Cảm lạnh, ho và chảy
nước mũi
Người ta ai cũng thỉnh thoảng bị cảm lạnh. Trên thực tế, cảm lạnh và
các nhiễm virus đường hô hấp khác chiếm tới 1/2 tổng số bệnh cấp tính.
Cảm lạnh không chỉ gây ho và ngạt mũi, mà còn đau họng, viêm hầu họng,
viêm thanh quản và viêm phế quản.
Cảm lạnh hay gặp nhất ở trẻ em. Trẻ thường bị trận cảm lần đầu tiên
trong năm đầu đời và đặc biệt dễ bị bệnh cho đến 6 tuổi, khi có miễn dịch.
Trung bình, một trẻ khỏe mạnh tuổi tiền học đường bị 6-8 trận cảm
lạnh/năm. Trẻ ở nhà trẻ, mẫu giáo có thể mắc nhiều hơn, tới 1 lần/tháng. Nói
chung, người lớn ít bị cảm lạnh hơn, khoảng 2-4 lần/năm.
Cảm lạnh thông thường là gì?
Đây là tình trạng nhiễm virus đường hô hấp trên, có thể do hơn 200
virus khác nhau gây ra, kể cả rhinovirus, một nhóm hay gây cảm lạnh thông
thường nhất, ảnh hưởng chủ yếu đến mũi họng.
Các triệu chứng của cảm lạnh khác nhau tùy theo loại virus gây bệnh
và thường xảy ra trong vòng 1-2 ngày sau khi nhiễm virus. Các triệu chứng
thường gặp bao gồm:
Chảy nước mũi, tiến tới sung huyết mũi
Hắt hơi
Đau họng và khàn tiếng
Ho
Sốt nhẹ có thể kèm theo đau cơ và ớn lạnh
Đau đầu
Cản giác người không được khỏe
Khi nào cần đi khám
Một đứa trẻ khỏe mạnh bình thường không cần phải đi khám bác sĩ
khi bị cảm lạnh thông thường, trừ phi có các triệu chứng sau xảy ra:
Chán ăn đến mức từ chối uống nước
Nôn
Đau bụng
Quấy khóc dai dẳng
Ngủ bất thường
Đau đầu dữ dội
Khóc không dứt
Đau họng
Khó thở hoặc khó nuốt
Hạch to
Đau tai hoặc đau răng
Mất nước
Ho khạc đờm màu xanh hoặc vàng trên 10 ngày
Sốt 39,5oC thất thường trong 24h
Ớn lạnh
Môi, da và móng tay xanh tím
Đau mặt gần vị trí các xoang
Phát ban ngoài da
Khi các triệu chứng trên kéo dài 1-2 tuần mà không cải thiện, thì cho
dù các triệu chứng cảm lạnh là điển hình, như ngạt mũi và ho, cần đi khám
bác sĩ. Cảm lạnh kéo dài hoặc tái phát có thể là một chỉ báo rằng trẻ bị
những bệnh nặng hơn như viêm xoang, nhiễm liên cầu, thủy đậu, dị ứng
hoặc hen, sẽ không khỏi nếu không được điều trị.
Điều trị nhằm làm cho người bệnh dễ chịu
Hiện không có thuốc giúp cảm lạnh mau khỏi. Với đa số các trường
hợp, tất cả những gì có thể làm là giúp trẻ thấy dễ chịu hơn và theo dõi các
biến chứng có thể xảy ra, gồm:
Nghỉ ngơi
Giữ ấm phòng, nhưng không nóng, với không khí được làm ẩm
bằng máy giữ ẩm hoặc xông hơi.
Uống nhiều nước để làm loãng đờm
Súc miệng bằng nước muối ấm vài lần/ngày để làm giảm đau
họng. Trẻ lớn có thể làm giảm viêm họng bằng kẹo cứng hoặc thuốc ho.
Nhưng không cho trẻ dưới 4 tuổi dùng kẹo cứng, thuốc ho hoặc viên ngậm
vì dễ bị hóc gây ngạt thở.
Uống đồ uống ấm làm giảm ho và đau họng, giúp khạc đờm
Mặc quần áo phù hợp với nhiệt độ trong phòng, ngay cả khi trẻ
sốt hoặc ớn lạnh
Bôi kem vùng da khô nẻ cạnh mũi
Xì mũi thường xuyên
Tránh stress và chú trọng nghỉ ngơi thư giãn
Các thuốc không kê đơn
Các thuốc không kê đơn thường không có hiệu quả làm giảm các triệu
chứng khó chịu của cảm lạnh và có thể có tác dụng phụ. Các thuốc giảm đau
thông thường như acetaminophen hoặc ibuprofen làm giảm các triệu chứng
sốt, đau đầu, các chứng đau mỏi nhẹ khác.