Brand Strategy: chiến lược thương hiu
C p nh t 17-4-2005 15:56
i vi t này đ a ra khái ni m và chi n l c d a trên cách th c khác bi t hóa. Chi n l c nào tácế ư ế ượ ế ượ
đ ng đ n khách hàng / ng i tiêung, nh h ng đ n hành vi l a ch n và quy t đ nh mua hàng ế ườ ưở ế ế
c a h ?
Giá c , ch t l ng d ch v , công ngh hi n đ i có th là nh ng vũ khí s c bén c a b n, nh ng ượ ư
đâu là l i th c nh tranh c a b n? M t chi n l c th ng hi u hoàn ch nh s h tr b n tr ế ế ượ ươ
nên h n h n so v i nh ng đ i th còn l i.ơ
Chi n l c là con đ ng mà b n v ch ra đ đ t đ c m c tiêu c a b n. Trong môi tr ngế ượ ườ ượ ườ
c nh tranh, m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng nh t là đ c ng i tiêu dùng a chu ng h n ượ ườ ư ơ
h n đ i th c a b n. Đó là lý do t i sao m t chi n l c t t đóng vai trò là đ ng h ng giúp ế ượ ườ ướ
b n v ch ra k ho ch đ t đ c nh ng l i th h n h n đ i th c nh tranh – d i m t ng i tiêu ế ượ ế ơ ướ ườ
dùng. Và h u nh s a chu ng ch có th đ t đ c nh y u t khác bi t hóa, mang l i cho ư ư ượ ế
khách hàng nh ng l i ích mà đ i th b n không làm đ c. B ng vi c khác bi t hóa b n đã ượ
đem đ n cho khách hàng nh ng lý do đ c h iế ơ / quy t đ nh mua hàng c a b n nhi u h nế ơ
(và n u b n là m t nhà chi n l c xu t s c – khách hàng s ch mua hàng c a b n!)ế ế ượ
Có 3 ph ng th c khác bi t hóa, nh ng ch 1 ươ ư ph ng th c ươ xây d ng kèm theo nó m t chi n ế
l c (chi n l c khác bi t hóa). Khác bi t hóa ng n h n s d ng nh ng ph ng th c khuy nượ ế ượ ươ ế
mãi t o ra s khác bi t, t ng t nh m t đ t gi m giá m nh. Khác bi t hóa t ng ph n cũng ươ ư
gi ng nh dành v th đ c quy n m t y u t nào đó, ho c t o ra m i quan h thân thi t gi a ư ế ế ế
khàch hàng và nhân viên, hay chi m l y m t đ a đi m thu n ti n…Tuy nhiên ph ng th c khácế ươ
bi t hóa chúng ta đang h ng đ n là chi n l c khác bi t hóa b ng cách chi m l y m t l i ướ ế ế ượ ế
th trong dài h n.ế
Khác bi t hóa th t s c n thi t? Trong t t c các tr ng h p ng i tiêu dùng s l a ế ườ ườ
ch n câu tr l i có. T i sao? B i ng i tiêu dùng s l a ch n d a trên nh ng n n t ng ườ
khác bi t trong nh n th c c a h . Ch m t vài giây cho s l a ch n, th t ít i. Nh ng s thành ư
công th t b i n m trong tình hu ng đó: ng i tiêu dùng s ch n l a d a trên s nh n th c v ườ
nh ng khác bi t gi a nhi u y u t , không d a trên giá tr s n ph m ph thu c vào giá tr ế
đ c c m nh n c a h . H n n a, không nhi u l a ch n trên th tr ng đem đ n cho kháchượ ơ ườ ế
hàng nh ng do th t s khác bi t so v i đ i th c nh tranh. Ch ng h n khi ng i tiêu dùng ư
l a ch n 1 chi c xe, t t c nh ng th ng hi u ki u dáng n i ti ng đ u nh m đem l i cho ế ươ ế
khách hàng nh ng y u t đ c xem quan tr ng nh t nh : công d ng, s tin c y, an toàn, ế ượ ư
ti n l i Vi c l a ch n th ng hi u ki u dáng s d a trên nh ng th đ c xem kém quan ươ ượ
tr ng h n, ch ng h n nh vi c thi t k đèn chi u h u nh th nào ! ơ ư ế ế ế ư ế
Chi n l c c nh tranh , b t ngu n t m t ý t ng hay m t khái ni m đ c s d ng đế ượ ưở ượ
t o nên l i th so v i đ i th c nh tranh m t đi m nào đó trong nh n th c khách hàng, c n ế
ph i đáp ng đ c 2 yêu c u. ượ Th nh t: Đâu là nhóm khách hàng ti m năng c a b n ? “Nhóm”
không có nghĩa là m t t p th xã h i hay đ a lý có cùng m t vài đi m chung v tính cách hay l i
s ng. i mu n h ng đ n nh ng ng i th ch p nh n nh ng l i ích b n đem l i, ướ ế ườ
nh ng l i ích đó đ h p d n h h n h n nh ng l a ch n tr c đây c a h , hay ít nh t m t ơ ướ
đi u m i m nào đó đ i v i h . Th hai: B n s đem l i cho h nh ng gì mà b n cho là có ti m
năng? Chi n l c c nh tranh là m t khái ni m đ tr l i 2 câu h i trên.ế ượ
Nh v y, m t chi n l c không ph i m t “cu c thi s c đ p hay m t “cu c thăm ý ki n”.ư ế ượ ế
M c tiêu s không ph i đ t đ c s a thích c a t t c m i ng i. Kinh nghi m cho chúng ượ ư ườ
ta th y r ng chìa khóa chính t o ra m t nhóm đ c bi t cho nh - tin t ng r ng b n ưở
không th thay th đ c. H ho t đ ng nh m t b máy thành công c a b n, cho dù h không ế ượ ư
th t s thái đ nh v y. Ng i đam BMW không tin r ng Mercedes m t chi c xe t i, ư ườ ế
nh ng đ n gi n không thích không ph i BMW. Đ i v i h , Mercedes không th soư ơ
sánh đ c v i BMW. Ng i hâm m Apple cũng nghĩ t ng t đ i v i IBM.ượ ườ ươ
V y nh ng y u t trên tác đ ng đ n m t th ng ế ế ươ
hi u nh th nào? Th ng hi u m t hình nh ư ế ươ
đ c đáo nét trong nh n th c c a khách
hàng, hay đem đ n cho h nh ng l i ích đ c bi tế
khi s d ng s n ph m/d ch v đ c s n ượ
xu t/cung c p b i m t công ty đ c bi t. d ,
hình nh v chuy n du l ch đ n Paris th ng ế ế ườ
đ c mang theo hình nh m t ngh lãng m n.ượ
S sai l m khi nghĩ r ng m t th ng hi u s ươ
ch th t s là th ng hi u khi nó t n t i ươ m i n i ơ
xung quanh ng i tiêu dùng, ch không ph i trong suy nghĩ c a h . N u m t hình nh đã đườ ế
h p d n khác bi t b n th g i m t th ng hi u m nh. M t cái tên hay m t bi u ươ
tr ng quen thu c – không đ đ t o thành m t th ng hi u. ư ươ
Quy t đ nh c a m t công ty giúp t o ra nh ng l i ích đ c tr ng cho nhóm khách hàng c a mìnhế ư
đem l i ti m năng cho công vi c kinh doanh giúp nh n di n đâu c h i, đâu khái ơ
ni m đ c s d ng đ mang l i l i ích cho khách hàng, s m t quy t đ nh th hi n t duy ượ ế ư
chi n l c c a công ty. N u nh s l a ch n c a khách hàng kèm theo nh ng y u t tâm lý,ế ượ ế ư ế
nh trong th tr ng n c hoa ( c m nh n c a khách hàng), hay nh ng y u t h i, nh sư ườ ướ ế ư
th hi n đ ng c p (nh ng hình nh bi u tr ng cho đ ng c p), quy t đ nh càng c n ph i th ư ế
hi n đ c t m nhìn chi n l c c a công ty. ượ ế ượ
Trong vòng vài năm g n đây, vai t c a th ng hi u trong lĩnh v c marketing đã thay đ i r t ươ
nhanh chóng. Tr c đây, chúng ta th ng s d ng “th ng hi u t n t i kèm theo tên công tyướ ườ ươ
và s n ph m, là công c h tr chúng tr nên h p d n h n đ i v i ng i tiêu dùng, hay còn g i ơ ườ
“đánh bóng nhãn hi u”. Ngày nay m i th khác h n, vi c phát tri n m t th ng hi u ph i ươ
bao g m vi c thi t l p th c hi n đ ng l i nh đó đem đ n giá tr cho khách hàng. Nh ng ế ườ ế
đi m nh n giúp phát tri n s n ph m d ch v s đ c chú tr ng thi t k mang l i nh ng l i ượ ế ế
ích thi t th c cho khách hàng, thông qua đó đ t đ c m c đích c a công ty. T t c nh ngế ượ
di u đó giúp xây d ng nên m t chi n l c th ng hi u. ế ượ ươ
Vai trò chi n l c c a vi c xây d ng th ng hi u ế ượ ươ đ c phát tri n d a trên khái ni m th ngượ ươ
hi u ngày càng m r ng. Ngày nay, vi c xây d ng th ng hi u không ch vi c lôi kéo nh n ươ
th c và mong mu n c a khách hàng v mình, mà nó còn là vi c t o l p m t h th ng bao g m
s k t h p gi a s cam k t thi t l p hình t ng trong nh n th c khách hàng, cùng v i vi c ế ế ế ượ
chuy n t i và th c hi n s cam k t đó. ế
Ng c QuangCông ty Th ng Hi u LANTAươ BRAND1 s u t p và l c d chư ượ
Bài vi t th 2ế
1 Ngu n c a bài vi t : ế http://www.lantabrand.com/cat5news2556.html
Br and Strategy: chi n l c th ng hi u ế ượ ươ
Th sáu, 06 Tháng 3 2009 21:57
Bài vi t này đ a ra khái ni m và chi n l c d a trên cách th c khác bi t hóa.ế ư ế ượ
Chi n l c nào tác đ ng đ n khách hàng / ng i tiêu dùng, nh h ng đ nế ượ ế ườ ưở ế
hành vi l a ch n và quy t đ nh mua hàng c a h ? ế
Giá c , ch t l ng d ch v , công ngh hi n đ i có th là nh ng vũ khí s c bén ượ
c a b n, nh ng đâu là l i th c nh tranh c a b n? M t chi n l c th ng hi u ư ế ế ượ ươ
hoàn ch nh s h tr b n tr nên h n h n so v i nh ng đ i th còn l i. ơ
Chi n l c là con đ ng mà b n v ch ra đ đ t đ c m c tiêu c a b n. Trongế ượ ườ ượ
môi tr ng c nh tranh, m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng nh t là đ c ng iườ ượ ườ
tiêu dùng a chu ng h n h n đ i th c a b n. Đó là lý do t i sao m t chi nư ơ ế
l c t t đóng vai trò là đ ng h ng giúp b n v ch ra k ho ch đ t đ cượ ườ ướ ế ượ
nh ng l i th h n h n đ i th c nh tranh – d i m t ng i tiêu dùng. Và h u ế ơ ướ ườ
nh s a chu ng ch có th đ t đ c nh y u t khác bi t hóa, mang l i choư ư ượ ế
khách hàng nh ng l i ích mà đ i th b n không làm đ c. B ng vi c khác bi t ượ
hóa b n đã đem đ n cho khách hàng nh ng lý do đ có c h i / quy t đ nh mua ế ơ ế
hàng c a b n nhi u h n (và n u b n là m t nhà chi n l c xu t s c – khách ơ ế ế ượ
hàng s ch mua hàng c a b n!)
Có 3 ph ng th c khác bi t hóa, nh ng ch có 1 ph ng th c xây d ng kèmươ ư ươ
theo nó m t chi n l c (chi n l c khác bi t hóa). Khác bi t hóa ng n h n s ế ượ ế ượ
d ng nh ng ph ng th c khuy n mãi t o ra s khác bi t, t ng t nh m t đ t ươ ế ươ ư
gi m giá m nh. Khác bi t hóa t ng ph n cũng gi ng nh dành v th đ c quy n ư ế
m t y u t nào đó, ho c t o ra m i quan h thân thi t gi a khàch hàng và ế ế
nhân viên, hay chi m l y m t đ a đi m thu n ti n…Tuy nhiên ph ng th c khácế ươ
bi t hóa mà chúng ta đang h ng đ n là chi n l c khác bi t hóa b ng cách ướ ế ế ượ
chi m l y m t l i th trong dài h n.ế ế
Khác bi t hóa có th t s c n thi t? Trong t t c các tr ng h p mà ng i tiêu ế ườ ườ
dùng có s l a ch n – câu tr l i là có. T i sao? B i vì ng i tiêu dùng s l a ườ
ch n d a trên nh ng n n t ng khác bi t trong nh n th c c a h . Ch m t vài
giây cho s l a ch n, th t ít i. Nh ng s thành công th t b i n m trong tình ư
hu ng đó: ng i tiêu dùng s ch n l a d a trên s nh n th c v nh ng khác ườ
bi t gi a nhi u y u t , không d a trên giá tr s n ph m mà ph thu c vào giá tr ế
đ c c m nh n c a h . H n n a, không có nhi u l a ch n trên th tr ng đemượ ơ ườ
đ n cho khách hàng nh ng lý do th t s khác bi t so v i đ i th c nh tranh.ế
Ch ng h n khi ng i tiêu dùng l a ch n 1 chi c xe, t t c nh ng th ng hi u ườ ế ươ
và ki u dáng n i ti ng đ u nh m đem l i cho khách hàng nh ng y u t đ c ế ế ượ
xem là quan tr ng nh t nh : công d ng, s tin c y, an toàn, ti n l i Vi c l a ư
ch n th ng hi u và ki u dáng s d a trên nh ng th đ c xem là kém quan ươ ượ
tr ng h n, ch ng h n nh vi c thi t k đèn chi u h u nh th nào ! ơ ư ế ế ế ư ế
Chi n l c c nh tranh, dù là b t ngu n t m t ý t ng hay m t khái ni m đ cế ượ ưở ượ
s d ng đ t o nên l i th so v i đ i th c nh tranh m t đi m nào đó trong ế
nh n th c khách hàng, c n ph i đáp ng đ c 2 yêu c u. ượ
Th nh t : Đâu là nhóm khách hàng ti m năng c a b n ? “Nhóm” không có
nghĩa là m t t p th xã h i hay đ a lý có cùng m t vài đi m chung v tính cách
hay l i s ng. Tôi mu n h ng đ n nh ng ng i có th ch p nh n nh ng l i ích ướ ế ườ
mà b n đem l i, và nh ng l i ích đó đ h p d n h h n h n nh ng l a ch n ơ
tr c đây c a h , hay ít nh t là m t đi u m i m nào đó đ i v i h .ướ
Th hai: B n s đem l i cho h nh ng gì mà b n cho là có ti m năng? Chi n ế
l c c nh tranh là m t khái ni m đ tr l i 2 câu h i trên.ượ
Nh v y, m t chi n l c không ph i là m t “cu c thi s c đ p” hay m t “cu cư ế ượ
thăm dò ý ki n”. M c tiêu s không ph i là đ t đ c s a thích c a t t c m iế ượ ư
ng i. Kinh nghi m cho chúng ta th y r ng chìa khóa chính là t o ra m t nhómườ
đ c bi t – cho dù nh - tin t ng r ng b n không th thay th đ c. H ho t ưở ế ượ
đ ng nh m t b máy thành công c a b n, cho dù h không th t s có thái đ ư
nh v y. Ng i đam mê BMW không tin r ng Mercedes là m t chi c xe t i,ư ườ ế
nh ng đ n gi n không thích nó vì nó không ph i là BMW. Đ i v i h , Mercedesư ơ
không th so sánh đ c v i BMW. Ng i hâm m Apple cũng nghĩ t ng t đ i ượ ườ ươ
v i IBM.
V y nh ng y u t trên tác đ ng đ n m t th ng hi u nh th nào ế ế ươ ư ế ?
Th ng hi u là m t hình nh đ c đáo và rõ nét trong nh n th c c a kháchươ
hàng, hay đem đ n cho h nh ng l i ích đ c bi t khi s d ng s n ph m/d ch vế
đ c s n xu t/cung c p b i m t công ty đ c bi t. Ví d , hình nh v chuy n duượ ế
l ch đ n Paris th ng đ c mang theo hình nh m t kì ngh lãng m n. S là sai ế ườ ượ
l m khi nghĩ r ng m t th ng hi u s ch th t s th ng hi u khi nó t n t i ươ ươ
m i n i xung quanh ng i tiêu dùng, ch không ph i trong suy nghĩ c a h . ơ ườ
N u m t hình nh đã đ h p d n và khác bi t – b n có th g i nó là m tế
th ng hi u m nh. M t cái tên hay m t bi u tr ng quen thu c – không đ đươ ư
t o thành m t th ng hi u. ươ
Quy t đ nh c a m t công ty giúp t o ra nh ng l i ích đ c tr ng cho nhóm kháchế ư
hàng c a mình – đem l i ti m năng cho công vi c kinh doanh – giúp nh n di n
đâu là c h i, và đâu là khái ni m đ c s d ng đ mang l i l i ích cho kháchơ ượ
hàng, s là m t quy t đ nh th hi n t duy chi n l c c a công ty. N u nh s ế ư ế ượ ế ư
l a ch n c a khách hàng kèm theo nh ng y u t tâm lý, nh trong th tr ng ế ư ườ
n c hoa (c m nh n c a khách hàng), hay nh ng y u t xã h i, nh s thướ ế ư
hi n đ ng c p (nh ng hình nh bi u tr ng cho đ ng c p), quy t đ nh càng c n ư ế
ph i th hi n đ c t m nhìn chi n l c c a công ty. ượ ế ượ
Trong vòng vài năm g n đây, vai trò c a th ng hi u trong lĩnh v c marketing ươ
đã thay đ i r t nhanh chóng. Tr c đây, chúng ta th ng s d ng “th ng hi u” ướ ườ ươ
t n t i kèm theo tên công ty và s n ph m, là công c h tr chúng tr nên h p
d n h n đ i v i ng i tiêu dùng, hay còn g i là “ ơ ườ đánh bóng nhãn hi u”. Ngày
nay m i th khác h n, vi c phát tri n m t th ng hi u ph i bao g m vi c thi t ươ ế
l p và th c hi n đ ng l i nh đó đem đ n giá tr cho khách hàng. Nh ng đi m ườ ế
nh n giúp phát tri n s n ph m và d ch v s đ c chú tr ng thi t k mang l i ượ ế ế
nh ng l i ích thi t th c cho khách hàng, và thông qua đó đ t đ c m c đích ế ượ
c a công ty. T t c nh ng di u đó giúp xây d ng nên m t chi n l c th ng ế ượ ươ
hi u.
Vai trò chi n l c c a vi c xây d ng th ng hi u đ c phát tri n d a trên kháiế ượ ươ ượ
ni m th ng hi u ngày càng m r ng. Ngày nay, vi c xây d ng th ng hi u ươ ươ
không ch là vi c lôi kéo nh n th c và mong mu n c a khách hàng v mình, mà
nó còn là vi c t o l p m t h th ng bao g m s k t h p gi a s cam k t ế ế
thi t l p hình t ng trong nh n th c khách hàng, cùng v i vi c chuy n t i vàế ượ
th c hi n s cam k t đó ế