CÁC ĐA HÌNH CA GEN IL-1RN NGƯI VIT NAM
Hà Mai Dung
*
, Tng Th Hng
*
TÓM TT
Đt vn ñ: Đa hình ca các gen trong ñó có IL-1RN ñưc xem góp phn vào cơ
ch bnh sinh ca nhiu bnh lý. Nhng dân tc khác nhau cho thy kiu ña hình gen
khác nhau; ñiu này ñưa ñn nhu cu nghiên cu các ña hình gen này trên ngưi bình
thưng các dân tc riêng bit.
Mc tiêu nghiên cu: Nghiên cu ñc ñim tn sut các ña hình ca gen IL-
1RN trên ngưi Vit; so sánh vi hai nhóm dân tc Đông Á Phương Tây; xem xét
mi liên quan gia các ña hình này vi nhim H. pylori trên ngưi Vit.
Đi tưng phương pháp nghiên cu: 130 sinh viên kho mnh ngưi Kinh
tham gia nghiên cu và cho máu. DNA ly trích t máu toàn phn. Genotyping gen IL-
1RN bng PCR. Tình trng nhim H. pylori ñưc xác ñnh bng in house ELISA test
kit. SPSS and GraphPad InStat 3 ñưc dùng ñ phân tích kt qu.
Kt qu: Các ña hình ca gen IL-1RN như sau: genotype 1/1 (90%), 1/2 (7,7%),
2/2 (2,3%). Tn sut allele 2: 8,6%, ging vi nhóm các nưc Đông Á. Ngưi mang
genotype 2/2 cho thy 9 ln d nhim H. pylori hơn ngưi mang genotype 1/1.
Kt lun: Kiu gen IL-1RN ngưi Vit ging các nưc Đông Á. IL-1RN allele 2
có th có liên quan ñn tăng nguy cơ nhim H. pylori trên ngưi Vit.
T khóa: Đa hình gen IL-1RN, Ngưi Vit, Helicobacter pylori
ABSTRACT
IL-1RN POLYMORPHISMS IN VIETNAMESE
Ha Mai Dung*, Tong Thi Hang*
Background: Polymorphisms of genes including IL-1RN have been proved to
play a role in pathogenesis of many diseases. Different ethnic groups have showed
different patterns of genetic polymorphisms; this finding requires studying a pattern
of genetic polymorphism in a specific population.
Aims: Studying characteristics and prevalence of IL-1RN polymorphisms in
Vietnamese; doing comparison between Vietnamese and the two groups: East-Asia
and Western countries in this gene; examining the correlation between IL-1RN
polymorphisms and Helicobacter pylori infection in Vietnamese.
Methods: 130 healthy Vietnamese Kinh students participated in the study and
donated their blood. DNA was isolated from the whole blood. IL-1RN genotyping was
conducted using PCR. H. pylori infection was evaluated using in house ELISA test kit.
SPSS and GraphPad InStat 3 were used for analyzing.
*
Trưng Đi Hc Quc t - Đi Hc Quc Gia TPHCM
Đa ch liên h: TS BS Hà Mai Dung. Đin thoi: 0937957058
Email: hmdung@hcmiu.edu.vn, mdungha@yahoo.com.au
Results: Polymorphisms of IL-1RN have been showed: Genotype 1/1 (90%), 1/2
(7,7%) and 2/2 (2,3%). Allele 2 rate being 8,6% was similar to East-Asian group.
Carriers of genotype 2/2 were 9 times more likely to get infection with H. pylori than
carriers of genotype 1/1.
Conclusion: The pattern of IL-1RN polymorphisms in Vietnamese was similar to
East-Asian group. IL-1RN allele 2 may increases the risk of H. pylori infection in
Vietnamese.
Keywords: IL-1RN polymorphisms, Vietnamese, Helicobacter pylori
ĐT VN Đ
Helicobacter pylori nhim hơn phân na dân s th gii gây ra nhiu bnh
cnh khác nhau t viêm loét d dày tá tràng cho ñn ung thư dy
[14]
. Năm 1994, t
chc quc t v nghiên cu ung thư (International Agency for Research on Cancer:
IARC) ñã xp H. pylori vào nhóm 1 ca các yu t gây ung thư
[13]
. Tuy nhiên th
thy mt ñiu mc t l nhim H. pylori cao nhưng t l ung thư d dày trên
ngưi nhim H. pylori thì không cao (<3%); như vy ngoài yu t nhim khun còn
có nhng yu t khác góp phn vào cơ ch bnh sinh ca ung thư dy.
Gn ñây yu t di truyn ca ngưi bnh ñưc nghiên cu nhiu như mt tác
nhân góp phn vào cơ ch bnh sinh ca nhiu bnh lý khác nhau trong ñó nhim
khun H. pylori ung thư d y. M ñu cho các nghiên cu v vai trò ca yu t
di truyn trong ung thư d dày nghiên cu ca El-Omar cng s o năm 2000.
Trong nghiên cu này, El-Omar ñã cho thy mi liên quan gia mang mt s ña hình
ñc bit ca gen IL-1RN, các ñim gen IL-1B-511 TNFA-308 nguy cơ ung thư
dy. Đi vi gen IL-1RN, ngưi mang genotype IL-1RN 2/2 s tăng nguy cơ b ung
thư d dày hơn nhng ngưi khác
[5,19]
. Nu như nhng nghiên cu v mi liên quan
gia yu t di truyn và ung thư dy sau ñó ñưc nghiên cu rt rng rãi, thì nhng
báo cáo v mi liên quan gia yu t di truyn nhim H. pylori hu như rt ít,
không ñáng kchưa báo cáo nào nêu lên mi liên quan gia nhim H. pylori
các ña hình ca gen IL-1RN.
IL-1RN vit t!t ca gen Interleukin 1 receptor antagonist, mt gen ñi vn vi
gen IL-1B (Interleukin-1β). Gen IL-1B hóa cytokine Interleukin-1B, là mt trong
nhng cytokine quan tr"ng ca phn ng tin viêm. Hot ñng ñi vn ca IL-1RN
xy ra do IL-1RN tranh dành receptors vi IL-1B d#n ñn giãm hot ñng ca IL-1B.
Đa hình IL-1RN allele 2 ñưc cho nh hưng ñn hot ñng ca gen IL-1RN thông
qua cơ ch gene splicing
[1, 25]
.
Khi càng nhiu nghiên cu thc hin trong lĩnh vc di truyn bnh t
ngưi ta phát hin ra r%ng nhng nghiên cu nhng dân tc, quc gia khác nhau cho
ra nhng kt qu không ging nhau. mt trong nhng nguyên nhân ñưc tìm ra
kiu m#u di truyn ca các dân tc khác nhau khác nhau. Chính ñiu y, nhu
cu nghiên cu ñc ñim ca các gen gây bnh nhng quc gia dân tc khác nhau là
cn thit.
MC TIÊU NGHIÊN CU
Nghiên cu các kiu ña hình khác nhau ca gen IL-1RN trên ngưi Vit Nam, qua
ñó so sánh vi mt s quc gia khác. Đ&ng thi ñánh giá mi tương quan gia các ña
hình ca gen IL-1RN và nhim khun H. pylori trên ngưi Vit.
ĐI TƯNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
Đi tưng nghiên cu
Mt trăm ba mươi sinh viên kho' mnh thuc dân tc Kinh ñang theo h"c ti
trưng Đi H"c Quc T-Đi H"c Quc Gia TPHCM ñưc thông báo v ñ tài nghiên
cu, t nguyn giy tham gia nghiên cu, ñin thông tin nhân cho máu. M(i
ñi tưng tham gia nghiên cu cho 3ml máu toàn phn vi chng ñông b%ng EDTA
dành cho ly trích DNA 2ml máu ñông dành cho ly trích huyt thanh ñ ñánh giá
tình trng nhim H. pylori. Tt c m#u máu ñưc thu thp trong tháng 9/2009. Các
m#u máu toàn phn và huyt thanh sau khi ly trích ñưc bo qun -20
0
C cho ñn lúc
th) nghim.
Phương pháp nghiên cu
Ly trích DNA: DNA ñưc ly trích t máu toàn phn b%ng cách s) d*ng b kít
Qiagen Blood minikit và thc hin theo hưng d#n ca nhà sn xut.
Xác ñnh các ña hình ca IL-1RN: B%ng k+ thut PCR vi PCR master Mix
kit ca công ty Qiagen cp m&i IL-1RNF: CTC AGC AAC ACT CCT AT IL-
1RNR: TCC TGG TCT GCA GGT AA
(24)
. Điu kin phn ng PCR: Bin tính chu(i
DNA 94
0
C trong 4 phút; sau ñó thc hin 35 chu k nhit vi 94
0
C 30 giây, 56
0
C
30 giây, 72
0
C 45 giây; sau cùng 72
0
C trong 5 phút. Sn phm PCR ñưc xác ñnh
b%ng cách chy ñin di vi agarose 2% và có chy kèm vi 100 base pair DNA ladder
ñ so sánh. Sau ñó bn thch ñưc nhum vi Ethidium bromide và ñ"c kt qu b%ng
h thng Gel Doc. c ña hình ca IL-1RN s ln lp li khác nhau (VNTR:
Variable Number Tandem Repeat) ca chu(i 86 nucleotides ti v trí intron2, 2q14.2
ca gen IL-1RN (hình 1).
Đánh giá tình trng nhim H. pylori: b%ng in house ELISA test kít do Vin
V sinh Dch T Trung ương Hà Ni phi hp vi vin Karolinska ca Th*y Đin ch
to và b kít này ñã ñưc chun hóa trên ngưi Vit ññưc ñ nhy cm (94,1%)
ñ chuyên bit (97,8%) tt nht
(10, 11)
.
Qun phân tích d liu b%ng Phn mm SPSS phiên bn 17. Phn mm
GraphPad InStat 3 dùng ñ xác ñnh Fisher Exact test OR (Odd Ratio) ñ xác ñnh
mi liên quan gia các ña hình ca gen IL-1RN và nhim H. pylori.
KT QU
Đc ñim mu nghiên cu
M#u bao g&m 130 sinh viên tui t 18 ñn 27, tui trung bình 20; bao g&m 53
nam và 77 n. Hu ht nhng ngưi tham gia nghiên cu là ngưi min Nam (92,3%)
bao g&m thành ph H& Chí Minh (55,4%), min Đông Nam b (25,4%) min y
Nam b (11,5%). S lưng m#u ngu&n gc t min Trung min B!c rt nh-
(5,4% và 2,3%).
Tn sut các ña hình ca gen IL-1RN
Ch có 3 loi genotype IL-1RN1/1, IL-1RN1/2 IL-1RN2/2 ñưc quan sát thy
trên m#u vi tn sut cao nht genotype IL-1RN1/1 (90%), genotype IL-1RN1/2
IL-1RN2/2 chim tn sut rt thp (7,7% và 2,3%) (bng 1).
Không có s khác bit ý nghĩa gia các khu vc thưng trú khác nhau lên trên
tn sut các ña hình ca gen IL-1RN vi giá tr p=0,5 (χ2 test) (bng 1); gii tính cũng
không có nh hưng lên tn sut các ña hình ca gen này vi p=0,4 (χ2 test) (bng 2).
Bng 1: Tn sut các ña hình ca gen IL-1RN theo khu vc thưng trú
Các ña hình ca gen IL-
1RN
S lưng (phn trăm)
Tng
cng
Nơi
thưng
trú 1/1 1/2 2/2
TP
HCM
66(91,7) 4(5,6) 2(2,8)
72
Đông
Nam
B
30(90,9) 3(9,1) 0(0,0)
33
Tây
Nam
B
12(80,0) 2(13,3)
1(6,7)
15
Min
Trung
7(100) 0(0,0) 0(0,0)
7
Min
B!c
2(66,7) 1(33,3)
0(0,0)
3
Tng
cng
117(90,0)
10(7,7)
3(2,3)
130
Bng 2: Tn sut các ña hình ca gen IL-1RN theo gii tính
Các ña hình ca gen IL-
1RN
S lưng (phn trăm)
Tng
cng
Gii
tính
1/1 1/2 2/2
Nam 46(86,8) 6(11,3) 1(1,9) 53
N 71(92,2) 4(5,2) 2(2,6) 77
Tng
cng
117(90) 10(7,7) 3(2,3) 130
Mi liên h gia các ña hình ca gen IL-1RN vi nhim H. pylori
Mc mi liên quan gia genotype IL-1RN2/2 IL-1RN allele 2 vi nhim H.
pylori không có ý nghĩa thng kê (p=0,09 và p=0,2), nhưng có th quan sát thy ngưi
mang genotype IL-1RN2/2 d nhim H. pylori 9 ln nhiu hơn ngưi mang genotype
IL-1RN1/1 [OR=9,0(0,5-179,1); p=0,09]. Cũng tương t, ngưi mang IL-1RN allele 2
d nhim H. pylori 2,2 ln nhiu hơn ngưi mang IL-1RN allele 1 [OR=2,2(0,8-6,2);
p=0,2] (bng 3).
Bng 3: Mi liên quan gia các genotypes và alleles ca IL-1RN và nhim khu n H.
pylori
Các genotypes và
alleles ca IL-1RN
H. pylori (-)
S lưng (%)
H. pylori (+)
S lưng (%) OR(95%CI)
P value (Two-
sided Fisher’s
Exact test)
1/1 66(91,7) 51(87,9) 1
1/2 6(8,3) 4(6,9) 0,9(0,2-3,2) 1
2/2 0(0,0) 3(5,2) 9,0(0,5-179,1) 0,09
allele 1 138(95,8) 106(91,4) 1
allele 2 6(4,2) 10(8,6) 2,2(0,8-6,2) 0,2
So sánh tn su t IL-1RN allele 2 ca ngưi Vit vi các nưc thuc Đông Á
các nưc Phương Tây
Kho sát tn sut IL-1RN allele 2 hai nhóm nưc Đông Á Phương Tây thy
mt s khác bit rt (bng 4 hình 3). Tn sut này các nưc Phương y
trung bình 26,5%; ln hơn h/n so vi tn sut trung bình các nưc Đông Á
6,3% (p<0,001, T test). Tn sut IL-1RN allele 2 ca Vit Nam 8,6%, ging vi
nhóm các nưc Đông Á (bng 4 và hình 3).