Thc s Nguyn Tiến Ữũng Gv Lâm nghip ựsýu tâmả
Bo v rng
Thc trng và nhng gii pháp
Phn Ếắ Thc trng bo v rngỰ nguyên nhân tn tiẢ
I. THC TRNG BO V RNỤ VÀ TÌNH HÌNH XÂM HI RNỤ.
1. Din biến rngẢ
Ðến ðu nãm ịồồọổ c nýctrên ợịổẫ triu hécta rngổ ð che ph ðtờổửạ din tích lãnh th
trong ðó ợổẻtriu hécta rng ðc dng ầchiếm ợọổờạớậ ọổẻị triu hécta rng phòng h ầchiếm
48,1%) và ềổềử triu hécta rng sn xut ầchiếm ẫờổẫạớ. So vi nãm ợẻẻẻổ din tích rng c nýc
tãng ợổề triu héctaổ trong ðó rng t nhiên tãng 540 nghìn hécta và rng trng tãng ửọồ nghìn héctaụ
Tuy nhiênổ cht lýng rng t nhiên ðã b suy gim do khai thác và canh tác nýõng ry t nhiu nãm
trýcnhng khu rng cht lýng caoổ tr lýng ln còn ítụ Rng mi phc hi do khoanh nuôi
xúc tiến tái sinh t nhiên tãng nhanh ðã góp phn nâng cao ð che phổ nhýng vn là rng nonổ giá tr
v ða dng sinh hcổ kh nãng cung cp lâm sn tác dng phòng h bo v môi trýng thpụ
Cht lýng rng trng ðã ðýc quan tâm ðu tý ngày càng ðýc nâng cao, nhýng nãng sutổ sn
lýng còn thpụ
2. Tình hình m hi rngẢ
T nãm ợẻẻðến quý ẩẩ nãm ịồồọổ c nýc ðã phát hin x ềịọụọỗỗ v vi phm các quy
ðnh ca Nhà nýc v bo v rngổ tch thu gn ợẫửổề nghìn mẫ g tròn và gn ợờẫ nghìn mẫ g x
trên ọợịụềịtn trên ợọợ nghìn th ðng vt hoang dãổ trên ềọụọẻphýõng tin các loi ầtrong
ðó có ợịụọẻô tôổ máy kéoớổ tng s tin thu t x vi phm gn ỗịẻ t ðngụ Nhý vybình quân
mi nãm ðã phát hin và x ọẫụợẻỗ v vi phmụ Tình hình vi phm ðã có chiu hýng gim dn c
v s v mc ð thit hi ầnãm ịồồề gim ẫọổồờv s v so vi nãm ợẻẻỗớnhýng chýa to
ðýc chuyn biến cãn bn và rõ nétụ
a. Tình trng cht phá rng, khai thác g trái phép.
Tình trng prng ly ðt trái phép din ra trên din rng trong nhiu nãm quavi mc ðích
ch yếu ð trng y ãn qucây công nghip dài ngày hiu qu kinh tế caoổ nhý phêổ cao
su, ðiu phá rng ngp mn ð ly ðt nuôi trng thy snụụụ n ðây xut hin nhiu v phá
rng t chcổ khi b phát hin x lý thì tp trung ðông ngýi chng ði quyết litụ Ði týng
trc tiếp phá rng ch yếu ðng o dân tcbao gm c ngýi dân tc ti ch ngýi dân di
cý t doụ Sau khi phá rng trng y nông nghipổ y công nghip nuôi trng thy snổ tiếp tc
sang nhýng trái phép cho nhng ngýi tin ầtrong ðó c cán b công chc nhà nýcớ ð
phát trin trang triổ to ra tình hình phc tp trong qun ðt ðai. Hu qu phá rng làm trm
Thc s Nguyn Tiến Ữũng Gv Lâm nghip ựsýu tâmả
trng thêm s tàn phá ca thiên nhiênổ vic xây dng ðê ven bin không gn vi rng phòng h
Nam Ðnhổ i Phòng b tàn phá do cõn bão s ờổ va qua d c thỏác ðim nóng v phá
rng hin nay làể ỉình Phýc ầử tháng ðu nãm ịồồọ có ửồịổọềha rng b pháớậ Ðk Nông ầử tháng
ðu nãm ịồồọ ịỗồổọha b pháớụ n ðây các ða phýõng ðang t chc nhiu bin pháp gii quyết
kiên quyết ti các ðim nóng thuc huyn Tánh ẹinhổ ằàm Tân thuc lâm phn ca Trýng bn
Mây Tàuụ ầỉình Thunớụ Phá rng ngp mn ven bin ð ly ðt nuôi trng thy sn din ra hu
hết các ða phýõng có rng phòng h ven binụ Tình hình khai thác g trái phép din ra hu khp
các tnh có rngổ vi quy ch yếu nhlổ tp trung nhng nõi còn rng giàuổ khu vc giáp
ranh, nõi thun li v giao thông ðýng bðýng sôngụ Nhng trng ðim khai thác g trái phép là
khu vc giáp ranh gia các tnhể ằà Tĩnh- Qung ỉình ầằýõng Sõn- Tuyên óaớổ ẽia ẹai- Kon
Tum (khu vc Sanớổ Ðc Nông- Bình Phýc Ðk Rlp- Phýc ẹongổ ỉù Ðãngớổ Phú n-
Khánh ằòaổ Ninh Thun- Khánh ằòaổ ỉình Thun- Lâm Ðngổ ỉình Phýc- Lâm Ðng- Ðc
Nôngụ Trên tuyến ðýng chí Minhể Ðông ẽiangổ Nam ẽiang ầtnh Qung Namớậ huyn Tuyên
Hóaổ Minh ằóa ầQung ỉìnhớụ ỡhu rng lân cn din tích rng chuyn mc ðích s dngể thy ðin
Ði Ninh ầỉc ỉình- Bình Thunớổ thy ðin ở Výõng ầÐông ẽiang- Qung Namớụ Ðã có nhng v
li dng ch trýõng quy hoch h tr ðt ðt sn xut cho ðng o dân tc các tnh Tây
Nguyên theo Quyết ðnh s ợẫịấịồồịấQÐ-TTg ð khai thác g trên din tích rng không thuc ði
týng chuyn mc ðích s dng ầẹâm trýng Ðk NTaoổ Ðk Nôngớổ ỏông ty lâm sn ỉình Thun
t chc khai thác tn dng g ti xã a ĩổ huyn ằàm Thun ỉc tnh ỉình ThunGn ðâyổ ðã phát
hin nhng bãng nhóm khai thác g trái phép chuyên nghipổ t chcổ mua chuc mt s cán b
ða phýõng nhý bãng nhóm do ằai ỏhi ầtc Nguyn Thanh ýõngớ cm ðu ti ằàm Tân- Bình
Thunậ bãng nhóm do tên Ðinh Du Chiên cm ðu ti Sõn ằà- Qung Ngãiụụụ Ðáng chú ý làổ ti mt
s ða phýõngổ ngýi dân ðã phá c rng trng ca mt sm trýngổ ch rng nhà nýc ðm ry
hoc s dng vào mc ðích khác
b. Tình hình buôn bán lâm sn trái phép.
Do li nhun cao t buôn bán g ðng vt hoang trái phépổ nh hình din ra phc tp
hu khp các ða phýõngụ Ðu nu thýng giu mt dùng nhiu th ðon tinh vi ð vn chuynổ
tiêu th g luổ ðng vt hoang trái phép nhý dùng xe kháchổ xe chuyên dùngổ xe ci hoán ầhai
ðáyổ hai muiổ dùng bin s giớổ giu g lu dýi hàng hóa khácổ kết g cm dýi mt nýcổ
s dng giy t quay vòng nhiu lnụụụ T nãm ợẻẻỗ ðến nayổ ðã phát hinổ x trên ịửọ nghìn v
vn chuynổ buôn n trái phép lâm sn ầbình quân hõn ẫồụồồồ vấnãmớụ n ðây xut hin mt s
ðýng dây buôn bán g ðng vt hoang xuyên biên giiổ quá cnh qua nýc ta sang nýc th
ba.
c. Tình hình chng ngýi thi hành công v.
Thc s Nguyn Tiến Ữũng Gv Lâm nghip ựsýu tâmả
Thi gian gn ðâyổ do các ða phýõng trin khai quyết lit các bin pháp bo v rng theo ỏh th
ca Th týng ỏhính ph nên bn lâm tc tìm mi cách chng ðiụ Tình hình chng ngýi thi hành
công v din ra gay gt nhiu nõiổ chng ði t chc ầcó nõi bu ngýi lãnh ðoổ t chc canh
gácổ ðt by chôngổ by ðáớụ ỏhúng dùng các th ðon trng trnổ côn ðổ nhý ðp phá phýõng tin
ca các cõ quanổ cá nhânậ ðe daổ xâm hi tính mngổ sc kheổ tài sn ca ngýi thi hành công v
thân nhânổ gia ðình h khi b phát hinổ thì chúng dùng nhiu phýõng tin tn côngk c vic ðâm
xe vào lc lýng kim traổ dùng kim tiêm có máu nhim ằẩVụụụ T ðu nãm ịồồðến nay, lâm tc ðã
làm chết ngýi b thýõng hàng chc ngýi khácụ Mt s ða phýõng din ra tình trng chng
ngýi thi hành công v nghiêm trng là ỉù Ðãngổ Phýc ẹong ầỉình Phýcớậ Ðk RlpÐk Nôngớậ
Tánh ẹinh ầỉình Thunớậ Ðk ẹkổ ằòa ỉìnhổ Nghnổ Gia Lai, Ðà Nngổ Qung ỉình và Yên ỉáiụ
d. Tình hình phòng cháy, cha cháy rng.
Tình hình cháy rng trong nhng nãm qua din biến phc tp do biến ði v thi tiết din
tích rngụ T nãm ợẻẻðến nayổ c nýc xy ra ửụịịẻ v cháy rngổ gây cháy ọịụợỗ8ha rngổ bình
quân mi nãm b cháy ờụọịềha ầtrong ðó thit hi mc ðồồạ là ẫụẫỗỗ haớụ Trong mùa khô ịồồề-
2005 mc các cpổ ngành ðã tãng cýng công c phòng cháyổ cha cháy rng nhýng tình hình
cháy rng vn din raụ ỏ nýc ðã xy ra ợụồọẫ v cháy rngổ din tích rng b cháy ờụọỗồha ầtrong
ðó thit hi mc ð ợồồạ ọụềọọhaớụ Ðc bitổ nhng din tích rng b cháy ðã ðýc d báo
trýcổ nhýng do s thiếu sát sao ca ch rng nên ðã ð xy ra cháy rng trên ợụọồồha trong ề tháng
mùa khô ịồồọ ti khu vc rng nguyên liu giy ỡon Tumụ Rng b cháy ch yếu là rng trngổ vi
các loài y chính thôngổ tràmổ bch ðànổ keo rng non khoanh nuôi tái sinh chiếm ẻửạ din
tích rng b cháyớụ Nguyên nhân trc tiếp gây cháy rng ch yếu do ðt dn thclàm nýõng ryổ
ðt dn ðng rung ợổỗạậ do ngýi vào rng dùng la ð sãn bt chim thúổ ðt ðìa bt cáổ trãnổ
rùaổ rnổ ly mt ong ẫồổẻạậ do ðt thc m phế liu ờổợạậ cháy lân tinh ọổọạậ nguyên nhân
khác là ợọổửạ ầtrong s này có biu hin ngýi nhn ðtổ nhn rng phátổ ðt rngổ ch yếu rng
tràm ð ly ðt trng cây nông nghipớụ
e) Công tác phòng tr sinh vt hi rng.
Nhng nãm quaổ chýa xy ra dch bnh làm mt rng vi quy mô lnụ Nhýng mt s tnh nhý
Qung Ninhổ ng Sõnổ ằà Tĩnhổ Qung ỉìnhổ Qung TrTha Thiên ằuế ðã xy ra dch sâu róm
thôngổ nãm hàng chc nghìn hécta b nhim bnhổ ðã nh hýng ðến sinh trýngổ phát trin
nãng xut nha thôngụ Ngành lâm nghip ðã áp dng nhiu bin pháp phòng tr hiu qu nhý s
dng thuc sinh hc trong phòng trTuy nhiênổ vic nghiên cuổ ng dng công nghk thut v
công tác này còn rt hn chếổ ch yếu mi thc hin các gii pháp ng phó khi dch xy raổ các bin
pháp phòng chýa ðýc quan m ðúng mcổ do vyổ s rt lúng túng nếu dch xy ra trên quy
lnụ ằin nayổ công tác phòng tr sinh vt hi rng ðýc giao cho cõ quan bo v thc vtổ nhýng
Thc s Nguyn Tiến Ữũng Gv Lâm nghip ựsýu tâmả
cõ quan này ch tp trung bo v cây trng nông nghipổ chýa ð nãng lc ð thc hin các bin
pháp phòng tr sinh vt hi rng.
II. CÁ BIN PHÁP BO V RN ÐÃ TIN HÀNH TRONG THI GIAN QUA.
1. Giao ðtỰ giao rngỰ khoán bo v rngỰ t chc thc hin cõ chế hýng li ca ngýi
làm rngỰ sp xếp li lâm trýng quc doanhẢ
Trong nhng nãm quaổ theo thng kê chýa ðy ððến nay c nýc ðã giao ðýc ẻổợ triu hécta
rng ðt lâm nghipổ trong ðó giao cho các doanh nghip nhà nýc gn ẫổờ triu héctaổ các ỉan
qun rng ðc dng phòng h qun trên ịổỗ triu héctaậ h gia ðìnhổ tp th qun ịổử
triu héctaụ Ðã cp gn 30 nghìn giy chng nhn quyn s dng ðt cho trên ọợọ nghìn h gia
ðìnhổ nhân trên nghìn t chc vi gn ẫổẫ triu hécta rng ðt lâm nghipổ ðt ẫỗạ tng
din tích ðt m nghip ðã giaoụ Nhý vyổ còn triu cta ðt lâm nghipổ trong ðó trên ẫổị
triu hécta rng chýa có ch thc sổ hin ðang do U ban nhân dân cp xã qun lýụ Ðến nayổ ðã
gn ịổềọ triu hécta rng ðýc khoán bo vtrong ðó rng ðc dng ịỗọ nghìn héctaổ rng phòng
h triu héctaổ rng sn xut ịợọ nghìn héctaụ Thc hin chính sách v quyn hýng li ca ch
rng ngýi nhn khoán bo v rng theo Quyết ðnh ợửỗấịồồợấQÐ-TTg ngày ợịấợợấịồồợ ca
Th týng ỏhính phổ ỉ Nông nghip và Phát trin nông thôn và ỉi chính ðã ban hành Thông
tý hýng dn s ỗồấịồồẫấTTẹT-BNN-BTC ngày ẫấẻấịồồẫụ Tuy nhiênổ quy ðnh hin hành còn
nhiu ðim chýa rõổ ít kh thi trong thc tinổ chýa kích thích ch rng ngýi nhn khoán ðu tý
bo v phát trin rngậ thc tế cho thyổ phn ln ngýi làm rng chýa th ðm bo cuc sng
ch yếu bng ngh rngụ ĩo vyổ cn tng kết thc tin ð sm sa ðiổ b sung chính sách v
quyn hýng li cho phù hp vi thc tinụ Vic ði mi t chc cõ chế qun lý lâm trýng
quc doanh ðã ðýc trin khai thc hin theo tinh thn Ngh quyết ịỗ ca B hính trổ Quyết ðnh
s ợỗửấợẻẻẻấQÐ-TTg, Ngh ðnh s ịồồấịồồềấNÐ-CP. Ðến nayổ có ẫ tnh ðã ðýc Th týng ỏhính
ph phê duyt ịề tnh ðýc Nông nghip và Phát trin nông thôn thm ðnh ð án sp xếp li
nôngổ lâm trýng quc doanhụ Nhiu tnh hin ðã và ðang trin khai sp xếp li các lâm trýng theo
tinh thn nàyụ
2. Gii quyết vn ð v n ðnh ngýi di cý t doẢ
Di cý t do mt trong nhng nguyên nhân phá rngụ ằin nayổ lýng ngýi dân di cý t do
ðã gimổ nhýng vn còn din biến phc tp c v di cý ngoài tnh ni vùngụ Trong nhng nãm
qua, các ða phýõng ðã tích cc b trí sp xếpổ n ðnh ði sng cho khong ửọạ tng s h ðã di
cý t doin nayổ còn trên ịẫ nghìn h ầtrên ẻồ nghìn nhân khuớ dân di cý t do sng phân tán
trong rng cn ðýa vào các khu quy hochổ tp trungụ ỏác tnh ðang trin khai thc hin hõn ờồ d
án xây dng các ðim quy hoch n ðnh dân cýðã ðýa ra khi rng ðýc ợụợẻử hTrong ðóổ các
tnh thc hin khá làể Ðk Lk ðã di di vào vùng quy hoch ọờẻ hổ ỡiên Giang 450 hỏà Mau ợọỗ
h Thc hin các Quyết ðnh s ợẫịấịồồịấQÐ-TTg, Quyết ðnh s ợẫềấịồồềấQÐ-TTg ca Th
Thc s Nguyn Tiến Ữũng Gv Lâm nghip ựsýu tâmả
týng ỏhính ph v gii quyết ðt ðt sn xutổ h tr nhà cho ðng bào dân tc nghèoổ
Nông nghip Phát trin nông thôn ðã ban hành Quyết ðnh s ồẫấịồồọấQÐ-BNN Quy ðnh v
khai thác g ð h tr nhà cho ðng bào n tc thiu s nghèoổ ði sng khó khãnổ ðng thi
khn trýõng phi hp vi các ngànhổ ða phýõng trong vic quy hoch s dng ðt ðai phc v cho
mc ðích nàyụ Ðến nay ðã trên ềồụồồồ hấỗờụồềồ h ðýc cp ðt vi din tích trên
20.000ha/52.789ha.
3. Trách nhim qun lý nhà nýc v rng và ðt lâm nghip ca chính quyn các cpẢ
Thc hin Quyết ðnh s ịềọấợẻẻỗấQÐ-TTg ngày ịọấợợấợẻẻỗ ca Th týng ỏhính ph quy
ðnh trách nhim qun nhà nýc ca các cp v rng ðt lâm nghipổ U ban nhân n các
tnh ðã và ðang tiến hành t chc rà soát chiến lýc bo v và phát trin lâm nghipổ ch ðo U ban
nhân dân cp huynổ xã thc hin các bin pháp tãng cýng trách nhim qun lýổ bo v rng và ðt
lâm nghip trên ða bàn t chc theo dõi din biến rng ðt lâm nghipụ Nhìn chungổ trong
thi gian qua các cp chính quyn ða phýõng ðã nâng cao vai trò trách nhim trong bo v rngổ
tuy nhiên mt s ða phýõngổ nht là chính quyn cõ s vn chýa coi trng và quan tâm ðúng mc
ðến công tác nàyụ Nông nghip Phát trin nông thôn ðã hýng dn các tnh t chc ðýa gn
5.000 công chc kim lâm v ph trách ða bàn cp ð giúp chính quyn cõ s nm vng tình
hình tài nguyên rng và thc hin các bin pháp bo v rng ti gcụ
4. T chc truy quét nhng ða bàn trng ðimẢ
Các tnh trng ðim v prng ðã ch ðo cõ quan kim lâm phi hp vi cõ quan công an t
chc ðiu traổ xác ðnh các ða bàn trng ðim phá rngổ khai thác lâm snổ sãn bt ðng vt hoang
dã trái phépậ phân loi các t chcổ cá nhân phá rngổ các cõ s chế biếnổ thu gomổ kinh doanhổ vn
chuyn lâm sn trái phépậ t chc tuyên truynổ vn ðng các ði týng cam kết không vi phm
các quy ðnh ca Nhà nýcụ T chc ng nghìn ðt kim traổ truy quét lâm tcổ nhýỏà Mau ẫửỗ
ðtậ Tha Thiên ằuế ẫềồ ðtậ ỡhánh ằoà ẫịờ ðtậ ỉình Thun ịẫồ ðtậ Ninh Thun ợợờ ðtậ ỉình
Ðnh ịợồ ðt Qua truy quét ðã xóa b ðýc trên ẫồạ các t ðim phá rngổ khai thác trái phép
lâm snụ Tuy nhiênổ vic kim traổ truy quét còn chýa ðýc thýng xuyênổ do vy sau ðó li tái xut
hin các t ðim miổ lâm tc tiếp tc phá rngổ khai thác g trái phépụ
5. T chc bo v rng dc tuyến ðýng H hí Minh
Thc hin ỏh th s ẫồấịồồợấỏT-TTg ngày ềấợịấịồồợ ca Th týng ỏhính ph v tãng cýng
các bin pháp chng cht phá rng dc tuyến ðýng ỏhí Minh ði qua, các ða phýõng ðã xây
dng trin khai thc hin các phýõng án bo v rngụ Ðến nayổ c tnh ðã b trí gn ềồ trm
bo v rngổ ðng thi t chc lc lýng tãng cýng tun tra bo v rngổ các tnh Qung Trổ Tha
Thiên ằuế Qung Nam ðã t chc ðóng mc giiổ ghi hình hin trng rng hai n ðýng ð theo
dõi qun lýụ Tình trng khai thác rng trái phép trên tuyến ðýng ỏhí Minh tuy có xy raổ