CHUYÊN ĐỀ ÔN THI TỐT NGHIỆP 2025 Điện thoại: 0946798489
Facebook Nguyễn Vương https://www.facebook.com/phong.baovuong Trang 1
Để đảm bảo quyền lời cho giáo viên đã mua tài liệu, thì nội dung file pdf này bên mình sẽ cắt giảm
đi số lượng câu hỏi so với file thực tế.
PHẦN A. LÝ THUYẾT VÀ VÍ DỤ
1. NGUYÊN HÀM CỦA MỘT HÀM SỐ
Cho hàm số
( )f x
xác định trên một khoảng
K
(hoặc một đoạn, hoặc một nửa khoảng). Hàm
số
( )F x
được gọi là một nguyên hàm của hàm số
( )f x
trên
K
nếu
( ) ( )F x f x
với mọi
x
thuộc
K
.
Chú ý. Trường hợp
[ ; ]K a b
thì các đẳng thức
( ) ( )F a f a
và
( ) ( )F b f b
được hiểu là
đạo hàm bên phải tại điểm
x a
và đạo hàm bên trái tại điểm
x b
của hàm số
( )F x
, tức là
( ) ( ) ( ) ( )
lim ( ) và lim ( ).
x a x b
F x F a F x F b
f a f b
x a x b
Ví dụ 1: Cho hàm số
2
( ) 2f x x x
. Trong các hàm số cho dưới đây, hàm số nào là một nguyên hàm
của hàm số
( )f x
trên
?
a)
32
( ) 3
x
F x x
;
b)
3
2
( )
3
x
G x x
.
Giải
Ta có:
2 2
( ) 2 , ( ) 2F x x x G x x x
.
Vì
( ) ( )F x f x
với mọi
x
nên hàm số
( )F x
là một nguyên hàm của
( )f x
trên
.
Hàm số
( )G x
không là nguyên hàm của
( )f x
trên
vì với
1x
, ta có
(1) 3 1 (1). G f
Giả sử hàm số
( )F x
là một nguyên hàm của
( )f x
trên
K
. Khi đó:
a) Với mỗi hằng số
C
, hàm số
( )F x C
cũng là một nguyên hàm của
( )f x
trên
K
;
b) Nếu hàm số
( )G x
là một nguyên hàm của
( )f x
trên
K
thì tồn tại một hằng số
C
sao cho
( ) ( )G x F x C
với mọi
x K
.
Như vậy, nếu
( )F x
là một nguyên hàm của
( )f x
trên
K
thì mọi nguyên hàm của
( )f x
trên
K
đều có dạng
( )F x C
(
C
là hằng số). Ta gọi
( ) ( )F x C C
là họ các nguyên hàm của
( )f x
trên
K
, kí hiệu bởi
( )f x dx
.
Chú ý
a) Để tìm họ các nguyên hàm (gọi tắt là tìm nguyên hàm) của hàm số
( )f x
trên
K
, ta chỉ cần
tìm một nguyên hàm
( )F x
của
( )f x
trên
K
và khi đó
( ) ( ) ,f x dx F x C C
là hằng số
b) Người ta chứng minh được rằng, nếu hàm số
( )f x
liên tục trên khoảng
K
thì
( )f x
có
nguyên hàm trên khoảng đó.
c) Biểu thức
( )f x dx
gọi là vi phân của nguyên hàm
( )F x
, kí hiệu là
( )dF x
.
Vậy
( ) ( ) ( )dF x F x dx f x dx
.
d) Khi tìm nguyên hàm của một hàm số mà không chỉ rõ tập
K
,
CHUYÊN ĐỀ 15. NGUYÊN HÀM
• Fanpage: Nguyễn Bảo Vương - https://www.nbv.edu.vn/
Blog: Nguyễn Bảo Vương:
https://www.nbv.edu.vn/
Trang 2 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
Ví dụ 2: Tìm một nguyên hàm của hàm số
2
( )f x x
trên
. Từ đó hãy tìm
2
x dx
.
Giải
Vì
3 2 2
3
3 3
x x x
nên
3
( ) 3
x
F x
là một nguyên hàm của hàm số
( )f x
trên
.
Do đó,
3
2
3
x
x dx C
.
2. TÍNH CHẤT CƠ BẢN CỦA NGUYÊN HÀM
Cho
( )f x
là hàm số liên tục trên
,K k
là một hằng số khác 0. Giả sử
( )F x
là một nguyên hàm
của
( )f x
trên
K
.
( ) ( ) ( 0)k f x dx k f x dx k
Ví dụ 3: Sử dụng kết quả của Ví dụ 2, hãy tìm:
a)
2
3 x dx
b)
2
3
2x dx
Giải
Ta có:
a)
3
2 2 3
3 3 3
3
x
x dx x dx C x C
.
b)
3
2 2 3
3 3 3 1
2 2 2 3 2
x
x dx x dx C x C
.
Cho
( )f x
và
( )g x
là hai hàm số liên tục trên
K
. Giả sử
( )F x
là một nguyên hàm của
( )f x
,
( )G x
là một nguyên hàm của
( )g x
trên
K
.
( ) ( ) ( ) ( )f x g x dx f x dx g x dx
.
( ) ( ) ( ) ( )f x g x dx f x dx g x dx
.
Ví dụ 4: Sử dụng kết quả của Luyện tập 3 và tính chất cơ bản của nguyên hàm, hãy tìm:
a)
2
x x dx
b)
3 2
4 3x x dx
Giải
Ta có:
a)
3 2
2 2
3 2
x x
x x dx x dx x dx C
.
b)
3 2 3 2 4 3
4 3 4 3 x x dx x dx x dx x x C
.
Điện thoại: 0946798489 CHUYÊN ĐỀ ÔN THI TỐT NGHIỆP 2025
Facebook Nguyễn Vương https://www.facebook.com/phong.baovuongTrang 3
Ví dụ 5: Một máy bay di chuyển ra đến đường băng và bắt đầu chạy đà để cất cánh. Giả sử vận tốc của
máy bay khi chạy đà được cho bởi
( ) 5 3 ( / )v t t m s
, với
t
là thời gian (tính bằng giây) kể từ
khi máy bay bắt đầu chạy đà. Sau 30 giây thì máy bay cất cánh rời đường băng. Quãng đường
máy bay đã di chuyển từ khi bắt đầu chạy đà đến khi rời đường băng là bao nhiêu mét?
Giải
Gọi
( )(0 30)S t t
là quãng đường máy bay di chuyển được sau
t
giây kể từ lúc bắt đầu chạy
đà.
Ta có
( ) ( )v t S t
. Do đó,
( )S t
là một nguyên hàm của hàm số vận tốc
( )v t
. Sử dụng tính chất
của nguyên hàm ta được
2
3
( ) ( ) (5 3 ) 5 3 5 2
S t v t dt t dt dt t dt t t C
Theo giả thiết,
(0) 0S
nên
0C
và ta được
2
3
( ) 5 ( )
2
S t t t m
.
Máy bay rời đường băng khi
30t
(giây) nên
2
3
(30) 30 5 30 1500( )
2
S S m
.
Vậy quãng đường máy bay đã di chuyển từ khi bắt đầu chạy đà đến khi nó rời đường băng là
1500 S m
.
3. NGUYÊN HÀM CỦA MỘT SỐ HÀM SỐ THƯỜNG GẶP
a) Nguyên hàm của hàm số luỹ thừa
1
( 1).
1
1 ln | |
x
x dx C
dx x C
x
Ví dụ 6: Tìm:
a)
( 0)x dx x
b)
3
1 dx
x
;
c)
2
3
2x dx
x
.
Giải
a)
11
1 3
2
2 2
2 2
13 3
1
2
x
x dx x dx C x C x x C
.
b)
3 1
3 2
3 2
1 1 1
3 1 2 2
x
dx x dx C x C C
x x
.
c)
2 2 2 3
3 3 1 2
2 2 2 3 6
3
x dx x dx dx x dx dx x x C
x x x
.
Blog: Nguyễn Bảo Vương:
https://www.nbv.edu.vn/
Trang 4 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
b) Nguyên hàm của hàm số lượng giác
2 2
cos sin ; sin cos
1 1
tan ; cot
cos sin
xdx x C xdx x C
dx x C dx x C
x x
Ví dụ 7: Tìm:
a)
(cos sin )x x dx
;
b)
2
1
2cos cos
x dx
x
Giải
a)
(cos sin ) cos sin sin cos
x x dx xdx xdx x x C
.
b)
2 2
1 1
2cos 2 cos 2sin tan
cos cos
x dx xdx dx x x C
x x
.
c) Nguyên hàm của hàm số mũ
x x
e dx e C
.
x
x
a
a dx C a
.
Ví dụ 8: Tìm:
a)
2
x
dx
;
b)
1
3
x
dx
;
c)
2 5
x x
e dx
.
Giải
a)
2
2
ln 2
x
x
dx C
.
b)
1
1 1 1
3
1
3 3 3 ln3
ln
3
x
x
x x
dx dx C C
.
c)
5
2 5 2 5 2
ln 5
x
x x x x x
e dx e dx dx e C
.
Ta tổng kết lại bảng nguyên hàm của một số hàm số thường gặp như sau.
0
dx C
1
dx x C
1
( 1)
1
x
x dx C
1
ln | |dx x C
x
x x
e dx e C
(0 1)
ln
x
x
a
a dx C a
a
cos sin
xdx x C
sin cos
x dx x C
2
1 cot
sin dx x C
x
2
1 tan
cos dx x C
x
Dựa vào bảng nguyên hàm của các hàm số thường gặp và tính chất cơ bản của nguyên hàm, ta
có thể tìm được nguyên hàm của nhiều hàm số khác.
Điện thoại: 0946798489 CHUYÊN ĐỀ ÔN THI TỐT NGHIỆP 2025
Facebook Nguyễn Vương https://www.facebook.com/phong.baovuongTrang 5
PHẦN B. BÀI TẬP TỰ LUẬN
Dạng 1. Tìm nguyên hàm của một số hàm số sơ cấp
Bảng nguyên hàm của một số hàm thường gặp (với C là hằng số tùy ý)
1
d .
1
n
n
x
x x C
n
1d ln .x x C
x
sin d cos .x x x C
cos d sin .x x x C
2
1d cot .
sin
x x C
x
2
1d tan .
cos
x x C
x
d .
ln
x
x
a
a x C
a
d .
x x
e x e C
Một số nguyên tắc tính cơ bản
Tích của đa thức hoặc lũy thừa
PP

khai triễn.
Tích các hàm mũ
PP

khai triển theo công thức mũ.
Bậc chẵn của sin và cosin
Hạ bậc:
2 2
1 1 1 1
sin cos2 , cos cos2 .
2 2 2 2
a a a a
Chứa tích các căn thức của
x
PP

chuyển về lũy thừa.
Câu 1. Tìm:
1)
5
x dx
; 2)
2
x dx
3)
1
x dx
. 4)
6
x dx
5)
1
dx
x
. 6)
2
1
dx
x
; 7)
1
2
x dx
8)
1
dx
x
.
9)
3
1
dx
x
; 10)
( 0)
x dx x
; 11)
3
1
( 0)
dx x
x
. 12)
2
4
( 2)
x
dx
x
13)
2
7 6
x x dx
14)
3
(3 4)
x xdx
15)
2
(2 3)
x
dx
x
16)
2 5
2 4 6x x dx
17)
( 3)( 2 )x x dx
18)
6 3
7
, ( 0)
x x dx x
x
19)
2
x dx
; 20)
3
4dx
x
;
21)
4
2 3
3
dx
x
; 22)
1
2
4
1
2
x x dx
23)
1
dx
x
; 24)
4
11 dx
x
;
25)
3
1
x
dx
x
. 26)
1
3
x dx
27)
7
1
dx
x
; 28)
4
35
1
dx
x
29)
2
1
x dx
x
30)
( 3)( 1)
x x
dx
x
31)
2
4
3 (2 5)x x dx
x
Câu 2. Tìm:
1)
2
cos
1 sin
x
dx
x
; 2) 2
1 3sin 2
x
dx
3)
3
2
2cos 3
cos
x
dx
x
4)
(5sin 6cos )x x dx
;