17
Caâu hoûi:
Ñeå xeùt xem yeáu toá giôùi tính coù thöïc söï
aûnh höôûng ñeán toác ñoä taêng löông cuûa giaùo
vieân hay khoâng, öùng vôùi tình huoáng naøy
thì ta phaûi kieåm ñònh giaû thieát H0 :1=0
Ta duøng kieåm ñònh gì ñöôïc?
18
19
Caâu hoûi:
Ñeå xeùt xem yeáu toá giôùi tính coù thöïc söï
aûnh höôûng ñeán toác ñoä taêng löông cuûa giaùo
vieân hay khoâng, öùng vôùi tình huoáng naøy
thì ta phaûi kieåm ñònh giaû thieát H0:
1=1=0
Ta duøng kieåm ñònh gì ñöôïc?
20
Caâu hoûi: tröôøng hôïp 3, coù theå xaõy
ra tình huoáng nhö hình sau khoâng?
21
Caâu hoûi:
Trong 3 tröôøng hôïp treân, tröôøng hôïp naøo
laø “toát nhaát”?
Trong 3 tröôøng hôïp treân, tröôøng hôïp naøo
laø toång quaùt nhaát?
22
5.2.2 So saùnh caáu truùc cuûa moâ hình hoài quy
Giaû söû ta muoán khaûo saùt haønh vi chi tieâu (Y) theo thu nhaäp (X
) cuûa
nam giôùi giöõa hai thôøi kyø tröôùc khi laäp gia ñình vaø
sau khi laäp gia
ñình coù söï khaùc nhau hay khoâng.
*Neáu khoâng coù söï khaùc bieät: chæ caàn söû duïng moät haøm hoài quy
*Neáu coù söï khaùc nhau:
thì caàn phaân bieät baèng caùch coù theå söû duïng
hai haøm hoài quy: moät cho thôøi kyø tröôùc khi laäp gia ñình (PRF
1), vaø
moät cho thôøi kyø sau khi laäp gia ñình (PRF2).
Hình 5.4a
minh hoïa tình huoáng moái quan heä tuyeán tính giöõa chi tieâu
vaø thu nhaäp khoâng thay ñoåi giöõa hai thôøi kyø (hai ñöôøng thaúng hoài
quy truøng nhau), trong khi ñoù hình 5.4bminh hoïa tình huoáng haøn
h vi
chi tieâu coù söï khaùc nhau giöõa hai thôøi kyø.
23 24
Ñeå kieåm ñònh xem coù söï khaùc nhau thaät
söï veà chi tieâu giöõa hai thôøi kyø, nghóa laø coù
hay khoâng söï thay ñoåi veà maët caáu truùc cuûa
moâ hình hoài quy, ta coù theå vaän duïng hai
phöông phaùp sau:
kieåm ñònh Chow
Phöông phaùp söû duïng bieán giaû
25 26
Löu yù:
Kieåm ñònh Chow minh hoïa ôû treân duøng ñeå
kieåm ñònh cho hai thôøi kyø, tuy nhieân ta coù
theå môû roäng kieåm ñònh Chow cho nhieàu
thôøi kyø.
Haõy töï suy ra caùc laøm! Ñaây laø moät ñieàu
thuù vò!
27
Goäp taát caû caùc quan saùt cuûa hai thôøi kyø vaø ñaët bieán giaû nhö
sau:
D=1 : sau khi laäp gia ñình, D=0 : tröôùc khi laäp gia ñình
Ta söû duïng moâ hình hoài quy töông töï nhö moâ hình (5.5):
Y=+βD+X+(D.X)+U
Trong ñoù βbieåu thò söï cheânh leäch veà tung ñoä goác,
bieåu thò söï
cheânh leäch veà ñoä doác nhö ñaõ ñöôïc trình baøy ôû muïc kyõ thuaät söû
duïng bieán giaû 5.2.1. Vieäc kieåm ñònh giaû thieát H0:β=
=0 nghóa
laø kieåm ñònh giaû thieát khoâng
coù söï khaùc nhau veà maët caáu truùc
hoài quy giöõa hai thôøi kyø.
28
29
5.2.3 Hoài quy tuyeán tính töøng khuùc
(Piecewise linear
regression)
Trong tröôøng hôïp haøm hoài quy coù söï thay ñoåi veà maët caáu
truùc öùng vôùi töøng khoaûng giaù trò khaùc nhau cuûa bieán ñoäc laäp,
nghóa laø moãi moät khoaûng töông öùng vôùi moät c
aáu truùc khaùc
nhau cuûa haøm hoài quy, luùc ñoù ta coù theå duøng moät haøm hoài
quy tuyeán tính töøng khuùc bieåu dieãn chung cho caùc caáu truùc
khaùc nhau.
Hình 5.5a
bieåu dieãn hai caáâu truùc khaùc nhau xaùc ñònh vôùi taát
caû caùc giaù trò cuûa bieán ñoäc laäp X
öùng vôùi hai thôøi kyø. Hình
5.5b
bieåu dieãn ba caáu truùc khaùc nhau töông öùng vôùi ba
khoaûng giaù trò cuûa X
, töông töï nhö caùc caáu truùc khaùc nhau
öùng vôùi ba thôøi kyø noái tieáp nhau, neân ta coù theå duøng moät
haøm hoài quy tuyeán tính töøng khuùc chung cho caû ba thôøi kyø.
30
31
Giaû söû ta tieán haønh khaûo saùt möùc chi traû hoa hoàng theo
doanh thu cuûa moät doanh nghieäp cho caùc ñaïi lyù baùn haøng.
Möùc hoa hoàng chi traû phuï thuoäc vaøo möùc doanh thu ñaït
ñöôïc, neáu möùc doanh thu vöôït qua ngöôõng X*
, thì tieàn hoa
hoàn
g seõ thay ñoåi vaø giaû söû laø taêng tuyeán tính theo doanh thu.
Trong tröôøng hôïp naøy ta coù theå duøng haøm hoài quy tuyeán tính
töøng khuùc ñeå bieåu dieãn cho toác ñoä taêng hoa hoàng theo doanh
thu öùng vôùi ngöôõng X*, nghóa laø ñoä doác cuûa ñöô
øng hoài quy
thay ñoåi taïi giaù trò ngöôõng X*
. Ngöôøi ta söû duïng bieán giaû ñeå
bieåu dieãn haøm hoài quy tuyeán tính töøng khuùc theo caùch sau:
D=1 : X>X* , D=0 : X≤X*
32
33 34
Caâu hoûi:
Töï ruùt ra ñöôïc caùch vieát haøm hoài quy
tuyeán tính töøng khuùc cho nhieàu thôøi kyø
chöa?
Neáu chöa thì ñoù laø moät baøi taäp thuù vò!
35
Xeùt chi tieâu theo thu nhaäp cuûa moät ngöôøi
nam töø naêm 1995 2011 . Goàm coù hai
thôøi kyø: tröôùc khi coù vôï (1995
2004) vaø
sau khi coù vôï (2005
2011).
Ta coù baûng soá lieäu sau:
36