝn h÷u ¸i, ®Çy søc sèng, yªn æn, trËt tù

vµ con ng−êi øng xö hµi hoµ víi tù nhiªn.

TiÕp ®Õn Héi nghÞ Trung −¬ng 6 kho¸

XVI ®· cô thÓ ho¸ c¸c môc tiªu vµ nhiÖm

x· héi chñ nghÜa vµo n¨m 2020 (xem

b¶ng 1).

NÕu so s¸nh c¸c môc tiªu vµ nhiÖm

Báo cáo nghiên cứu khoa học " Đại hội Đảng Cộng Sản Trung Quốc lần thứ XVII - Xây dựng xã hội với cải thiện dân sinh là trọng điểm "

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi