
Nguyễn Văn Đô - ĐHĐL 160
Ch"¬ng 26
§éng c¬ vµ m¸y bï ®ång bé
26-1. §éng c¬ ®iÖn ®ång bé
C¸c ®éng c¬ ®iÖn xoay chiÒu dïng nhiÒu trong s¶n xuÊt th<êng lµ nh÷ng ®éng c¬
®iÖn kh«ng ®ång bé, v× lo¹i ®éng c¬ ®iÖn nµy cã nh÷ng ®Æc ®iÓm nh< cÊu t¹o ®¬n gi¶n,
lµm viÖc ch¾c ch¾n, b¶o qu¶n dÔ dµng vµ gi¸ thµnh h¹. Tuy nhiªn c¸c ®éng c¬ ®iÖn
®ång bé do cã nh÷ng <u ®iÓm nhÊt ®Þnh nªn trong thêi gian gÇn ®©y ®· ®<îc sö dông
réng r·i h¬n vµ cã thÓ so s¸nh ®<îc víi ®éng c¬ kh«ng ®ång bé trong lÜnh vùc truyÒn
®éng ®iÖn. VÒ <u ®iÓm, tr<íc hÕt ph¶i nãi lµ ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé do ®<îc kÝch thÝch
b»ng dßng ®iÖn mét chiÒu nªn cã thÓ lµm viÖc víi cosϕ = 1 vµ kh«ng cÇn lÊy c«ng suÊt
ph¶n kh¸ng tõ l<íi ®iÖn, kÕt qu¶ lµ hÖ sè c«ng suÊt cña l<íi ®iÖn ®<îc n©ng cao, lµm
gi¶m ®<îc ®iÖn ¸p r¬i vµ tæn hao c«ng suÊt trªn ®<êng d©y. Ngoµi <u ®iÓm chÝnh ®ã,
®éng c¬ ®iÖn ®ång bé cßn Ýt chÞu ¶nh h<ëng ®èi víi sù thay ®æi ®iÖn ¸p cña l<íi ®iÖn
do m«men cña ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé chØ tû lÖ víi U trong khi m«men cña ®éng c¬
kh«ng ®ång bé tû lÖ víi U2.V× vËy khi ®iÖn ¸p cña l<íi sôt thÊp do sù cè, kh¶ n¨ng gi÷
t¶i cña ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé lín h¬n, trong tr<êng hîp ®ã nÕu t¨ng kÝch thÝch, ®éng c¬
®iÖn ®ång bé cã thÓ lµm viÖc an toµn vµ c¶i thiÖn ®<îc ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña c¶ l<íi
®iÖn. Còng ph¶i nãi thªm r»ng, hiÖu suÊt ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé th<êng cao h¬n hiÖu
suÊt cña ®éng c¬ ®iÖn kh«ng ®ång bé v× ®éng c¬ ®ång bé cã khe hë t<¬ng ®èi lín,
khiÕn cho tæn hao s¾t phô nhá h¬n.
Nh<îc ®iÓm cña ®éng c¬ ®ång bé so víi ®éng c¬ kh«ng ®ång bé ë chç cÊu t¹o
phøc t¹p, ®ßi hái ph¶i cã m¸y kÝch tõ hoÆc nguån cung cÊp dßng ®iÖn mét chiÒu khiÕn
cho gi¸ thµnh cao. H¬n n÷a, viÖc më m¸y ®éng c¬ ®ång bé còng phøc t¹p h¬n vµ viÖc
®iÒu chØnh tèc ®é cña nã chØ cã thÓ thùc hiÖn ®<îc b»ng c¸ch thay ®æi tÇn sè cña nguån
®iÖn.
ViÖc so s¸nh ®éng c¬ ®ång bé víi ®éng c¬ kh«ng ®ång bé cã phèi hîp víi tô ®iÖn
c¶i thiÖn cosϕ vÒ gi¸ thµnh vµ tæn hao n¨ng l<îng dÉn ®Õn kÕt luËn lµ khi P®m > 200 ÷
300kW, nªn dïng ®éng c¬ ®ång bé ë nh÷ng n¬i nµo kh«ng cÇn th<êng xuyªn më m¸y
vµ ®iÒu chØnh tèc ®é. Khi P®m > 300kW dïng ®éng c¬ ®ång bé víi cosϕ®m = 0,9 vµ khi
P®m > 1000kW dïng ®éng c¬ ®ång bé víi cosϕ®m = 0,8 lµ cã lîi h¬n dïng ®éng c¬
kh«ng ®ång bé.
C¸c quan hÖ ®iÖn tõ chÝnh nh< ph<¬ng tr×nh c©n b»ng ®iÖn ¸p, ®å thÞ vÐct¬, c«ng
suÊt vµ m«men ®iÖn tõ cña ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé ®· ®<îc xÐt ë ch<¬ng 22. ë ®©y chØ
®Ò cËp ®Õn c¸c vÊn ®Ò nh< më m¸y ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé, c¸c ®Æc tÝnh vµ chÕ ®é lµm
viÖc cña nã.
26.1.1. C¸c ph*¬ng ph¸p më m¸y ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé
1. Më m¸y theo ph*¬ng ph¸p kh«ng ®ång bé
C¸c ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé phÇn lín ®Òu më m¸y theo ph<¬ng ph¸p kh«ng ®ång bé.
Th«ng th<êng c¸c ®éng c¬ ®iªn ®ång bé cùc låi ®Òu cã ®Æt d©y quÊn më m¸y. D©y
quÊn më m¸y cã cÊu t¹o kiÓu lång sãc ®Æt trong c¸c r·nh ë mÆt cùc, hai ®Çu nèi víi hai
vµnh ng¾n m¹ch (h×nh 20-8) vµ ®<îc tÝnh to¸n ®Ó më m¸y trùc tiÕp víi ®iÖn ¸p cña l<íi
®iÖn.

Nguyễn Văn Đô - ĐHĐL 161
H×nh
26-1.
S¬ ®å m¹ch kÝch thÝch cña ®éng c¬ ®ång bé lóc më m¸y víi d©y quÊn kÝch
thÝch nối tắt qua ®iÖn trë RT (a) vµ nèi th¼n
g vµo m¸y kÝch thÝch (b). 1 vµ 3 lµ phÇn øng
vµ d©y quÊn cña ®éng c¬ ®ång bé, 2 vµ 4 lµ phÇn øng vµ d©y quÊn cña m¸y kÝch thÝch.
1
2
3
4
U
i
t
b)
1
2
R
T
3
4
U
i
t
a)
Trong mét sè ®éng c¬, c¸c mÆt cùc b»ng thÐp nguyªn khèi vµ ®<îc nèi víi nhau ë
hai ®Çu b»ng hai vßng ng¾n m¹ch ë hai ®Çu r«to còng cã thÓ thay thÕ cho d©y quÊn
ng¾n m¹ch dïng trong viÖc më m¸y. ë c¸c l<íi ®iÖn lín cã thÓ cho phÐp më m¸y trùc
tiÕp víi ®iÖn ¸p cña l<íi c¸c ®éng c¬ ®ång bé c«ng suÊt vµi tr¨m cã khi tíi hµng ngh×n
kil«oat. §èi víi c¸c ®éng c¬ ®ång bé cùc Èn, viÖc më m¸y theo ph<¬ng ph¸p kh«ng
®ång bé cã khã kh¨n h¬n, v× dßng ®iÖn c¶m øng ë líp máng ë mÆt ngoµi cña r«to
nguyªn khèi sÏ g©y nãng côc bé ®¸ng kÓ. Trong tr<êng hîp ®ã, ®Ó më m¸y ®<îc dÔ
dµng, cÇn h¹ ®iÖn ¸p cña m¸y b»ng biÕn ¸p tù ngÉu hoÆc cuén kh¸ng.
Qu¸ tr×nh më m¸y ®éng c¬ ®ång bé b»ng ph<¬ng ph¸p kh«ng ®ång bé cã thÓ chia
thµnh hai giai ®o¹n. Lóc ®Çu viÖc më m¸y ®<îc thùc hiÖn víi it
= 0, d©y quÊn kÝch
thÝch ®<îc nèi t¾t qua ®iÖn trë RT nh< trªn h×nh 26-1a. Sau khi ®ãng cÇu dao nèi d©y
quÊn stato víi nguån ®iÖn, do t¸c dông cña m«men kh«ng ®ång bé r«to sÏ quay vµ t¨ng
tèc ®é ®Õn gÇn tèc ®é ®ång bé n1 cña tõ tr<êng quay. Trong giai ®o¹n nµy, d©y quÊn
kÝch thÝch ®<îc nèi víi ®iÖn trë RT cã trÞ sè b»ng 10 ÷ 12 lÇn ®iÖn trë rt cña b¶n th©n
d©y quÊn kÝch tõ. NÕu ®Ó d©y quÊn kÝch tõ hë m¹ch sÏ cã ®iÖn ¸p cao, lµm háng c¸ch
®iÖn cña d©y quÊn, do lóc b¾t ®Çu më m¸y tõ tr<êng quay cña stato quÐt nã víi tèc ®é
®ång bé. NÕu ®em nèi ng¾n m¹ch d©y quÊn kÝch thÝch th× sÏ t¹o thµnh m¹ch mét pha
cã ®iÖn trë nhá ë r«to vµ sinh ra m«men c¶n lín khiÕn cho tèc ®é quay cña r«to kh«ng
thÓ v<ît qua tèc ®é b»ng mét nöa tèc ®é ®ång bé. HiÖn t<îng nµy cã thÓ gi¶i thÝch nh<
sau. Dßng ®iÖn cã tÇn sè f2 = sf1 trong d©y quÊn kÝch thÝch bÞ nèi ng¾n m¹ch sÏ sinh ra
tõ tr<êng ®Ëp m¹nh. Tõ tr<êng nµy cã thÓ ph©n tÝch thµnh hai tõ tr<êng quay thuËn vµ
ng<îc víi chiÒu quay cña r«to víi tèc ®é t<¬ng ®èi so víi r«to n1 - n, trong ®ã n1 lµ tèc
®é tõ tr<êng quay cña stato vµ n lµ tèc ®é quay cña r«to.
Tõ tr<êng quay thuËn cã tèc ®é so víi d©y quÊn phÇn tÜnh lµ:
nth = n + (n1 - n) = n1
nghÜa lµ quay ®ång bé víi tõ tr<êng quay cña stato. T¸c dông cña nã víi tõ tr<êng
quay cña stato t¹o nªn m«men kh«ng ®ång bé vµ hç trî víi m«men kh«ng ®ång bé do
d©y quÊn më m¸y sinh ra vµ cã d¹ng nh< ®<êng 1 trªn h×nh 26-2.
Tõ tr<êng quay ng<îc cã tèc ®é so víi d©y quÊn phÇn tÜnh lµ:
nng = n - (n1 - n) = 2n - n1 = 2n1(1-s) - n1 = n1(1-2s) vµ sinh ra trong d©y quÊn phÇn
tÜnh dßng ®iÖn cã tÇn sè:

Nguyễn Văn Đô - ĐHĐL 162
H×nh 26-2. §Zêng cong m«men
cña ®éng c¬ ®ång bé më m¸y
kh«ng ®ång bé víi d©y quÊn
kÝch tõ bÞ nèi ng¾n m¹ch
2
A
1
3
M
c
1,0
0,5
0
s
M
f’ = f1(1-2s)
Nh< vËy khi 0,5 < s < 1, nghÜa lµ tèc ®é quay cña r«to n < n1/2 th× tõ tr<êng quay
ng<îc so víi d©y quÊn phÇn tÜnh sÏ quay ng<îc chiÒu so víi chiÒu quay cña r«to. T¸c
dông cña nã víi dßng ®iÖn phÇn tÜnh tÇn sè f’ sÏ sinh ra m«men phô cïng dÊu vµ hç trî
víi m«men kh«ng ®ång bé do tõ tr<êng quay thuËn t¸c dông víi d©y quÊn më m¸y
(®<êng 2 trªn h×nh 26-2). Khi s = 0,5 (tøc n = n1/2), tõ tr<êng quay ng<îc ®øng yªn so
víi d©y quÊn phÇn tÜnh, m«men phô b»ng kh«ng. Vµ khi 0 < s < 0,5 (n > n1/2), th× tõ
tr<êng quay ng<îc sÏ quay cïng chiÒu víi chiÒu quay r«to. T¸c dông cña nã víi dßng
®iÖn phÇn tÜnh tÇn sè f’ lóc ®ã sinh ra m«men phô tr¸i dÊu víi m«men kh«ng ®ång bé
do tõ tr<êng quay thuËn, do ®ã cã t¸c dông nh< m«men h·m. KÕt qu¶ lµ khi d©y quÊn
kÝch tõ bÞ nèi ng¾n m¹ch, ®<êng biÓu diÔn
m«men cña ®éng c¬ trong qu¸ tr×nh më m¸y lµ
tæng cña c¸c ®<êng 1 vµ 2 cã t¸c dông nh<
®<êng 3 trªn h×nh 26-2. Râ rµng lµ khi m«men
c¶n Mc trªn trôc ®éng c¬ ®ñ lín th× r«to sÏ lµm
viÖc ë ®iÓm A øng víi tèc ®é n ≈ n1/2 vµ kh«ng
thÓ ®¹t ®<îc ®Õn tèc ®é gÇn tèc ®é ®ång bé.
Khi r«to ®· quay ®Õn tèc ®é n ≈ n1, cã thÓ
tiÕn hµnh giai ®o¹n thø hai cña qu¸ tr×nh më
m¸y: ®em nèi d©y quÊn kÝch tõ víi ®iÖn ¸p mét
chiÒu cña m¸y kÝch tõ. Lóc ®ã ngoµi m«men
kh«ng ®ång bé tû lÖ víi hÖ sè tr<ît s vµ
m«men gia tèc tû lÖ víi ds/dt cßn cã m«men
®ång bé phô thuéc vµo gãc θ cïng t¸c dông.
Do r«to ch<a quay ®ång bé nªn gãc lu«n thay ®æi. Khi 0 < θ < 1800 th× m«men ®ång
bé sÏ céng t¸c dông víi m«men kh«ng ®ång bé lµm t¨ng thªm tèc ®é quay cña r«to vµ
nh< vËy r«to sÏ ®<îc l«i vµo tèc ®é ®ång bé sau mét qu¸ tr×nh dao ®éng.
Kinh nghiÖm cho biÕt, ®Ó ®¶m b¶o cho r«to ®<îc ®<a vµo tèc ®é ®ång bé mét c¸ch
thuËn lîi, hÖ sè tr<ît ë cuèi giai ®o¹n thø nhÊt lóc ch<a cã dßng ®iÖn kÝch thÝch cÇn
phï hîp víi ®iÒu kiÖn sau:
tdm
tdb
dm
dmm
i
i
n
P
GD
k
s...04,0 22
< (26-1)
trong ®ã:
km - n¨ng lùc qu¸ t¶i ë chÕ ®é ®ång bé víi dßng ®iÖn kÝch tõ ®Þnh møc it®m ;
P®m - c«ng suÊt ®Þnh møc, kW;
it®b - dßng ®iÖn kÝch tõ khi ®ång bé ho¸;
GD2 - m«men ®éng l<îng cña ®éng c¬ vµ m¸y c«ng t¸c nèi trôc víi nã, kGm2.
§Ó tr¸nh viÖc më m¸y qua hai giai ®o¹n nh< tr×nh bµy ë trªn trong ®ã ph¶i thao t¸c
t¸ch d©y quÊn kÝch thÝch khái ®iÖn trë RT vµ sau ®ã nèi m¸y kÝch tõ, cã thÓ nèi th¼ng
d©y quÊn kÝch thÝch víi m¸y kÝch tõ trong suèt qu¸ tr×nh më m¸y theo s¬ ®å trªn h×nh
26-1b nh< th<êng gÆp gÇn ®©y nhÊt. Nh< vËy, trong d©y quÊn phÇn øng cña m¸y kÝch
tõ sÏ cã dßng ®iÖn xoay chiÒu nh<ng ®iÒu ®ã kh«ng g©y ra t¸c h¹i g×. Khi r«to ®¹t ®Õn
tèc ®é quay n = (0,6 ÷ 0,7)n®m, m¸y kÝch thÝch b¾t ®Çu cung cÊp dßng ®iÖn kÝch tõ cho

Nguyễn Văn Đô - ĐHĐL 163
n
I
*
i
t
U
*
I
t
(A)
300
200
100
t
6
2
4
8
10
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
U
*
I
*
n
(vßng phót)
1000
500
H×nh 26-3. Quan hÖ U, I, it, n = f(t)
khi më m¸y ®éng c¬ ®ång bé
1500kW theo s¬ ®å h×nh 26-1b
®éng c¬ ®iÖn ®ång bé, nhê ®ã mµ lóc ®Õn gÇn tèc ®é ®ång bé ®éng c¬ ®<îc kÐo vµo
tèc ®é ®ång bé.
CÇn chó ý r»ng qu¸ tr×nh më m¸y theo s¬ ®å trªn h×nh 26-1b ®<îc thùc hiÖn trong
nh÷ng ®iÒu kiÖn khã kh¨n h¬n v× ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé ®<îc kÝch thÝch qu¸ sím, nh<
vËy sÏ t¹o nªn dßng ®iÖn ng¾n m¹ch:
22
)1(
)1(
d
nxsr
Es
I−+
−
=2
<
(26-2)
trong ®ã:
E - s.®.®. c¶m øng do dßng ®iÖn kÝch
tõ it ;
xd -
®iÖn kh¸ng ®ång bé däc trôc khi
s = 0.
Do ®ã ®éng c¬ ph¶i t¶i thªm c«ng
suÊt:
Pn = mI2nr< (26-3)
vµ kÕt qu¶ lµ trªn trôc ®éng c¬ ®iÖn sÏ cã
thªm m«men c¶n:
ω
n
c
P
M= (26-4)
khiÕn cho qu¸ tr×nh kÐo ®éng c¬ vµo tèc ®é ®ång bé gÆp khã kh¨n h¬n, v× vËy ph<¬ng
ph¸p më m¸y ®éng c¬ ®ång bé theo s¬ ®å trªn h×nh 26-1b ¸p dông ®<îc tèt khi m«men
c¶n trªn trôc ®éng c¬ ®iÖn Mc = (0,4 ÷ 0,5)M®m. ChØ khi d©y quÊn më m¸y ®<îc thiÕt
kÕ hoµn h¶o míi cho phÐp më m¸y nh< trªn víi Mc = M®m. Do c¸ch më m¸y nµy ®¬n
gi¶n, hoµn toµn gièng c¸ch më m¸y cña ®éng c¬ ®iÖn kh«ng ®ång bé nªn ngµy cµng
®<îc øng dông réng r·i.
H×nh 26-3 tr×nh bµy sù biÕn ®æi cña dßng ®iÖn phÇn øng I, dßng ®iÖn kÝch tõ it vµ
tèc ®é quay n trong qu¸ tr×nh më m¸y lóc kh«ng t¶i ®éng c¬ ®ång bé (P®m = 1500kW;
U®m = 6kV; n®m = 1000 vßng/phót) trùc tiÕp víi ®iÖn ¸p ®Þnh møc theo s¬ ®å trªn h×nh
26-1b.
2. C¸c ph*¬ng ph¸p më m¸y kh¸c
Më m¸y theo phZ¬ng ph¸p hoµ ®ång bé
C¸c ®iÒu kiÖn hoµ ®ång bé ®èi víi ®éng c¬ ®ång bé hoµn toµn gièng nh< cña m¸y
ph¸t ®iÖn ®ång bé. Tr<êng hîp nµy ®éng c¬ ®ång bé ®<îc quay bëi m¸y nèi cïng trôc
víi nã (thÝ dô trong bé ®éng c¬ ®ång bé - m¸y ph¸t ®iÖn mét chiÒu, m¸y ph¸t ®iÖn mét
chiÒu lóc më m¸y lµm viÖc nh< ®éng c¬ ®iÖn ®Ó quay ®éng c¬ ®ång bé ®Õn tèc ®é
®ång bé).
Trong mét sè tr<êng hîp cã thÓ më m¸y ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé b»ng nguån cã tÇn
sè thay ®æi. Muèn vËy ®éng c¬ ®ång bé ph¶i lÊy ®iÖn tõ mét m¸y ph¸t ®iÖn riªng cã
tÇn sè ®iÒu chØnh ®<îc tõ kh«ng ®Õn tÇn sè ®Þnh møc trong qu¸ tr×nh më m¸y. Nh< vËy
®éng c¬ ®<îc quay ®ång bé víi m¸y ph¸t ngay tõ lóc tèc ®é cßn rÊt thÊp. CÇn chó ý
r»ng trong tr<êng hîp nµy, dßng ®iÖn kÝch thÝch cña c¶ ®éng c¬ vµ m¸y ph¸t ®iÖn ®Òu
ph¶i do nguån ®iÖn mét chiÒu riªng cung cÊp.

Nguyễn Văn Đô - ĐHĐL 164
H×nh 26-4. §Æc tÝnh lµm viÖc cña ®éng
c¬ ®iÖn ®ång bé P®m = 500 kW; 600 V;
50 Hz; 600vg/ph; cosφ = 0,8 (qu¸ kÝch
thÝch)
26.1.2. C¸c ®Æc tÝnh lµm viÖc cña ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé
C¸c ®Æc tÝnh cña ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé lµm viÖc víi dßng ®iÖn kÝch tõ it = const
trong l<íi ®iÖn cã U, f = const bao gåm c¸c quan hÖ P1, I1, η, cosϕ = f(P2) cã d¹ng nh<
tr×nh bµy trªn h×nh 26-4.
Còng gièng nh< m¸y ph¸t ®iÖn ®ång bé, ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé th<êng lµm viÖc víi
gãc θ = 200 ÷ 300.
§Æc ®iÓm cña ®éng c¬ ®ång bé lµ cã
thÓ lµm viÖc víi cosϕ cao vµ Ýt hoÆc kh«ng
tiªu thô c«ng suÊt ph¶n kh¸ng Q cña l<íi
®iÖn nhê thay ®æi dßng ®iÖn tõ ho¸ it. §iÒu
®ã cã thÓ thÊy ®<îc dùa vµo ®Æc tÝnh h×nh
V tøc lµ quan hÖ I = f(it) cña ®éng c¬ ®iÖn
®ång bé. C¸ch thµnh lËp ®Æc tÝnh nµy cña
®éng c¬ ®ång bé hoµn toµn gièng nh< cña
m¸y ph¸t ®iÖn ®ång bé. Ta thÊy r»ng khi
kÝch thÝch thiÕu, ®éng c¬ tiªu thô c«ng suÊt
®iÖn c¶m cña l<íi ®iÖn (ϕ > 0) vµ ng<îc l¹i
khi qóa kÝch thÝch, ®éng c¬ ph¸t c«ng suÊt
®iÖn c¶m vµo l<íi ®iÖn (ϕ < 0), nghÜa lµ
tiªu thô c«ng suÊt ®iÖn dung. V× vËy cã thÓ
lîi dông chÕ ®é lµm viÖc qu¸ kÝch thÝch cña
®éng c¬ ®iÖn ®ång bé ®Ó n©ng cao hÖ sè
c«ng suÊt cosϕ cña l<íi ®iÖn.
26-2. M¸y bï ®ång bé
M¸y bï ®ång bé thùc chÊt lµ ®éng c¬ ®iÖn ®ång bé lµm viÖc kh«ng t¶i víi dßng
®iÖn kÝch tõ ®<îc ®iÒu chØnh ®Ó ph¸t hoÆc tiªu thô c«ng suÊt ph¶n kh¸ng, do ®ã duy tr×
®<îc ®iÖn ¸p quy ®Þnh cña l<íi ®iÖn ë khu vùc tËp trung hé dïng ®iÖn. ChÕ ®é lµm viÖc
b×nh th<êng cña m¸y bï ®ång bé lµ chÕ ®é qu¸ kÝch thÝch ph¸t c«ng suÊt ®iÖn c¶m vµo
l<íi ®iÖn hay nãi kh¸c ®i, tiªu thô c«ng suÊt ®iÖn dung cña l<íi ®iÖn. ë tr<êng hîp
nµy, m¸y bï ®ång bé cã t¸c dông nh< mét bé tô ®iÖn vµ ®<îc gäi lµ m¸y ph¸t c«ng
suÊt ph¶n kh¸ng. Khi t¶i cña c¸c hé dïng ®iÖn gi¶m, vÝ dô vÒ ®ªm hoÆc vµo nh÷ng giê
kh«ng cao ®iÓm, ®iÖn ¸p cña l<íi t¨ng th× m¸y bï ®ång bé lµm viÖc ë chÕ ®é thiÕu kÝch
thÝch, tiªu thô c«ng suÊt ph¶n kh¸ng (®iÖn c¶m) cña l<íi ®iÖn vµ g©y thªm ®iÖn ¸p r¬i
trªn ®<êng d©y ®Ó duy tr× ®iÖn ¸p khái t¨ng qu¸ møc quy ®Þnh. ViÖc ®iÒu chØnh dßng
®iÖn kÝch thÝch it ®Ó duy tr× ®iÖn ¸p cña l<íi (ë ®Çu cùc cña m¸y bï ®ång bé) kh«ng
®æi, th<êng ®<îc tiÕn hµnh tù ®éng. M¸y bï ®ång bé tiªu thô rÊt Ýt c«ng suÊt t¸c dông
v× c«ng suÊt ®ã chØ dïng ®Ó bï vµo c¸c tæn hao trong nã.
M¸y bï ®ång bé th<êng cã cÊu t¹o theo kiÓu cùc låi. §Ó dÔ më m¸y, mÆt cùc ®<îc
chÕ t¹o b»ng thÐp nguyªn khèi trªn cã mÆt d©y quÊn më m¸y. Trong tr<êng hîp më
m¸y trùc tiÕp gÆp khã kh¨n th× ph¶i h¹ ®iÖn ¸p më m¸y, hoÆc dïng ®éng c¬ kh«ng
®ång bé r«to d©y quÊn ®Ó kÐo m¸y bï ®ång bé ®Õn tèc ®é ®ång bé. Trôc cña m¸y bï
®ång bé cã thÓ nhá v× kh«ng kÐo t¶i c¬ (chñ yÕu chØ do ma s¸t cña æ trôc vµ qu¹t giã).

