
ĐA CHẤN THƯƠNG
(POLYTRAUMATISME)
PHẦN II
III/ GIAI ĐOẠN BỆNH VIỆN
Giai đoạn bệnh viện hàm ý sự hiện diện của nhiều thầy thuốc (thiết
đặt các cathéter, đánh giá nguồn xuất huyết, tình trạng thần kinh, v..v) và
nhiều y tá (cởi quần áo, đặt ống thông tiểu, giúp đặt các cathéter, chuẩn bị
dịch truyền, ...). Trong bối cảnh này, chủ yếu là xác định leader du trauma
team (thường là một thầy thuốc ngoại khoa đàn anh hay một thầy thuốc ICU
có kinh nghiệm). Người này sẽ không can dự trực tiếp vào một công tác
chính xác nào, nhưng sẽ cho những người khác y lệnh và ưu tiên sẽ nhận tất
cả các thông tin.

1/ SỰ TÁI ĐÁNH GIÁ NHANH CHÓNG BỆNH NHÂN
Trở lại quy tắc VIP
A/ V= VENTILATE :
Nếu bệnh nhân không được đặt ông thông nội khí quản, sự cần thiết
phải đặt ống thông nội khí quản và thông khí cơ học cần phải được đánh giá
lại. Bây giờ lượng oxy được cấp có thể được thích ứng tốt hơn tùy theo khí
huyết.
Trong trường hợp những gãy kép trên cùng các xương sườn, dẫn đến
một mảng sườn (flail chest) với hô hấp nghịch lý, cần duy trì một áp lực
dương liên tục trong các đường khí : thông nội khí quản thường cần thiết để
thực hiện thông khí với PEEP. Trong những trường hợp ít nghiêm trọng hơn,
CPAP với mặt nạ có thể đủ.
B/ I =INFUSE
Phải còn đảm bảo sự có sẵn của 2 đường vào tĩnh mạch.
Đơn xin cấp máu phải được thực hiện cấp cứu để cho phép truyền
máu.

Để có máu đồng nhóm và tương hợp có thể cần 20 đến 45 phút. Trong
những trường hợp cấp cứu, máu đồng nhóm nhưng không tương hợp có thể
có được trong vòng 10-15 phut ; nguy cơ phản ứng được đánh giá chỉ 0,1%.
Máu loại O có thể có được trong vòng dưới 5 phút (được tích trữ trong tủ
lạnh của vài phòng hồi sức). Máu loại O Rh âm được ưa thích hơn cho phụ
nữ ở tuổi sinh đẻ, nhưng máu O Rh dương có thể chấp nhận được nơi đàn
ông và phụ nữ mãn kinh.
Mức độ thiếu máu có thể được đánh giá bởi những phương thức
nhanh hơn là gởi máu cho phòng xét nghiệm : nồng độ Hb bằng co-
oxymétrie hay Htc bằng minicentrifugeuse. Trong trường hợp mất máu quan
trọng, cấp huyết thanh tươi đông lạnh (FFP : fresh frozen plasma, plasma
frais congelé ) có thể được chỉ định để bù những biến đổi đông máu.
C/ P= PUMP
Sự thiết đặt sớm một catheter động mạch là cần thiết da đo lường liên
tục và chắc chắn áp lực động mạch. Cathéter cung làm để việc lấy máu thử
nghiệm. Lý tưởng, áp suất động mạch phải được duy trì thường xuyên ở một
mức đủ để duy trì một áp lực tưới máu đầy đủ đến các cơ quan. Cũng như
đối với giai đoạn tiền bệnh viện, một mức độ hạ huyết áp não do có thể được
chấp nhận nếu không có chấn thương sọ nặng.

5 TUBE CỦA NGƯỜI ĐA CHẤN THƯƠNG
Cathéter veineux central
Ống nội thông khí quản
Cathéter động mạch
Ống thông dạ dày
Ống thông tiêu hóa (ngoại trừ trường hợp có khả năng thương tổn
niệu đạo).
Cathéter đo áp lực nội sọ sẽ được thiết đặt sau hồi sức ban đầu nếu có
chỉ định.
2/ MONITORING
Ngoài các cathéter tĩnh mạch và động mạch, sự thiết đặt một ống
thông bàng quang và một ống thông dạ dày là một phận của thường quy.
Tuy nhiên việc đặt một ống thông bàng quang bị chống chỉ định trong
trường hợp (nghi ngờ) thương tổn chấn thương đường tiểu (đôi khi được gợi
ý bởi sự hiện diện của máu nơi lỗ tiểu).

3/ THIẾT LẬP BẢN GHI CÁC THƯƠNG TỔN VÀ MỘT
CHƯƠNG TRÌNH THĂM DÒ
Lượng máu bị mất có thể ước tính một cách đại khái từ tình trạng lâm
sàng của bệnh nhân. Nồng độ của lactate trong máu là phản ảnh tốt nhất của
mức độ nghiêm trọng của suy tuần hoàn.
Những xét nghiệm khác là :
- CT- scan của toàn cơ thể (whole body) : đó là thăm khám chọn lựa
nơi bệnh nhân khá ổn định, nếu không ta có thể nhờ đến CT scan khu trú
hơn : não (chụp sọ không còn được chỉ định trong bilan của bệnh nhân bị
chấn thương), bụng ;
- siêu âm (ngực-bụng) : đó là thăm khám lựa chọn nơi bệnh nhân
không ổn định ;
- chụp ngực : bệnh nhân phải tức thời được đặt trên plaque de
radiographie để làm dễ thăm khám này ;
- chụp khung chậu : trong trường hợp nghi ngờ thương tổn của khung
chậu và/hay của đường tiết niệu ;

