LỜI NÓI ĐẦU
Nhm phc v cho các sinh viên trong quá trình thi c, đ nm rõ, hiu
sâu hơn về các bnh Hô hp cũng nb tr thêm cho sinh viên nhng kiến
thc mi v Nhi khoa Hô hp. Nên tôi biên son ra quyn tài liu TÀI LIU
LÂM SÀNG NHI KHOA HÔ HPnhm h tr giúp các bn có thêm
ngun tài liu tham kho tránh thi gian quá nhiu cho vic kiếm tài liu, mà
chuyên tâm ôn luyện để có nhưng kiến thc tht chắc để có thêm nhiu kiến
thc b ích và là hành trang cho chúng ta bước tiếp còn đường và s nghip y
khoa.
Trong quá trình biên son không tránh nhng sai sót, thiếu sót. Kính
mong quý đọc gi góp ý để quyn tài liệu được hoàn chỉnh hơn
Xin chân thành cảm ơn quý đọc gi
Chúc các bạn vượt qua k thi nhi lâm sàng tht tt./.
NGUYỄN PHƯỚC SANG
TÀI LIU NHI KHOA MC LC
NGUYỄN PHƢỚC SANG Trang A
MC LC
KHÁM HÔ HP TR EM ........................................................................................................................... 1
BNH S: ................................................................................................................................................. 1
TIN S .................................................................................................................................................... 1
KHÁM LÂM SÀNG ................................................................................................................................. 1
TIP CN HO TR EM ........................................................................................................................... 3
PHÂN LOI .............................................................................................................................................. 3
NGUYÊN NHÂN ...................................................................................................................................... 3
TIP CN TR HO .................................................................................................................................. 4
TIP CN TH RÍT TR EM ................................................................................................................ 7
SINH LÝ BNH ....................................................................................................................................... 7
NGUYÊN NHÂN ...................................................................................................................................... 7
ĐÁNH GIÁ LÂM SÀNG .......................................................................................................................... 9
CN LÂM SÀNG ..................................................................................................................................... 9
TIP CN KHÒ K TR EM ............................................................................................................ 10
ĐỊNH NGHĨA ......................................................................................................................................... 10
NGUYÊN NHÂN .................................................................................................................................... 10
TIP CN CHẨN ĐOÁN ...................................................................................................................... 11
TR KHÒ KHÈ CN NHP VIN KHI:.............................................................................................. 11
TIP CN KHÒ KHÈ NHI ĐỒNG ........................................................................................................ 12
PHÂN LOI ............................................................................................................................................ 12
ĐỌC X-QUANG NGC THNG TR EM ......................................................................................... 15
TRÌNH BÀY PHIM NGC MT CÁCH H THNG ........................................................................ 15
KHO SÁT X-QUANG NGC THEO ABCDE................................................................................... 15
MT S HÌNH NH BẤT THƢỜNG THƢỜNG GP TRÊN X-QUANG NGC TR EM ............ 15
TNG QUAN NHI KHOA KHOA HÔ HP......................................................................................... 18
TIP CN VẤN ĐỀ HÔ HP ............................................................................................................... 18
CÁC K NĂNG TIẾP CN V HÔ HP NHI KHOA ........................................................................ 22
TÓM LI ................................................................................................................................................ 24
VẤN ĐỀ VIÊM PHI ................................................................................................................................ 25
VIÊM PHI ................................................................................................................................................ 26
HEN PH QUN VÀ VIÊM TIU PH QUN CP ............................................................................. 27
HÔ HP NHI ............................................................................................................................................... 29
KH M ........................................................................................................................................................... 29
KHÁM BNH S ........................................................................................................................................ 32
ĐỌC -QUANG ........................................................................................................................................... 33
SUY HÔ HP-Respiratory Failure ............................................................................................................ 37
HCLS HÔ HP: ........................................................................................................................................... 39
VIÊM PHI .................................................................................................................................................. 41
TÀI LIU NHI KHOA MC LC
NGUYỄN PHƢỚC SANG Trang B
VIÊM TIU PH QUN ............................................................................................................................ 45
HEN (SUYN): ............................................................................................................................................ 48
VIÊM THANH QUN CP ....................................................................................................................... 48
KHÁC: .......................................................................................................................................................... 49
VIÊM PHI .................................................................................................................................................. 50
MT S CÂU HI VIÊM PHI .............................................................................................................. 59
VIÊM TIU PH QUN ............................................................................................................................ 78
MT S LƢU Ý ........................................................................................................................................ 86
MT S CÂU HI VIÊM TIU PH QUN ......................................................................................... 87
HEN PH QUN ......................................................................................................................................... 89
ĐIU TR HEN PH QUN ..................................................................................................................... 95
MT S THUC DÃN PH QUN ........................................................................................................ 96
MT S CÂU HI V HEN .................................................................................................................... 99
ĐIU TR VIÊM PHI THEO LA TUI VÀ LÂM SÀNG .............................................................. 106
CHẨN ĐO N PHÂN BIỆT VIÊM PHI DO VI KHUN VIRUS .................................................. 107
VIÊM PHI CỘNG ĐỒNG (CAP): ĐIỀU TR NGOI TRÚ ............................................................. 108
VIÊM PHI CỘNG ĐỒNG TR EM: ĐIỀU TR NI TRÚ .......................................................... 112
TRIU CHNG HÔ HP NHI KHOA ............................................................................................... 119
HO GÀ ...................................................................................................................................................... 119
MT S NHÓM THUC HO DÙNG CHO TR EM ......................................................................... 120
THUC CHNG HO ........................................................................................................................... 120
THUC H TR HO ........................................................................................................................... 120
LÂM SÀNG VIÊM PHI TR EM .................................................................................................... 121
TÀI LIU NHI KHOA TIP CN KHÁM HÔ HP TR EM
NGUYỄN PHƢỚC SANG LƢU HÀNH NỘI B Trang 1
KHÁM HÔ HP TR EM
BNH S:
Thời điểm khi phát: tui KP (KP sớm sau sinh thƣờng do di truyn hoc liên quan nhng bt
thƣờng bm sinh).
Tính cht KP: t t (VD: viêm TPQ, viêm phi) hoặc đột ngt (VD: d vật đƣờng th).
Hoàn cnh KP: t nhiên, sau gng sc, sau tiếp xúc d nguyên hô hp (mùi nng, khói thuốc,…),
sau triu chng nhim siêu vi hô hấp trên, sau bú/ăn, triệu chứng thay đổi theo mùa (bnh d ng).
Thi gian XH triu chng: cp tính (<3 tun), bán cp (3 tun 3 tháng), mn tính (> 3 tháng)
hoc tái phát (có thi gian tr hoàn toàn khe mnh giữa 2 đợt).
Triu chng khác kèm theo: sốt, SDD, chàm da,…
Nhng can thip ca tuyến trước (nếu có).
TIN S
Bn thân: tui thai lúc sinh, CN lúc sinh, SHHH sau sinh, bệnh lý đã/đang mc (chẩn đoán, điều tr,
din tiến), chng ngừa, dinh dƣỡng, phát trin th cht và tâm vn, d ng, s dng thuc kéo dài.
Gia đình: đang/vừa khi nhim trùng hô hp cp, lao, hen, d ứng,…
KHÁM LÂM SÀNG
1. Nhìn
- Bc lc toàn b lng ngc.
- Nhp th: tn s, nhp th và s gng công hô hp.
+ Theo dõi nhp th khi ngh hay ng rt có giá tr trong bnh phi mn tính, hay tr nh
+ Th nhanh gp trong bnh lý gây giảm độ đàn hồi phi hay toan chuyn hóa. Nguyên nhân khác:
sốt (tăng 5-7 nhp/ mi 0C trên 370C), thiếu máu, gng sc, nhiễm độc, lo lng, tâm lý.
+ Th chm gp trong kim chuyn hóa hay bnh lý thần kinh trung ƣơng.
+ Tăng thông khí hay giảm thông khí nói đến nhp th sâu hay nông bất thƣờng
+ Th không đều có th gp những tháng đầu sau sinh. Cơn ngƣng thở ngn < 6 giây rất thƣờng
gp tr < 3 tháng. Cơn ngƣng thở > 15 giây là bnh lý, có th kèm gim nhp tim hoc tím tái.
+ Du hiu khó th: co lõm ngc (d thy tr nh do cơ gian sƣờn còn mng và mềm), co kéo cơ
hô hp ph, php phồng cánh mũi, khó thở khi nm hay hô hp ngc bụng ngƣợc chiu. Du hiu co kéo
cơ ức đòn chũm và lõm hõm trên ức trong thì hít vào là du hiệu đáng tin cậy nht chng t có tc nghn
đƣờng hô hp ngoài lng ngc.
- S cân xng ca lng ngc: quan sát t s đƣờng kính ngang và trƣớc sau ca lng ngc. Bnh lý ca
phi (xp phi, thiu sn/bt sn phổi,…), màng phổi (TDMP, TKMP,..)
- Nhìn các du hiu ngoài phi: quầng thâm dƣới mắt thƣờng gặp trong cơ địa d ng, màu sc và kích
thích niêm mc (tìm polyp), đầu chi dùi trng gp trong bnh phi mô k, khám vùng hu hng (ch vòm,
amidan to), sẹo lao,…
2. S
- Tìm hạch, đánh giá khí quản, di lch lng ngc và hô hp, bất thƣờng truyn âm (ging nói) trên lng
ngc.
- Sơ theo thứ t:
+ Đầu c (hch c hoặc sƣng vùng xoang quanh mũi).
+ Hầu mũi (bất thƣờng gii phẫu nhƣ chẻ vòm dƣới niêm hoc tc nghn hô hp trên).
+ Cần xác định v trí ca khí qun trên BN vì khí qun di lch là du hiu cho thy bất thƣờng trong
hoc ngoài lng ngc. Khí quản thƣờng lch nh bên Phi.
+ Nếu thy khí qun lch rõ có th có lc kéo (xp phi) hoặc đẩy (TKMP).
+ Ghi nhn khí qun lch c định hay di động lc giu thì hít vào và th ra gi ý tc nghn phế
qun. + Khí qun lch sau có th do u trung thất trƣớc hoc biến dng lng ngc.
+ Khí qun lệch trƣớc có th do viêm trung tht.
- Cm nhn rung thanh