CẢI TIẾN PHƯƠNG ÁN TÍNH ĐIỂM CÁC MÔN HỌC
GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
Ở ĐẠI HỌC
IMPROVING THE METHOD OF CALCULATING GRADE POINT
AVERAGES FOR COURSES TO CONTRIBUTE TO RAISING
THE HIGHER EDUCATION TRAINING QUALITY
NGUYỄN BẢO HOÀNG THANH
Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng
NGUYỄN QUANG LẠC – HÀ VĂN HÙNG
Trường Đại học Vinh
TÓM TẮT
Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu sự khác nhau giữa các phương án tính điểm trung bình môn
học hiện nay. Qua đó đề xuất phương án tính điểm trung bình môn học sao cho đảm bảo
được tính chính xác, khách quan, tin cậy, và có tác dụng thúc đẩy hoạt động dạy và học ở đại
học ngày càng tốt hơn.
ABSTRACT
This study investigates the difference between the current calculations of average point scores
for courses. It also suggests methods of calculating the grade point averages to ensure
exactness, objectiveness, confidence and to promote the learning and teaching activities in
universities.
§¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp (KQHT) cña sinh viªn (SV) lµ mét kh©u cã ý nghÜa quan träng
trong viÖc n©ng cao chÊt lîng vµ hiÖu qu¶ gi¸o dôc, lµ mét yªu cÇu thùc tiÔn cña gi¸o dôc ®¹i
häc hiÖn nay. Môc ®Ých cao nhÊt lµ t¸c dông s ph¹m, ¶nh hëng thóc ®Èy ho¹t ®éng d¹y vµ
häc ngµy cµng tèt h¬n. Do ®ã ®iÓm cña m«n häc (MH) ë cuèi häc kú (HK) ph¶i ph¶n ¸nh
trung thùc ®îc kÕt qu¶ (KQ) cña qu¸ tr×nh nghiªn cøu häc tËp MH ®ã, ®ång thêi KQ ®ã ph¶i
®¶m b¶o ®îc tÝnh chÝnh x¸c, kh¸ch quan vµ tin cËy. Nghiªn cøu nµy nh»m môc ®Ých t×m hiÓu
c¸c ph¬ng ¸n (PA) tÝnh ®iÓm MH víi KQHT cña SV.
1. Tríc khi xem xÐt c¸c PA tÝnh ®iÓm trung b×nh (§TB) cña MH, chóng ta nghiªn cøu
c«ng thøc (CT) tÝnh §TB chung häc tËp ë mçi HK : [1,9]
X =
N
1i iian /
N
1i i
n (1)
Trong ®ã ai lµ ®iÓm thi kÕt thóc MH (häc phÇn) thø i, ni lµ sè ®¬n vÞ häc tr×nh (§VHT)
thø i, N lµ sè MH ®· häc. ¦u ®iÓm chÝnh cña CT (1) ®· thÓ hiÖn ®îc träng sè cña MH th«ng
qua hÖ sè n lµ §VHT cña MH ®ã.
Nhng ®iÓm kiÓm tra ®Þnh kú cø sau mçi §VHT chØ lµ ®iÒu kiÖn ®Ó dù thi kÕt thóc m«n
häc, kh«ng ®îc tÝnh vµo §TB cña m«n häc. NÕu ®iÓm kiÓm tra ®¸nh gi¸ (KTG§) mµ kh«ng
tÝnh vµo §TB chung, dÉn ®Õn viÖc KT§G chiÕu lÖ, kh«ng thêng xuyªn, kh«ng hÖ thèng... vµ
sÏ kh«ng cã ®iÒu kiÖn cô thÓ ®Ó gióp ®ì SV uèn n¾n kÞp thêi nh÷ng sai sãt, lµm h¹ thÊp sù
høng thó, tÝch cùc häc tËp cña SV. T©m lý chung cña SV thêng tËp trung ®èi phã víi kú thi
cuèi HK, xem nhÑ qu¸ tr×nh tù häc, tù rÌn luyÖn, tõ ®ã mµ lan trµn t×nh tr¹ng häc tñ, häc vÑt,
tr«ng chê may rñi.
2. Nh»m ®¹t ®îc môc ®Ých nghiªn cøu, ph¬ng ph¸p KT§G ®Þnh kú b»ng tr¾c nghiÖm
kh¸ch quan kÕt hîp víi tù luËn ®îc dïng ®Ó thu thËp sè liÖu. Thùc nghiÖm s ph¹m ®îc tiÕn
hµnh trªn 14 líp SV n¨m thø 1, kho¸ 99 cña Trêng §¹i häc B¸ch khoa (§HBK) §µ N½ng.
TÊt c¶ SV ®ang häc vËt lý (VL) ®¹i c¬ng 1 gåm: C¬ häc (34 tiÕt), NhiÖt häc (15 tiÕt) vµ §iÖn
häc (26 tiÕt), do 3 gi¶ng viªn l©u n¨m gi¶ng d¹y trªn cïng mét gi¸o tr×nh, mét ®Ò c¬ng
chung. Sè SV trong nghiªn cøu ®îc chia lµm 3 nhãm. Nhãm (1) (4 líp = 182 SV), kh«ng
®îc KT§G ®Þnh kú ®îc chän lµm nhãm ®èi chøng, chØ häc theo ch¬ng tr×nh ®Õn cuèi HK
míi thi. Nhãm (2) (6 líp = 260 SV) ®îc KT§G ®Þnh kú 3 lÇn, sau khi häc hÕt mçi häc phÇn
C¬ häc, NhiÖt häc, §iÖn häc. Nhãm (3) (4 líp = 150 SV) ®îc KT§G 4 lÇn, cø sau mçi
§VHT, nhãm (2) vµ nhãm (3) ®îc chän lµm nhãm thùc nghiÖm.
3. HiÖn nay, ë c¸c trêng §H cña ta cha cã CT tÝnh §TB cña MH trong mét HK, ®Ó
phôc vô cho viÖc nghiªn cøu chóng t«i ®Ò xuÊt ph¬ng ¸n tÝnh §TB m«n vËt lý ë cuèi HK, ký
hiÖu lµ TBVLO nh sau:
TBVLO = (§TB c¸c lÇn kiÓm tra + §iÓm thi Lý kú 1)/2 (2)
Cô thÓ ®èi víi nhãm (2):
TBVLO = [(C¬ 1 + nhiÖt + ®iÖn)/3 + §iÓm thi Lý kú 1]/2
Nhãm (3): TBVLO = [(C¬ 1 + C¬ 2 + nhiÖt + ®iÖn)/4 + §iÓm thi Lý kú 1]/2
NÕu dïng CT (2) ®Ó tÝnh §TB m«n VL ë cuèi HK 1 ký hiÖu lµ TBVLO cho SV ë c¸c
nhãm (2) vµ (3), lÊy TBVLO thay cho ®iÓm thi m«n VL häc kú I (Lyky1) ®Ó tÝnh §TB chung
häc tËp cuèi HK1 theo c«ng thøc (1) cho nhãm (2) vµ (3) ®îc ký hiÖu lµ TBKY1O. NÕu lÊy
Lý kú 1 ®Ó tÝnh §TB chung häc tËp cña HK1 theo CT (1) cho nhãm (2) vµ (3) ®îc ký hiÖu lµ
TBKY1.
Cßn nhãm (1) kh«ng ®îc KT§G ®Þnh kú, chØ cã mét con ®iÓm lµ Lý kú 1, vµ lÊy Lý kú
1 ®Ó tÝnh §TB chung häc tËp cuèi HK 1 theo CT (1), còng dïng ký hiÖu lµ TBKY1.
4. C¸c sè liÖu ®îc xö lý vµ ph©n tÝch b»ng ph¬ng ph¸p (PP) thèng kª ®Þnh lîng víi
trî gióp cña phÇn mÒm SPSS. Theo ng«n ng÷ thèng kª, mèi liªn hÖ gi÷a LYKY1, TBKY1,
TBVLO, TBKY1O ®îc ®o b»ng hÖ sè t¬ng quan (HSTQ) pearson r. (SD: §é lÖch chuÈn),
(®iÓm thi c¸c m«n häc lÊy tõ Phßng §µo t¹o cña Trêng §HBK §µ N½ng)
B¶ng 1: §iÓm LYKY1, TBKY1, TBVLO, TBKY1O cña 3 nhãm
Nhãm (1) Nhãm (2) Nhãm (3)
§iÓm §TB SD §TB SD §TB SD
LYKY1 4,621 1,181 5,257 1,236 6,020 1,228
TBKY1 5,223 0,768 5,503 0,854 5,888 0,779
TBVLO 5,062 1,036 5,885 1,029
TBKY1O 5,449 0,805 5,843 0,744
B¶ng 2: HSTQ gi÷a ®iÓm TBLY1, TBKY1O víi c¸c m«n häc ë HK1
Nhãm §iÓm TBVLO LYKY1
TOAN1
TIN1 KTCT1 MTRUONG1
N.NGU1
(1) TBKY1 0,731 0,546 0,638 0,542 0,415 0,525
TBKY1 0,433 0,602 0,444 0,642 0,532 0,491 0,564
(2) TBKY1O 0,511 0,462 0,480 0,659 0,553 0,529 0,608
TBKY1 0,432 0,572 0,472 0,686 0,476 0,412 0,527
(3) TBKY1O 0,508 0,417 0,532 0,700 0,530 0,491 0,577
Qua b¶ng 1, nÕu lÊy TBVLO thay cho ®iÓm LYKY1 ®Ó tÝnh §TB chung ë cuèi HK1
(TBKY1O) th× ®iÓm TBKY1 vµ TBKY1O kh¸c nhau ®¸ng kÓ.
Tõ c¸c kÕt qu¶ ë b¶ng 2 cho thÊy: NÕu lÊy TBVLO thay cho ®iÓm LYKY1 ®Ó tÝnh §TB
chung ë cuèi HK 1 theo CT (1) th× HSTQ gi÷a TBKY1O víi c¸c MH kh¸c ë HK 1 ®Òu lín h¬n
HSTQ cña TBKY1 víi c¸c MH ë HK 1. §iÒu ®ã nãi lªn r»ng ®iÓm LYKY1 cha ph¶n ¸nh
®îc ®Çy ®ñ kÕt qu¶ rÌn luyÖn häc tËp m«n VL cña SV. Kú thi lý cuèi HK 1 cã tæ chøc cÈn
thËn, chu ®¸o còng cha ®ñ ®é tin cËy, ®é gi¸ trÞ ®Ó ®¸nh gi¸ KQHT cña SV trong c¶ mét HK.
VËy ta nªn lÊy ®iÓm TBVLO tÝnh theo CT (2) ®Ó tÝnh §TB m«n VL ë HK 1 thay cho viÖc chØ
lÊy ®iÓm thi LYKY1 ®Ó tÝnh §TB m«n VL cho c¶ HK 1.
5. Xem xÐt mét sè PA kh¸c ®Ó tÝnh §TB m«n VL vµ §TB chung häc tËp ë cuèi HK.
Ph¬ng ¸n tÝnh §TB díi ®©y lµ dùa theo c¸ch tÝnh §TB MH ë phæ th«ng trung häc
hiÖn nay, ký hiÖu lµ: TBVL1 [2; 54 - 56]
TBVL1 = [(§TB c¸c lÇn kiÓm tra) x 2 + §iÓm thi Lý kú 1]/3 (3)
NÕu dïng CT (3) tÝnh §TB cho m«n VL ë cuèi HK 1 ký hiÖu lµ TBVL1, lÊy TBVL1 thay
cho LYKY1 ®Ó tÝnh §TB chung häc tËp cuèi HK1 theo CT (1) cho nhãm (2) vµ (3) ®îc ký
hiÖu lµ TBKY11 (coi träng KT§G thêng xuyªn)
Ph¬ng ¸n tÝnh §TB m«n häc díi ®©y lµ dùa theo PA tÝnh §TB m«n häc cuèi HK ë
mét sè Ýt trêng §¹i häc hiÖn nay, ký hiÖu lµ TBVL2.
TBVL2 = [§TB c¸c lÇn kiÓm tra + (2 x §iÓm thi Lý kú 1]/3 (4)
NÕu lÊy CT (4) tÝnh §TB m«n VL ë cuèi HK 1 ký hiÖu lµ TBVL2, lÊy TBVL2 thay cho
LYKY1 ®Ó tÝnh §TB chung häc tËp cuèi HK 1 theo CT (1) cho nhãm (2) vµ (3), ®îc ký hiÖu
lµ TBKY12 (coi träng thi kÕt thóc HK)
B¶ng 3: §iÓm trung b×nh TBVL1, TBKY11, TBVL2, TBKY12 cña nhãm 2 & 3
Nhãm (2) Nhãm (3)
§iÓm §TB SD §TB SD
TBVL1 4,995 1,056 5,800 1,037
TBKY11 5,431 0,804 5,827 0,746
TBVL2 5,128 1,055 5,910 1,076
TBKY12 5,468 0,814 5,858 0,749
B¶ng 4: HSTQ cña §TB chung cuèi HK tÝnh theo c¸c PA víi ®iÓm c¸c m«n ë HK 1
Nhãm §iÓm TOAN1 TIN1 KTCT1 M.TRUONG1 N.NGU1
TBKY1 0,444 0,642 0,538 0,491 0,584
TBKY1O 0,480 0,659 0,553 0,529 0,608
TBKY11 0,424 0,658 0,546 0,533 0,606
(2)
TBKY12 0,432 0,656 0,555 0,522 0,606
TBKY1 0,472 0,686 0,476 0,412 0,527
TBKY1O 0,532 0,700 0,530 0,491 0,577
TBKY11 0,537 0,693 0,533 0,505 0,561
(3)
TBKY12 0,521 0,683 0,523 0,474 0,569
Sè liÖu b¶ng 4 vÒ HSTQ gi÷a c¸c PA tÝnh §TB chung häc tËp ë cuèi HK 1 víi c¸c MH ë
HK 1 ta nhËn xÐt:
- NÕu lÊy ®iÓm TBVLO thay cho LYKY1 ®Ó tÝnh §TB chung TBKY1O th× HSTQ gi÷a
TBKY1O víi c¸c MH ë HK1 ®Òu lín h¬n HSTQ cña TBKY1 víi MH ë HK1.
- NÕu lÊy ®iÓm TBVL1, TBVL2 thay cho LYKY1 ®Ó tÝnh §TB chung TBKY11, TBKY12
th× HSTQ gi÷a TBKY11, TBKY12 víi c¸c MH ë HK1 kh¸c nhau kh«ng ®¸ng kÓ so víi HSTQ
cña TBKY1O víi c¸c m«n kh¸c ë HK1.
6. KÕt luËn
Theo CT (1) ®Ó tÝnh §TB chung ë mçi HK, th× ®iÓm cña MH sau mét HK chØ dùa trªn
c¨n cø duy nhÊt lµ ®iÓm sè cña bµi thi cuèi mçi HK, cha nãi vÒ chÊt lîng cña kú thi nµy, chØ
riªng viÖc dùa vµo mét th«ng sè nãi trªn th× kh«ng thÓ ph¶n ¸nh ®îc ®Çy ®ñ chÝnh x¸c, kh¸ch
quan KQ cña mét qu¸ tr×nh rÌn luyÖn häc tËp cña SV trong c¶ mét HK. ë nh÷ng níc cã nÒn
GD§H ph¸t triÓn, vµ t¹i c¸c líp "Kü s chÊt lîng cao" cña trêng §HBK§N, ngoµi kú thi
cuèi HK thùc hiÖn mét c¸ch khoa häc, ngêi ta sö dông phèi hîp nhiÒu ph¬ng ph¸p (PP)
KT§G ®Þnh kú vµ cßn c¨n cø vµo ®iÓm cña tÊt c¶ c¸c ®ît KT§G trong HK. §©y lµ c¸c ®iÓm
sè kh¸ æn ®Þnh, v× ®îc tÝch luü trong qu¸ tr×nh rÌn luyÖn häc tËp kh¸ dµi cña SV trong suèt
mét HK, viÖc dùa vµo nhiÒu ®iÓm sè, chø kh«ng ph¶i mét ®iÓm sè, sÏ ph¶n ¸nh ®îc chÝnh
x¸c KQHT cña SV. Víi ý tëng nh vËy trªn c¬ së PP ph©n tÝch thèng kª, vµ kÕt qu¶ nghiªn
cøu, chóng t«i ®Ò nghÞ ¸p dông PP tÝnh §TB m«n häc theo c«ng thøc (2) thay cho viÖc chØ lÊy
®iÓm thi Lý kú 1 ®Ó tÝnh §TB chung häc tËp ë cuèi mçi HK theo c«ng thøc (1).
* Qua b¶ng 1, vµ c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu tríc ®©y [4], c¸c nhãm líp ®îc KT§G ®Þnh
kú theo h×nh thøc tr¾c nghiÖm phèi hîp víi tù luËn cã kÕt qu¶ häc tËp tèt h¬n h¼n nhãm líp
kh«ng ®îc KT§G ®Þnh kú.
* Theo c¸c nhµ gi¸o dôc th× bÊt kú mét kú thi riªng lÎ nµo, dï quan träng ®Õn ®©u, còng
kh«ng ®ñ ®é tin cËy, gi¸ trÞ ®Ó ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ rÌn luyÖn häc tËp cña SV trong mét HK hay
mét kho¸ häc. Do ®ã §TB cña tõng MH ph¶i tÝnh ®iÓm cña tÊt c¶ c¸c lÇn kiÓm tra trong HK
vµ ®iÓm thi HK cña m«n ®ã.
* §iÓm cña c¸c bµi KT§G ®Þnh kú ph¶i ®îc tÝnh vµo DTB cña tõng MH theo CT (2).
V× c¸c bµi KT§G ®îc so¹n th¶o cÈn thËn, ®îc xem nh ph¬ng tiÖn kiÓm tra kiÕn thøc kü
n¨ng cña SV, ®ång thêi cã thÓ xem nh mét c¸ch diÔn ®¹t môc tiªu gi¸o dôc ®ßi hái SV ph¶i
®¹t ®îc, nã cã t¸c dông ®Þnh híng PP häc tËp tÝch cùc tù lùc cña SV. MÆt kh¸c, nÕu gi¶ng
viªn biÕt dùa vµo c¸c bµi KT§G, tæ chøc th¶o luËn mét c¸ch khoa häc, ®óng lóc cã thÓ xem
nh mét PP d¹y häc tÝch cùc, gióp SV n¾m ®îc néi dung bµi häc mét c¸ch s©u s¾c, v÷ng
ch¾c, ®ång thêi gióp cho gi¶ng viªn ®a ra c¸c biÖn ph¸p ®iÒu chØnh ho¹t ®éng d¹y häc cÇn
thiÕt, thÝch hîp
Do ®ã §TB m«n häc ph¶i tÝnh ®Õn §TB c¸c lÇn KT§G trong suèt HK cïng víi ®iÓm thi
cuèi HK m«n häc ®ã. Nh vËy míi ®¶m b¶o ®îc viÖc n©ng cao chÊt lîng gi¸o dôc ®µo t¹o ë
§H.
Ngoµi kÕt qu¶ dùa vµo thùc nghiÖm, chóng t«i ®Ò nghÞ PA tÝnh §TB m«n VL theo CT
(2) cßn dùa trªn c¸ch tÝnh §TB cña tõng MH cña "Ch¬ng tr×nh ®µo t¹o kü s chÊt lîng cao
PFIEV" theo híng dÉn sè 4677/§H cña BGD vµ §T [3].
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Qui chế về tổ chức đào tạo, kiểm tra, thi và công nhận tốt
nghiệp cho các hệ Đại học và Cao đẳng chính qui, Ban hành theo QĐ 04/1999/QĐ-
BGD & ĐT, 1999.
[2] Hoàng Đức Nhuận, Lê Đức Phúc, Cơ sở lý luận của việc đánh giá chất lượng học tập
của học sinh phổ thông, Đề tài KX 07 – 08, Hà Nội, 1995.
[3] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hướng dẫn số 4667/ĐH của Bộ GD và ĐT về cách tính điểm
trung bình cho các môn học của chương trình đào tạo KSCLC – PFIEV, 1999.
[4] Nguyễn Bảo Hoàng Thanh, Đánh giá định kỳ ở lớp học và thành tích học tập của các
lớp SV, TC ĐH và GDCN, 2001 (3) tr 23, 24, 2001.
[5] Nguyễn Bảo Hoàng Thanh, Luận án Tiến sĩ Giáo dục, Vinh, 2003.