Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến hệ sinh thái và kịch bản biến đổi khí hậu ở Việt Nam: Bài thuyết trình

ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TPHCM

WELCOME TO YOU

Đề tài

ề Đ tài:

ưở

ế ổ ệ

ế ậ ả ng đ n Bi n đ i khí h u nh h ế ổ ả ị h sinh thái và k ch b n bi n đ i ậ ở ệ t Nam Vi

khí h u

GVHD:ThS NGUYỄN THỊ THU THẢO

ở ầ M đ u

Những quan sát được thực hiện từ 30 đến 50 năm qua cho thấy rằng khí hậu toàn cầu đang bắt đầu thay đổi và chúng ta có thể nhận biết biến dổi khí hậu một cách đơn giản trong cuộc sống đời

thường là :…..

Mùa

đông

ng nắ

H nạ Hán Kéo Dài, M aư Lũ Th tấ Thườ ng

lại

ệ ấ Xu t hi n nhi uề ạ ị Lo i d ch ệ b nh trên Cây tr ng,ồ ậ V t nuôi, Con iườ ng

Theo nghiên cứu của giới khoa học: nhiệt độ trung bình của trái đất hiện nay cao hơn khoảng 0.7 so với năm 1960. Nhiệt độ của trái đất đã tăng gần 2 thập kỷ vừa qua  Trái Đất đang trở thành một quả cầu lửa

ệ

ế ổ

ề 1.Khái ni m v ậ Bi n đ i khí h u

ế ổ

ậ

V y bi n đ i khí h u là gì ?

Biến đổi khí hậu là sự thay đổi đáng kể, lâu Trong thời gian gần đây, biến đổi dài các thành phần khí hậu, “ khung” thời tiết từ bình thường vốn có lâu đời nay của một vùng khí hậu thường được đề cập đến cụ thể sang một trạng thái khí hậu mới một những thay đổi về khí hậu hiện đại cách khác hẳn, , để rồi sau đó dần dần vào ổn đó là sự ấm lên của Trái đất định mới…

Nhiệt độ trung bình trên bề mặt trái đất thay đổi từ

năm 1870 đến 2100.Biến thiên nhiệt độ từ thấp (màu xanh) đến cao (màu đỏ)

ủ ự ế

ổ

2. Nguyên Nhân C a S Bi n Đ i Khí H u:ậ

Nguyên nhân của sự biến đổi khí hậu hiện nay , tiêu biểu là sự nóng lên toàn cầu đã được khẳng định là chủ yếu do hoạt động của con người

ủ

ạ ộ Hai ho t đ ng chính c a con ng

ườ i

Các hoạt động tạo ra khí thải nhà kính

Khai thác quá mức các bể hấp thu và bể chứa khí nhà kính

ạ ộ ả

Các ho t đ ng làm gia tăng khí th i nhà kính

co2CFCSF6CH4N2O

Biến đổi CO2 và nhiệt độ không khí trong 400 .000 năm gần đây

Khai thác quá m c ứ các b ể ấ h p thu khí nhà kính

ả ng và nh ế ổ

ệ ượ 3.Hi n t ủ ưở ng c a bi n đ i khí ệ ậ h u lên h sinh thái

3.1.hiệu ứng nhà kính(greenhouse effect)

HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH

ĐỊNH NGHĨA

NGUYÊN NHÂN

PHÂN LOẠI ẢNH HƯỞNG

CÁC BIỆN PHÁP GIẢM TRỪ HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH

HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH

HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH TỰ NHIÊN

HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH NHÂN TẠO

ệ ứ Hi u ng nhà ự nhiên Kính t

dộ

trung

khoảng

bình

Trái đất không có lớp khí quyển bao quanh, sự Vai trò cân bằng nhiệt giữa nguồn nhiệt phản xạ từ Trái đất và năng lượng từ Mặt trời sẽ tạo cho Trái đất Các khí nhà kính tự nhiên quan trọng nhất là hơi nước và CO2. Đối với Trái đất nhà kính của nhiệt khí quyển rất có ý nghĩa vì nó duy trì nhiệt độ -18(255K).khi có lớp khí quyển bao quanh hấp thích hợp cho sự sống và cân bằng sinh thái thụ một phần nhiệt phản xạ từ Trái đất ra vũ trụ, bảo đảm hoạt động cho các vòng tuần làm nhiệt độ trung bình của Trái đất hiện tại khoảng +15(288K),nghĩa là cao hơn nhiệt độ tính hoàn trong tự nhiên toán khoảng 33K.Đó là hiệu ứng nhà kính tự

nhiên

ệ ứ

Hi u ng nhà kính nhân t oạ

NGUYÊN NHÂN

Có nhiều khí gây hiệu ứng nhà kính, gồm CO2, CH4, CFC, SO2, hơi nước Khi ánh sáng mặt trời chiếu vào Trái Đất, một phần được Trái Đất hấp thu và một phần được phản xạ vào không gian. các khí nhà kính có tác dụng giữ lại nhiệt của mặt trời, không cho nó phản xạ đi, nếu các khí nhà kính tồn tại vừa phải thì chúng giúp cho nhiệtđộ Trái Đất không quá lạnh nhưng nếu chúng có quá nhiềutrong khí quyển thì kết quả làTrái Đất nóng lên.

CO2

CFC

NO2

CH4

ữ

ộ

M t trong nh ng khí nhà kính tăng nhanh trong

ầ

ạ ộ

ể

ạ

thành ph n khí quy n do ho t đ ng nhân t o là khí CO2.

ừ ướ ớ

c t

T tr

ả ấ ả t c

ộ ử

ố

ượ ử ụ

i nay không ph i t ề ư ồ CO2 sinh ra đ u l u t n trong khí ả ể quy n ma kho ng m t n a trong s đó c s d ng cho……. đ

ưở ả

3.1.1/3 nh ả ơ ng C h ệ B n Lên H Sinh Thái

nh ả ngưở

Làm lớp băng Làm thay đổi ở hai cực tan Làm nhiệt độ tuần hoàn nhanh và mực trái đất lên nước biển gió dâng cao

ệ ộ

Làm nhi

t đ Trái

ấ

đ t tăng lên

• Hay còn gọi là hiện tượng

Toàn cầu ấm lên,là hậu quả trực tiếp của sự tăng hiệu ứng nhà kính do hoạt động nhân tạo,làm mất cân bằng nhiệt của Trái đất và vũ trụ

Trong vòng 200 năm trở lại đây nhiệt độ trung bình của Trái đất tăng lên tới 0.30.4C và đang có xu hướng tăng tiếp

ộ

ệ

Tác đ ng lên h sinh thái

ườ

n g

cướ

Mô i t r n Kh í q u y nể S in h v tậ

ườ

Môi tr

ng n

ướ c

Nhiệt độ Nhiệt độ Trái đất bề mặt tăng lên làm Trái đất các loài cá chuyển dịch tăng lên xuống vùng làm nước sâu giảm hơn để khả tránh sự năng tăng nhiệt độ bề mặt. hòa tan CO2

trong

nước

biển.

Nhiệt độ bề mặt Trái đất tăng lên làm mất đi “Rừng

mưa

nhiệt

đới”

dưới

đáy

biển,

( đồng

nghĩa

với việc

mất nơi

cư trú

của

nhiều

loài

sinh vật

đáy và

các loài

cá).

ả

ưở

ệ

Sự gia tăng nhiệt độ trung bình ế nh h ng đ n Vi t nam (1961- 1990)

Địa phương Điện Biên

Gia tăng nhiệt độ trung bình( ) 3

Mộc Châu

3 Lai Châu

2 Lạng Sơn

1.8 Hà Nội

1 Bắc Giang

1 Rạch Giá

1.2 Ban Mê Thuột

1.2 Tp Hồ Chí Minh

0.8 Nha Trang

0.5

Tại TpHCM và • Số ngày nóng Cần Thơ số liệu trên 35C ở đo đạc cho thấy các tỉnh nói nhiệt độ tăng trên sẽ từ lên:từ 1960 đến 210-240 ngày 2005 khoảng vào giai đoạn 0,02C; từ 1991 năm 2030.Sự đến 2005 tăng gia tăng nhiệt khoảng độ cao nhất vào mùa 0,033C.Riêng hè(tháng tại TP Vũng 3,4,5).Đồng Tàu, từ 1960 đã Tháp,Cần tăng lên 2C Giờ,Sóc

Trăng, sẽ xuất

hiện những

ngày có nhiệt

độ >40C

Sự suy giảm của biển

băng Bắc Cực, mức độ

tối thiểu vào năm 1982

và 2007, và dự đoán khí

hậu Na Uy]. Truyền hình

vệ tinh quan sát về mức

độ tháng chín của biển

băng ở Bắc Cực cho

thấy trong năm 2007

ự

hai c c

cho thấy giảm 23% so

với mức tối thiểu trước

năm 2005, và 39% dưới

mức độ tối thiểu trung

bình cho khoảng thời

gian 1979-2000. Phần

dưới cùng của đồ họa

này cho thấy sự phát

triển theo đánh giá tác

động khí hậu Bắc Cực

(ACIA) và sự kết hợp

của năm mô hình khí

hậu toàn cầu - dự đoán

kết quả cho thấy giảm

liên tiếp cho thế kỷ này.

Biển băng Bắc Cực đại

ở ớ Làm l p băng tan nhanh Và ể

ự ướ

M c n

c bi n dâng cao

diện cho một môi

trường sống cho động

vật hoang dã, chỉ một

sự thay đổi khí hậu và

yếu tố quan trọng trong

các hệ thống lưu thông

toàn cầu.

ể

ự ướ

c bi n dâng

M c n Các đại dương ấm lên chậm hơn so với đất liền.Cho Khi đại dương ấm nên,hiện Trái đất vẫn chưa dần thì điều gì sẽ cảm nhậnđược đầy đủ tác xảy ra??? động do mức khí nhà kính hiện nay gây ra.

ả

ủ ướ

nh h

ng c a n

ưở ể bi n dâng

ả

Tỉnh

% bị ngập

Diện tích bị ngập (Km2)

1,131

2,257

Bến Tre

4,389

2,169

Long an

2,234

1,021

Trà vinh

3,259

1,425

Sóc trăng

2,003

862

Hồ chí minh

1,528

606

Vĩnh long

2,475

962

Bạc liêu

2,397

783

Tiền giang

6,224

1,757

Kiên giang

Cần thơ Tổng cộng

3,062 29,827

758 11,474

10 tỉnh bị ảnh hưởng nhiều nhất: tỷ lệ ngập ưở ể ủ ướ c bi n ng c a n nh h nước theo kịch bản nước biển dâng ệ ệ ế t Nam dâng đ n vi c Vi Tổng diện tích (Km2 ) Theo báo cáo Ở Việt về phát triển Nam 50.1 con người mực biển 49.4 2007-2008 của sẽ dâng 45.7 UNDP, nếu cao từ 43.7 nhiệt độ Trái 315 cm 43.0 đất tăng thêm 39.7 năm 2010 2 độ, thì 22 38.9 và từ 15 triệu sẽ mất 32.7 90 cm vào 28.2 nhà, nhiều năm 2070. 24.7 vùng sẽ bị 38,5 nước biển nhấn chìm

ậ

ả

H u qu

Nhưng hậu quả của nước biển dâng không phải chỉ có ngập tĩnh

Động lực biến vùng Hậu ven cửa sông,sóng quả vỡ khi tiếp cận bờ sẽ dễ tác động mạnh hơn thấy lên đường bờ, bãi triều. nhất Bờ biển bị xâm thực và là cơ sở hạ tầng ven nhiều biển bị đe

dọa lớn hơn

vùng

sẽ bị

ngập

ồ

ử

ằ Vùng đ ng b ng sông c u long

Nông nghiệp

45%

trình mặt Cao tương đối đất thấp trên nhiều vùng khá rộng chẳng hạn Đồng Tháp Mười,Tứ Long giác Xuyên,Bán đảo Cà Mau… chịu tác động mạnh mẽ

diện tích đất nông nghiệp ở vùng bằng đồng Cửu sông lúa long,vựa lớn nhất của VN, sẽ ngập trong chìm nước biển.

Con người ĐBSCL có tổng diện tích 34.322Km2, trong đó 18.066Km2 đất thuộc các huyện ven biển. Khi mực nước biển dâng cao từ 0.20.6m sẽ thì 1.708Km2 đất ngập ảnh hưởng tới 108.267 người

ồ

ử

ằ Vùng đ ng b ng sông c u long

Thiệt hại do bão gây ra

Đồng bằng sông Cửu Long trước đây rất ít hứng chịu bão.Thế nhưng trong thập kỷ vừa qua, vào năm 1997 đã hứng chịu tác động của cơn bão Linda và năm 2006 đã bị đuôi bão Durian quét

qua

Vùng đ ng ồ b ng ằ sông h ngồ

Theo dự báo, nhiều vùng thuộc ĐBSH như Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình sẽ ngập chìm từ 2-4m trong vòng 100 năm tới

ầ

ổ Làm thay đ i tu n hoàn gió

Thay đổi tuần hoàn gió dẫn đến tăng tốc độ bốc hơi, ảnh hưởng tới lượng mưa toàn cầu.

Lượng mưaKiên Giang, Mũi Cà Mau sẽ giảm khoảng >20%.Các tỉnh An Giang,Đồng Tháp,Cần Thơ,Vĩnh Long, Sóc Trăng,Bạc Liêu,Bến Tre giảm từ 10 20%.

Ả

ưở

nh h

Tác động lên thảm thực vật , động vật

ả

ưở

nh h

Làm khô đất, thiếu nước, do sự bốc hơi nước tăng

3.2/Thủng tầng Ozon:

Thủng tầng ozon ảnh hưởng đến hệ sinh thái

1.Định nghĩa về ozon

v Khí quyển của chúng ta được chia thành nhiều tầng, trong đó có tầng ozon (cách mặt đất khoảng 25 km). Ozon và là thành phần quan trọng của khí quyển. -Ozon do 3 nguyên tử oxi kết hợp với nhau, chúng được hình thành dưới tác dụng của bức xạ mặt trời, sấm sét…

v Tầng ozon có tác dụng quan trọng trong việc ngăn cản các tia cực tím nguy hiểm từ mặt trời

chiếu xuống trái đất.

Thủng • Định nghĩa: tầng Ô là hiện zôn tượng giảm lượng ôzôn trong tầng bình lưu

Nhưng hiện nay, tầng ozon đã bị báo động là đang “thủng” nghiêm trọng

2.Nguyên nhân thủng tầng ozon

₄

1.Do sử dụng chất frêron,dẫn xuất halogen với meetan, êtan

3.Do khí sinh ra bởi các hoạt động nhân tạo như CO,CH ,Noₓ và các hoạt động quang hóa

2.Do Cl ₂ hoặc HCl sinh ra từ các quá trình tự nhiên và nhân tạo đi trực tiếp vào tầng bình lưu

Sử dụng chất freron, dẫn xuất của halogen với mêtan, eetan như ClFCH , ₂ Cl F ,…₂ ₂

Freron được dung nhiều trong kỉ thuật và đời sống như tủ lạnh, sơn…

₂

Cl hoặc HCl sinh ra từ các quá trình tự nhiên(núi lửa), và nhân tạo trực tiếp đi vào tầng bình lưu

Núi lửa

₂

₄

Do các khí sinh ra bởi các hoạt động nhân tạo như CO,CO ,CH ,Noₓ và các hoạt chất hữu cơ (khói hữu cơ)

3. Ảnh hưởng của thủng tầng ozon tới hệ sinh thái

gia tăng tia cực tím

Nhữn g nguy hại tới hệ sinh thái

ung thư da

Rối loạn thị lực

Tia cực tím có thể gây viêm, bỏng giác mạc

. Ảnh hưởng đến hệ miễn dịch

Dưới tác động của tia UVB trong ánh nắng mặt trời sẽ làm suy yếu hệ thống miễn dịch, ảnh hưởng đến khả năng chống chọi với bệnh tật của cơ thể con người.

cuộc sống của nhiều loài của sinh vật dưới nước bị ảnh hưởng

Ảnh hưởng đến thực vật trên cạn

v Ảnh hưởng đến sự phát triển của cây giảm kích thước của lá v Giảm diện tích hấp thụ ánh sáng để quang hợp. v Gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng về lương thực, mùa màng, sự cân bằng sinh thái

Quan trọng hơn là ảnh hưởng đến thời tiết. Sự suy giảm tầng ozone sẽ làm cho khí hậu ấm dần lên. Gia tăng bức xạ tia cực tím sẽ ảnh hưởng đến sự sinh ra và mất đi của CO2, khí gây hiệu ứng nhà kính.

ư

m a axit

Nguồ n gốc

Khái niệm

Ảnh hưởn g

3.3.1 Khái ni mệ

-Mưa axit là hiện tượng tự nhiên,nước mưa có độ ph dưới 5,6. -Mưa axit là sự tích tụ từ khí quyển và rơi xuống đất của các chất axit ,gây tác hại cho môi trường. -Thuật ngữ “lắng đọng axit “(acid diponsition) gồm hai dạng :khô (các hạt bụi và các sol khí ) và ướt(mưa ,tuyết ,băng,….)mưa axit là sự lắng đọng ướt

ơ ồ ư s đ m a axit

ố ủ

ồ

3.3.2 Ngu n g c c a m a axit

a: tự nhiên

Các hoạt đông cháy rừng,núi lửa ,khai thác khoáng sản,phân hủy xác động vật,…

ố ủ

ồ

3.3.2 Ngu n g c c a m a axit

b: nhân tạo

Sản xuất công nghiệp ,nhiệt điện,giao thông,đốt rừng lấy đất,than,hoạt đông đun nấu của người dân, …

ưở

ủ

Ả 2.3 nh h

ng c a m a axit

ạ ớ

ườ

i môi tr 2.3.1 Các tác h i t A : ảnh hưởng lên ao hồ và hệ thủy sinh vật - Mưa axit rơi trên mặt đất sẽ rửa trôi các chât dinh

dưỡng trên mặt đất vả mang các kim loại độc xuống ao hồ.

- Vào mùa đông khi băng tan axit (trong tuyết) và kim loại nặng trong băng theo nước vào trong các ao hồ làm thay đổi đột ngột độ ph trong ao hồ,hiện tượng này gọi là hiện tựơng “ sốc” axit vào mùa xuân,thủy sinh vật không có thời gian để thích ứng nên chết nhiều.

- Muối đạm rửa trôi vào trong các ao hồ kích thích sự phát triển của tảo,làm tăng hàm lượng oxy hòa tan nhưng do cá chết nhiều nên hàm lượng oxy trong hồ

vẫn giảm.

ưở

ủ

Ả 2.3 nh h

ng c a m a axit

B : ảnh hưởng của mưa axit lên thực vật và đất - Khi đất bị mưa axit hóa ,các

cation trao đổi cơ bản (Ca,Mg) trong đất bị thay thế bằng ion H+ hay các kim loại hòa tan khác.các cation cơ bản trong đất bị lọc làm đất giam độ phì và trở nên có tinh axit hơn,làm giảm các quần thể sv.

- Một phần SO2 lắng đọng

xuống trái đất,tiếp xúc với lá cây,làm tắc các thể soma gây cản trở quá trình quang hợp.

ưở

ủ

Ả 2. 3 nh h

ng c a m a axit

C: Ảnh hưởng tới khí quyển -Các hạt Sulfate,nitrate tạo thành trong khí quyển sẽ làm hạn chế tầm nhìn.Các sương mù axit làm ảnh hưởng đến khả năng lan truyền ánh sáng Mặt trời. -Khi có mưa axit các dưỡng chất trong cây bị rửa trôi,các ion này có thể bị hấp thụ bởi rễ cây và gây độc cho cây.

-Lá có màu nâu và sau đó rung đi,các lá mới mọc lên nhưng rất chậm,làm ảnh hưởng đến quá trình quang hợp.

ưở

ủ

Ả 3.3.3 nh h

ng c a m a axit

D: ảnh hưởng lên con người

-Các tác hại trực tiếp của việc ô nhiễm do các chất khí axit lên người bao gồm các bệnh về đường hô hấp:suyễn,ho gà và các triệu chứng khác như nhưc đầu,đau mắt,đau họng,…

-Các tác hại gián tiếp sinh ra do hiện tượng tích tụ sinh học các kim loại trong cơ thể con người từ các nguồn thực phẩm bị nhiễm các kim loại này do mưa axit.

ưở

ủ

Ả 3.3 nh h

ng c a m a axit E: ảnh hưởng đến các công trình kiến trúc và vật liệu.

-Các hạt axit rơi xuống nhà cửa ,và các bức tượng điêu khắc sẽ ăn mòn chúng. -Mưa axit cũng làm hư sợi vải,sách và các đồ cổ quý giá. -Hệ thống không khí của các thư viện ,viện bảo tàng đã đưa các hạt axit vào trong nhà và chúng tiếp xúc và phá hủy các vật liệu nói trên.

ự ớ ệ

ộ

3.4 Tác đ ng tích c c t

i h sinh

thái Những cơn mưa chứa axit sunfuric làm giảm phát thải methane từ những đầm lầy làm hạn chế sự nóng lên của trái đất bằng việc tác động vào quá trình sản xuất khí metan tự nhiên của vi khuẩn trong đầm lầy.