BỆNH DA Ở NGƯỜI GIÀ
I. ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ LIÊN QUAN ĐẾN BỆNH NGOÀI DA NGƯỜI GIÀ
Sống trên cõi đời này hầu hết con người chúng ta đều được sinh ra, lớn lên, già phát b
ệnh
rồi chết. Con đường đưa đến bệnh già không tránh khỏi, người già bbệnh nặng r
ồi
chết, người thì bbệnh mãn tính kéo dài cuộc sống. Trong những bệnh m
ãn tính thì
bệnh da ở người già là thường hay gặp nhất.
người già, chức năng nội tiết như sinh dục, thượng thận, tuyến yên, tuyến giáp, n
ão
bv.v... đều bị suy yếu, làm ảnh hưởng đến thể nói chung và da nói riêng.
da,
người già si lạo keo và sợi liên kết đều bị thoái hóa, chức năng tuyến bã và tuy
ến mồ hôi
cũng bị suy giảm, kết quả là da người già trnên nhăn nheo, giảm dần tính đàn h
ồi, khô
hơn dễ tróc vảy. Do da người già btác động lâu dài c
ủa nhiều hóa chất, ánh nắng mặt
trời nên dphát triển nhiều loại bướu trên da, màu s
bsuy yếu nên d vỡ gây xuất huyết dưới da, hoặc mạch máu bị nghẽn làm thi
ếu máu
nuôi dưỡng.
II. MỘT SỐ BỆNH DA THƯỜNG GẶP Ở NGƯỜI GIÀ
1. Ngứa tuổi già
Đây là loại ngứa đơn thun ngoài da mà không thấy có thương tổn gì, ngứa gãi nhiều l
àm
cho da btrầy xước và chbị dày lên. Nguyên nhân gây ra ngứa thì không rõ, th
do giảm lượng nội tiết tố Testosterone.
Điều trị chứng ngứa tuổi già thường ít đem lại kết quả tốt, cần hạn chế tắm x
à bông, tránh
táo bón, không uống rượu bia.
2. Dày sừng da (đồi mồi)
Đó một hoặc vài vùng da btăng sừng, trên mặt thô nhám, kích thước nhỏ
ới 1cm,
màu vàng xám. V trí hay gặp ở vùng phơi bày ánh sáng như: vùng lưng bàn tay, m
ặt, cổ,
tế bào gai, hoặc thành những sừng nhô cao trên da.
Điều trị:
Thông thường thì không cần điều trị khi có nhiều chỗ bị dày sừng.
Khi có ít cái thì có thcạo sạch, đốt điện hoặc bôi thuốc 5 fluorouracil 5% (Efudex).
3. Mụn cơm ở người già
Thường gặp vị trí sau lưng, cổ; đó là sẩn gồ cao hình tròn hoặc bầu dục, kích thư
ớc từ
10-20mm, có màu vàng xám, khi cạo ra thì sthấy nền da xù xì r
ớm máu. Có khi gặp một
hoặc nhiều cái.
Điều trị:
- Chấm Acid trichloracetic 33%.
- Đốt điện.
4. Bệnh Zona
Zona bệnh gây ra do virus tên Herpes Zoster Virus (H.Z.V). Virus này thư
ờng
sống tiềm ẩn trong hạch tủy sống đã lâu, khi v già s
ức khỏe yếu, virus di chuyển ra
ngoài da và gây bệnh ở da.
Triệu chứng là nổi nhiều mụn nước, bóng c từng chùm trên nền da bị sưng đ
ỏ, bệnh
xảy ra một phần bên trái hoặc phải của thể, kèm theo tri
ệu chứng đau nhức dữ dội.
Bệnh thường kéo dài khoảng 2 tuần thì nh ngoài da, nhưng hay đ
lại di chứng đau sau
zona rất khó chịu.
Điều trị:
- Giữ vệ sinh da tại chỗ sạch sẽ để tránh bội nhiễm.
- Dùng thuốc Acyclovir, Famciclovir.
- Dùng thuốc Corticoid nếu bị đau nhiều.
5. Loét da
Ở người già tĩnh mạch chân thường hay bị suy yếu làm cho máu khó về tim và
đọng lại
chân nên dễ gây loét cẳng chân, làm 2 cng chân bị loét rịn dịch và chung quanh b
ị sẩm
màu da.
Điều trị:
- Cần chăm sóc tại chỗ tốt để tránh nhiễm trùng.
- Nằm kê chân cao.
- Dùng thuốc Daflon, Ginkor.
6. Loét do bị tỳ ép
Thường gặp người già bbệnh nằm lâu, không xoay trđược làm loét hoại tử v
ùng
xương cùng, loét càng ngày càng lan rộng thêm.
Điều trị:
- Cần cố gắng xoay trở và xoa bóp nhẹ nhiều lần trong ngày.
- Cho nằm trên một túi hơi để trống chính giữa.
- Nuôi ăn uống đầy đủ.
- Săn sóc vết thương tại chỗ kỹ lưỡng.
7. Bệnh tự miễn dịch
Bệnh tự miễn dịch ngoài da hay gặp là bệnh Pemphigus và b
ệnh Bullous Pemphigoid.
Trên da nổi lên ít nhiều bóng nước trong, mềm hoặc căng, nằm riêng biệt dễ vỡ và tr
ợt ra,
khi bệnh cũng ảnh hưởng trong niêm mạc mi
ệng. Bệnh dễ gây tử vong nhanh chóng
nếu không được can thiệp đúng đắn kịp thời.
Điều trị:
- Thuốc Corticoid đơn thuần hoặc phối hợp với thuốc giảm miễn dịch.
8. Đỏ da toàn thân tróc vảy
Thường là thứ phát sau khi bị bệnh ngoài da nbệnh chàm, vảy nến, dùng thu
ốc bị phản
ứng hoặc đôi khi là biểu hiện của một ung thư tiềm tàng. Toàn thân da bị đỏ gần nh
ư m
luộc, tróc hết lớp vảy này đến lớp vảy khác, rất ngứa.
Điều trị:
- Bôi thuốc làm tróc vảy và thuốc làm dịu da.
- Dùng thuốc kháng histamin thông thường.
- Tránh gió lạnh.
9. Bạch biến
Bạch biến là tình trạng mất hắc tmelanin của da, làm da màu tr
ắng giống tờ giấy
trắng, lúc đầu chỉ thấy một vùng nhỏ ở bất cứ đâu trên cơ thể, sau đó có thêm nhi
ều chỗ
khác, chúng thường lan rộng ra và liên kết với nhau thành vùng ln, khi to
àn thân
lông tóc đều bị trắng hoàn toàn.
Điều trị:
Đối với người già, không n đặc thành vấn đề điều trị bệnh này, thu
ốc điều trị cần
phải kết hợp với phơi nắng hoặc chiếu tia tử ngoại lâu ngày,thgây đột biến tế b
ào
đưa đến ung thư da.
10. Ung thư da: Có 3 loại ung thư da
- Ung thư tế bào đáy: Gặp vùng da h, triệu chứng chính là nổi lên những sẩn nhỏ m
àu
trắng đục như hạt ngọc, loại ung thư này ít nguy hiểm vì ch
phát triển chm tại chỗ,
không di căn đến chkhác, điều trị dễ dàng và thường khỏi hẳn.
- Ung thư tế bào gai: loại ung thư nguy hiểm n ung thư tế bào đáy, vì phát tri
ển
nhanh hơn m lấn sâu n có thể di căn. Loại ung thư này thường dễ phát triển tr
ên
thương tổn saünbị kích thích thường xuyên hoặc bị tác động lâu dài c
ủa ánh nắng mặt
trời. Triệu chứng thường là phát triển u sùi n vùng môi, ch
da bị sẹo, bị phỏng, bị
bệnh luput đỏ, ở đầu dương vật của người bị hẹp bao quy đầu v.v...
Điều trị ngoại khoa trong giai đoạn đầu khi chưa xâm lấn sâu di căn hạch thì kh
năng
khỏi hẳn rất cao, do đó việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng.
- Ung thư sắc tố:loại ung thư nguy hiểm nhất vì thường bị di căn nhanh đến v
ùng
khác. người già khi thấy một nốt ruồi tự nhiên hơi to ra, lỡ, rịn máu, ngứa thì c
ần
cảnh giác với ung thư hắc tố. Điều trị ung thư loại này thường ít kết quả n hai lo
ại ung
thư da kể trên. So với hai loại trên thì ung thư hắc tố ít gặp hơn nhiều lần, tuy nhiên c
ần
phải cảnh giác.
Nói m lại, biểu hiện sự thay đổi bên ngoài da người già r
ất phong phú, đa dạng.
Khi thấy một thay đổi nào trên da người già tnên đưa đ
ến khám bệnh tại bác
chuyên khoa da liễu, phát hiện bệnh sớm giải quyết kịp thời, đúng đắn sẽ giúp người gi
à
sống lâu và khỏe mạnh hơn nữa.
Phòng ngừa bệnh ngoài da mùa hanh
khô ở người cao tuổi
Vào mùa hanh khô, độ m không khí thấp, gió nhiều nên các vi khuẩn gây bệnh sinh sôi
và phát tán rất nhanh. Chính vì vậy mà số lượng nời mắc bệnh khô da cao hơn các mùa
khác. Trong mùa lạnh, người cao tuổi do sức đề kháng kém nên càng dmắc bệnh hơn.
Vì thế, người cao tuổi cần chú ý giữ gìn sức khỏe và cần đề phòng một số bệnh về da sau
đây.
Viêm da ứ trệ
Da vùng c chân, phần thấp của cẳng chân ngứa, thô ráp, nhăn nheo, đỏ sần, mụn
nước hoặc mụn mủ. Nếu chà xát hoặc gãi mạnh sẽ làm vùng da này tổn thương, nhiễm