ĐẠI CƯƠNG PHẪU THUẬT NỘI
SOI
Mục tiêu học tập :
1.Nêu được khái niệm và lịch sử phẫu thuật nội soi.
2.Nêu được các loại phẫu thuật nội soi.
3.Nêu được các ưu và nhược điểm của phẫu thuật nội soi.
I.KHÁI NIỆM VỀ PHẪU THUẬT NỘI SOI
Phẫu thuật ni soi là thuật ngữ để chỉ một phương thức tiến hành m
không theo cách truyn thống của ngoại khoa từ trư
ớc đến nay( phẫu
thuật kinh điển) mà theo cách tiếp cận và thao tác hoàn toàn m
ới. Không
cần thực hiện đường mổ rộng rãi nhưng phẫu trường vẫn quan sát đư
ợc
nh một camera truyền hình nh nhận được từ ống soi đưa vào v
trí mổ
qua lổ rạch nhỏ bên ngoài cơ thlên màn hình. Các dụng cụ ph
ẫu thuật
các dụng cụ nhdài, đưa qua các lổ trên thành thể đ
thao tác
từ xaa. (Hình 44).
II. LCH SỬ PHÁT TRIỂN NỘI SOI VÀ PHẪU THUẬT NỘI SOI
Năm 1901, lần đầu tiên trong y hc, G. Kelling đã sdụng
ống soi
bàng quang để soi vào bụng trên chó. Năm 1911,
thông báo trường hợp soi bụng đầu tiên trên người và thu
ật ngữ
"laparoscopy" xuất hiện, đánh dấu sự ra đời một chuyên nnh m
ới
trong ngoại khoa. Thời gian này nội soi chỉ nh chất thử nghiệm v
à
chưa được ứng dụng rộng rãi trong m sàng. Đến giai đoạn 1950-
1960,
công ngh sản xuất ống kính với các thấu kính hình que( rod
lens
optique) và k thuật truyền áng sáng lạnh qua cáp sợi thủy tinh ra đời đ
ã
giúp nội soi bụng được áp dụng rộng r
ãi trong lâm sàng.Tuy nhiên
trường nhìn chgiới hạn thị kính của ống soi nên các thành viên c
ủa
kíp làm vic không thể phối hợp với nhau, điều y đã hạn chế s ti
ến
xa của nội soi.
Năm 1987, camera CCD( charged coupled deviced) siêu nhvới
công
nghxử hình nh kỹ thuật số trên microchip ra đời đã hn thi
ện
chuỗi các tiến bộ p phần vào sphát triển của ngành phẫu thuật n
ội
soi. Tháng 3 năm 1987, Philipe Mouret Lyon thực hiện ca cắt túi mật
qua nội soi đầu tiên trên th
ế giới. Tháng 11 năm đó, tại hội nghị ngoại
khoa Pháp ln thứ 87, F.Dubois báo cáo về phẫu thuật nội soi đ
ã gây
một phản ứng người von như bom nguyên t n
Hiroshima Nagashaki. Đa scác phẫu thuật viên tham d
phản đi
phương pháp phẫu thuật này và coi đó là một sự phiêu lưu m
ạo hiểm với
tính mạng con người. Do đó phẫu thuật nội soi đã không th
ể phát triển
Pháp. Nhưng người M đã chớp lấy cơ hội và phẫu thuật nội soi đ
ã phát
triển ở Mỹ. Đầu thập niên 1990, phẫu thuật nội soi đư
ợc phát triển trở lại
Pháp. Lúc đầu nó được xem là phẫu thuật quý tộc và chd
ành cho các
nước giàu tchẳng bao lâu nó đã đư
ợc ứng dụng có hiệu quả các
nước phát triển.
III. CÁC LOI PHẪU THUT NỘI SOI
Hiện nay phẫu thuật nội soi đã được chấp nhận coi như k
thuật
thông thường trong ngoại khoa. m 1997, Steve
Euback Schauen
đã phân loại các chỉ định mổ nội soi làm 3 nhóm:
-Các phẫu thuật đã chng minh li ích hơn hn so với mổ mở đ
ã
được chấp nhận: cắt túi mật, cắt ruột thừa, cắt đại tràng cho tổn th
ương
lành tính, phẫu thuật tạo van chống trào ngược dạ dày th
ực quản, cắt
hạch giao cảm, cắt chỏm nang gan, phẫu thuật tuyến thượng thận...
-Các phẫu thuật đã được thực hiện tt về mặt k thuật và đang đư
ợc theo
dõi đánh giá kết quả: cắt đại tràng do K, c
ắt đuôi tụy, cắt lách, nối vị
tràng, điều trị sa trực tràng...
-Các phẫu thuật có thể thực hiện nhưng chưa chứng minh được ưu th
ế so
với mổ mở: cắt gan lớn, cắt khối tá tụy, nối mật ruột...
Mnội soi lồng ngực để lấy máu cục màng phổi, lấy dị vật trong m
àng
phổi, cắt phổi không điển hình, cắt phân thuỳ phổi, gỡ dính..đã đư
ợc áp
dụng rộng rãi. Ngoài ra nội soi cũng được ng dụng trong nội soi kh
ớp,
cột sống, sọ não, tai mũi họng... ngày càng rộng rãi.
IV.ƯU ĐIỂM CỦA NỘI SOI
t gây tổn thương thành bụng, giảm đau đn, tránh đựơc bi
ến chứng của
m lớn n tổn thương mạch máu thần kinh, mất máu, nhiễm tr
ùng,
thoát vthành bụng, gim ngày n
ằm viện, giảm sử dụng kháng sinh,
thuốc giảm đau và dch truyền. Đây cũng là phương pháp h
ợp sinh lý,
tính thẩm mỹ cao.
-Các thiết bị hình nh cho phép nời mổ xẻ có được hình
ảnh phóng
đại rõ nét vi màu sắc thực.
-Cho phép tiếp cận những vùng msâu, hẹp mà khi m
hthao tác k
khăn n được ứng dụng hiệu quả thay thế cho các phẫu thu
ật kinh
điển ở các vùng này.
-Tuy quan sát trên màn hình, không m
trong không gian thật, mất cảm
giác s
nắn các tạng trong khi mổ, sử dụng các dụng cụ với những
nguyên thao c mới nhưng nhìn chung ph
ẫu thuật nội soi vẫn giữ
nguyên bản chất của ngoại khoa, còn bxung và cung cấp th
êm các
hình nh rõ nét bình thường cũng như bệnh , liên quan c
ủa các tạng
nên được đông đảo phẫu thuật viên chp nhận.
V.HN CHẾ CỦA NỘI SOI
-Đòi hỏi phương tiện kỹ thuật đồng bộ hiện đại mà không phải cở sở n
ào
cũng có thể dễ dàng trang bị.