Đái tháo đường
1. Mở đầu
Đái tháo đường là một bệnh nội tiết rất hay gặp, bệnh có tính chất xã hội, có
xu hướng ngày càng gia tăng, nhất là ở người cao tuổi. Bệnh đái tháo đường cần
được phát hiện, chẩn đoán và điều trị sớm. Bệnh nhân đái tháo đường cần phải
được quản lý ngoại trú, chăm sóc toàn diện tích cực nhằm đề phòng các biến
chứng do bệnh đái tháo đường gây nên. Từng bước nâng cao chất lượng sống cho
bệnh nhân đái tháo đường.
2. Nội dung học tập chủ yếu
Nội dung học tập
Phương
pháp
dạy/học
Phương
tiện dạy/học
Hoạt động
giảng viên
Hoạt động
sinh viên
Đánh
giá
nhanh
1. Phần 1:
Tổ chức, chuẩn bị cho sinh vi
ên
thảo luận:
- Chia nhóm.
- Thuy
ết
trình
- Đóng vai
- Overhead
- Case study
- Bệnh nhân.
- Handout
- Hư
ớng dẫn
sinh viên cách
học.
- Quan sát.
-
Nghe, quan
sát.
- Th
ực hiện
chia nhóm,
đóng vai.
- Phân vai, giao nhiệm vụ.
- Thực hành k
ỹ năng hỏi bệnh,
thăm khám phát hi
ện triệu chứng
cho bệnh nhân.
- giấy bút. - Nêu câu hỏi.
- Giải thích.
- Hỏi v
bệnh nhân
- Ghi chép.
2.Phần 2:
Thảo luận nhóm dựa v
ào các
thông tin thu thập đư
ợc qua hỏi
bệnh và thăm khám ho
ặc Case
study về:
- Đề xuất xét nghiệm và nh
ận định
kết quả.
- Chẩn đoán.
- Phác đồ điều trị và phòng bệnh.
- Th
ảo luận
nhóm
- Bệnh nhân
- Case study
- bút dạ
- Gi
ấy bóng
kính.
- Hướng dẫn
- Quan sát
- Gi
ải đáp thắc
mắc
- Thảo luận
- Viết kết quả.
- Cử ngư
ời
chuẩn bị tr
ình
bày k
ết quả
thảo luận
3. Phần 3:
Sinh viên trình bày k
ết quả thảo
luận nhóm theo những tiêu chí đ
ã
đặt ra.
- Th
ảo luận
nhóm.
- Phát vấn
- Overhead
- B
ảng kết quả
thảo luận nhóm
- Gi
ấy bóng
kính
- Hướng dẫn
- Quan sát
- Gi
ải đáp thắc
mắc
- Trình bày k
ết
quả.
-
Nghe, quan
sát, nh
ận xét,
gi
ải thích, bổ
xung, thảo luận
- Bút dạ
- Câu hỏi
4. Phần 4:
Tổng kết, lượng giá
- Thuy
ết
trình
- Phát vấn
- bộ câu hỏi
- Overhead
- Gi
ấy bóng
kính
- Bút dạ
- Đáp án trả lời
- Nh
ận xét, rút
kinh nghiệm.
- Lượng giá.
- Nghe, th
ảo
lu
ận, trả lời câu
hỏi
Câu h
ỏi
lượng
giá
Tài liệu, Vật liệu, phương tiện dạy/học
1. Tài liệu dạy học
1. Trường Đại học Y khoa Thái Nguyên (2006). Thực tế tốt nghiệp tại cộng
đồng (tài liệu dành cho sinh viên).
2. Trường Đại học Y khoa Thái Nguyên (2006). Thực tế tốt nghiệp tại cộng
đồng (tài liệu dành cho giảng viên).
2. Tài liệu tham khảo
1. Thái Hồng Quang (2001), Bệnh nội tiết, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
2. Trần Đức Thọ (2001), Bệnh đái tháo đường, Bài giảng bệnh học nội khoa,
Tập 1, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
3. Vũ Văn Đính (2000), Hồi sức cấp cứu, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
4. Đỗ Trung Quân (1998), Bệnh đái tháo đường, Nhà xuất bản Y học, Hà
Nội.
5. Mai Thế Trạch, Nguyễn Thy Khuê (1999), Nội tiết học đại cương, Nhà
xuất bản thành phố Hồ Chí Minh.
3. Vật liệu dạy học
- Huyết áp, ống nghe, búa phản xạ.
- Bệnh nhân thật, tình huống (ca bệnh) thường gặp trong thực tế lâm sàng.
- Các tờ rơi, lọ insulin nhanh, chậm; các loại viên thuốc hạ đường huyết, máy
đo đường huyết cá nhân, các loại que thử…
- Bảng kiểm dạy học:
Bảng kiểm khám và chẩn đoán đái tháo đường
Stt Nội dung Mục đích Yêu cầu phải đạt
1 Chào hỏi, làm quen. Th
ủ tục
hành chính
Giao tiếp Tạo được lòng tin, b
ệnh nhân hợp tác
2 Lý do đ
ến khám (triệu chứng
chính)
Hư
ớng tới chẩn
đoán đư
ợc bệnh đái
tháo đường
Hỏi đư
ợc triệu chứng bắt buộc bệnh nhân
phải vào vi
ện có nằm trong các triệu
ch
ứng sau không: Ăn nhiều, uống nhiều,
đái nhiều, gầy nhiều.
3 Hỏi các triệu chứng k
èm theo
lý do vào viện
Phát hiện nguy c
ơ
c
ủa bệnh, định
hướng biến chứng
H
ỏi về sự xuất hiện các biến chứng
thư
ờng gặp: Thần kinh, mắt, bệnh lý mạch
máu, nhiễm trùng.
Hỏi một số yếu tố nguy cơ gợi ý:
- Béo phì, thừa cân
- Tiền sử gia đình có ngư
ời bị bệnh đái
tháo đường.
- Phụ nữ có ĐTĐ lúc thai nghén
- Tiền sử đẻ con nặng trên 4 kg.
4 Phát hi
ện các triệu chứng thực
thể
Giúp ch
ẩn đoán xác
định và ch
ẩn đoán
biến chứng
- Gầy sút nhanh
- Ngứa ngoài da:
- Mờ mắt, đục thủy tinh thể sớm
- Hoại thư do đái tháo đường:
- Rụng răng sớm, viêm m
ủ lợi kéo d
- Thoái hóa xương khớp...
5 Đề xuất và phân tích k
ết quả
Giúp ch
ẩn đoán xác
đ
ịnh bệnh đái tháo
- Đề nghị xét nghiệm đư
ờng huyết lúc đói
hoặc xét nghiệm đư
ờng huyết bất kỳ. Phân