BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN
NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ
DO UKVFTA ĐẾN XUẤT KHẨU THỦY SẢN CỦA VIỆT NAM
SANG THỊ TRƯỜNG VƯƠNG QUỐC ANH
Sinh viên thực hiện:
Chử Thị Ánh Dương – K58E2
Phạm Thùy Dung – K58E2
Nguyễn Thùy Dương – K58E2
Nguyễn Hương Giang – K58E2
Đoàn Thị Hồng Kiều – K58E3
Giáo viên hướng dẫn
TS. Mai Thanh Huyền
Hà Nội, năm 2024
1
LỜI CAM ĐOAN
Chúng tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng nhóm chúng tôi. Tất
cả các số liệu được thu thập trong bài nghiên cứu trên là khách quan; mọi trích dẫn đều
rõ nguồn gốc; không có sự sao chép y nguyên từ các tài liệu tham khảo trước đó; các kết
quả nghiên cứu nêu trong bài là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công
trình nghiên cứu nào. Nếu có sự gian dối trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi xin hoàn
toàn chịu trách nhiệm.
Nhóm tác giả
2
LỜI CẢM ƠN
Quá trình tìm hiểu và nghiên cứu đề tài "Nghiên cứu tác động của Hiệp định
Thương mại Tự do UKVFTA đến xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường
Vương quốc Anh" là một hành trình dài, đầy khó khăn và vất vả, tuy vậy, chúng tôi đã
nhận được sự tạo điều kiện, giúp đỡ và hướng dẫn vô cùng nhiệt tình của các thầy, cô
giáo Trường Đại học Thương mại để hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học này.
Chúng tôi xin bày tỏ tình cảm chân thành, lòng biết ơn đối với Ban giám hiệu,
các phòng, khoa thuộc Trường Đại học Thương mại.
Đặc biệt, chúng tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS. Mai Thanh Huyền, người
cô vô cùng tận tâm đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ nhóm trong suốt quá trình nghiên
cứu.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã tạo điều kiện, hỗ trợ trong suốt quá
trình thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học.
Dẫu đã nỗ lực hết mình nhưng vì điều kiện năng lực bản thân còn hạn chế, đề tài
nghiên cứu khoa học sẽ còn nhiều thiếu sót. Kính mong nhận được những sự góp ý,
đánh giá của các thầy cô để bài nghiên cứu của nhóm có thể hoàn thiện hơn.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 3 năm 2024
Nhóm tác giả
3
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................................ 1
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................................. 2
MỤC LỤC ....................................................................................................................... 3
DANH MỤC BẢNG BIỂU ............................................................................................. 6
DANH MỤC HÌNH VẼ .................................................................................................. 6
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ....................................................................................... 7
CHƯƠNG 1. MỞ ĐẦU ................................................................................................... 9
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ........................................................................ 9
1.2. TUYÊN BỐ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ................................................................ 10
1.3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ............................................................................... 10
1.3.1. Mục tiêu tổng quát ........................................................................................ 10
1.3.2. Mục tiêu cụ thể ............................................................................................. 11
1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .................................................... 11
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu:.................................................................................. 11
1.4.2. Thời gian nghiên cứu: .................................................................................. 11
1.4.3. Không gian nghiên cứu: ............................................................................... 11
1.5. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ........................................................................... 11
1.5.1. Các nghiên cứu liên quan đến Hiệp định Thương mại Tự do ...................... 11
1.5.2. Các bài nghiên cứu liên quan đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam ................ 14
1.5.3. Các nghiên cứu liên quan đến tác động của Hiệp định Thương mại Tự do
UKVFTA đến các mặt hàng xuất khẩu Việt Nam ................................................. 16
1.5.4. Khoảng trống nghiên cứu ............................................................................. 17
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA HIỆP ĐỊNH THƯƠNG
MẠI TỰ DO UKVFTA ĐẾN XUẤT KHẨU HÀNG HÓA......................................... 18
4
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO UKVFTA .......... 18
2.1.1. Các khái niệm ............................................................................................... 18
2.1.1.1. Hiệp định thương mại tự do ................................................................... 18
2.1.1.2. Hiệp định thương mại UKVFTA ........................................................... 19
2.1.2. Nội dung Hiệp định thương mại UKVFTA ................................................. 20
2.1.2.1. Về xóa bỏ thuế quan .............................................................................. 20
2.1.2.2. Quy tắc xuất xứ ...................................................................................... 21
2.1.2.3. Hàng rào kỹ thuật TBT .......................................................................... 21
2.1.2.4. An toàn thực phẩm & Kiểm dịch thực vật SPS ..................................... 22
2.1.2.5. Phòng vệ thương mại ............................................................................. 23
2.2. CÁC LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA HIỆP
ĐỊNH THƯƠNG MẠI ĐẾN XUẤT KHẨU. ............................................................ 24
2.2.1. Lý thuyết cân bằng từng phần ...................................................................... 24
2.2.2. Lý thuyết về mô hình SMART ..................................................................... 25
2.2.3. Mô hình Viner về tác động của Hiệp định thương mại tự do ...................... 25
2.2.4. Lý thuyết về mô hình lực hấp dẫn trong thương mại ................................... 26
2.2.5. Lý thuyết cân bằng tổng thể của Walras ...................................................... 26
CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ................................. 27
3.1. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...................................................................... 27
3.1.1. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp ........................................... 27
3.1.2. Mô hình SMART ......................................................................................... 27
3.1.2.1. Lý do chọn SMART .............................................................................. 27
3.1.2.2. Khung lý thuyết SMART ...................................................................... 28
3.1.2.3. Mô tả SMART ....................................................................................... 30
3.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ................................................................................. 31
3.2.1. Thực trạng nhập khẩu thủy sản của thị trường Vương quốc Anh ................ 31