TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN
KHOA: CHĂN NUÔI – THÚ Y
CHƯONG TRÌNH CAO HỌC và TIẾN SỸ
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN DỊCH TỄ HỌC THÚ Y
TS. NGÔ NHẬT THẮNG
Thái Nguyên, năm 2017
1
ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN DỊCH TỄ HỌC THÚ Y
Đào tạo theo chương trình Cao học và Tiến sỹ
1. Tên học phần: Dịch tễ học thú y
Mã số học phần:
Số tín chỉ: 02
Tính chất: Tự chọn
2. Phân bố thời gian theo học kỳ:
Số tiết học lý thuyết trên lớp: 24 tiết
Bài tập, thảo luận, thực hành: 06 tiết
Sinh viên tự học ở nhà: 60 tiết
3. Đánh giá:
Điểm thứ 1: 20% (0,2) điểm kiểm tra
Điểm thứ 2: 30% (0,3) điểm kiểm tra giữa kỳ
Điểm thứ 3: 50% (0,5) điểm thi kết thúc học phần
4. Điều kiện học:
- Tốt nghiệp đại học chuyên ngành Thú y và Chăn nuôi-Thú y
5. Mục tiêu của học phần:
Dịch tễ học h c nhiệm vụ chính như sau:
- Sử dụng thành thạo các thông số dịch tễ học trong xây dựng mô hình và giả thiết về
nguyên nhân của dịch bệnh .
- Thành thạo các phương pháp dịch tễ học phân tích trong chứng minh giả thiết.
- Đánh giá các công cụ dùng trong chẩn đoán, xét nghiệm.
- Thành thạo lý thuyết lấy mẫu và số lượng mẫu trong nghiên cứu.
Kỹ năng:
- Trang bị cho sinh viên biết phương pháp điều tra, mô tả, phương pháp lấy mẫu.
- Sử dụng các kỹ năng tính toán thông số đo lường trong dịch tễ bằng công thức .
- Biết xác định một ổ dịch và có biện pháp phòng chống bệnh truyền nhiễm
2
6. Nội dung kiến thức và phương thức giảng dạy:
TT
Nội dung kiến thức
Số
tiết
Phương pháp
giảng dạy
DỊCH TỄ HỌC
Thuyết trình,
Phát vấn
1.1
CHƯƠNG 1: CÁC THÔNG SỐ ĐO LƯỜNG DỊCH TỄ
HỌC
I. KHÁI NIỆM VỀ SỐ LIỆU VÀ BẢNG SỐ LIỆU
1. Số liệu (dữ kiện)
2. Bảng số liệu (bảng dữ kiện)
3. Phương pháp thu thập số liệu
4. Trao đổi dữ liệu
II. KHÁI NIỆM VỀ TỶ SỐ, TỶ LỆ, TỶ SUẤT
1. Tỷ số (Ratio)
2. Tỷ lệ (Proportion)
3. Tỷ suất (Rate)
4. Đặc điểm tử số của tỷ lệ
5. Đặc điểm mẫu số của tỷ lệ
III. CÁC THÔNG SỐ ĐO LƯỜNG DỊCH TỄ HỌC
1. Số mắc bệnh và tỷ lệ mắc bệnh
2. Tỷ lệ nhiễm
3. Số hiện mắc và tỷ lệ hiện mắc
4. Số mới mắc và tỷ lệ mới mắc
5. Liên quan giữa tỷ lệ hiện mắc và tỷ lệ mới mắc
6. Liên quan giữa tỷ lệ mới mắc tích luỹ (CIR) và mật độ
mới mắc (ID)
7. Các tỷ lệ chết chủ yếu
CHƯƠNG 2: DỊCH TỄ HỌC MÔ TẢ
I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔ TẢ
1. Định nghĩa
2. Mục đích của nghiên cứu mô tả
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔ TẢ
1. Nghiên cứu tương quan
2. Các báo cáo ca bệnh hay đợt bệnh
3. Nghiên cứu ngang
III. NGHIÊN CỨU MÔ TẢ TRONG THÚ Y
1. Mô tả ca bệnh
2. Mô tả các ca bệnh hay mô tả một chùm bệnh
3. Khảo sát chung
4. Những đặc trưng cần mô tả
5. Kết luận
IV. GIẢ THUYẾT NHÂN QUẢ TRONG DỊCH TỄ HỌC
2
2
2
1
2
2
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
3
1. Yếu tố nguy cơ căn nguyên
2. Hậu quả
3. Mối quan hệ nhân quả
4. Quần thể
CHƯƠNG 3: DỊCH TỄ HỌC PHÂN TÍCH
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU BỆNH CHỨNG
I. ĐỊNH NGHĨA
II. THIẾT KẾ VÀ THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU BỆNH -
CHỨNG
1. Định nghĩa bệnh
2. Chọn nhóm chủ cứu
3. Lựa chọn nhóm chứng
4. Thu thập thông tin về bệnh và tình trạng phơi nhiễm
III. PHÂN TÍCH NGHIÊN CỨU BỆNH - CHỨNG
1. Nguy cơ tương đối (Relative risk: RR)
2. Tỷ suất chênh (Odds ratio)
3. Nguy cơ quy thuộc (Attributable Risk: AR)
4. Nguy cơ quy thuộc của quần thể (Population Attributable
Risk: PAR)
IV. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Sai lệch lựa chọn (Selection Bias)
2. Sai lệch quan sát (Observation bias)
3. Sai lệch hồi tưởng (Recall bias)
V. KẾT LUẬN
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU THUẦN TẬP
I. ĐỊNH NGHĨA
II. CÁC LOẠI NGHIÊN CỨU THUẦN TẬP
1. Nghiên cứu thuần tập hồi cứu
2. Nghiên cứu thuần tập tương lai
3. Nghiên cứu thuần tập vừa hồi cứu vừa tương lai
4. Nghiên cứu thuần tập lồng nghiên cứu bệnh chứng
III. THIẾT KẾ VÀ THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU THUẦN
TẬP
1. Lựa chọn quần thể có phơi nhiễm
2. Lựa chọn nhóm so sánh
3. Nguồn số liệu
IV. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Nguy cơ tương đối (Relative risk: RR)
2. Nguy cơ quy thuộc và nguy cơ quy thuộc phần trăm
3. Nguy cơ quy thuộc quần thể và nguy cơ quy thuộc quần thể
theo phần trăm
V. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
2
1
1
2
1
2
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
4
1. Vai trò của sai số có hệ thống
2. Ảnh hưởng của việc mất các đối tượng nghiên cứu trong quá
trình theo dõi
3. Ảnh hưởng của sự không tham gia nghiên cứu
VI. NHỮNG ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU
THUẦN TẬP
1. Ưu điểm
2. Nhược điểm
3. Kết luận
CHƯƠNG 4. ĐÁNH GIÂ CÔNG CỤ CHẨN ĐOÁN, XÉT
NGHIỆM.
1. Xét nghiệm
2. Tính chính xác và tính chuẩn xác của xét nghiệm
3. Độ nhạy và tính đặc hiệu của xét nghiệm
4. Giá trị dự báo hay tiên đoán của xét nghiệm
5. Số mắc bệnh và số hiện mắc
6. Sử dụng đặc biệt của xét nghiệm để khảo sát sự lưu hành
CHƯƠNG 5: PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU VÀ SỐ
MẪU NGHIÊN CỨU
I. MỤC ĐÍCH VÀ Ý NGHĨA
II. CÁC KỸ THUẬT CHỌN MẪU CƠ BẢN
1. Kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên đơn
2. Kỹ thuật chọn mẫu hệ thống
3. Kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng
4. Kỹ thuật chọn mẫu chùm
III. SỐ LƯỢNG MẪU NGHIÊN CỨU
1. Cơ sở xác định số lượng mẫu trong nghiên cứu dịch tễ
học
2. Ứng dụng phương pháp khoảng tin cậy trong ước lượng các
tham số quần thể
3. Ước lượng sai số chuẩn (Standard Error = SE) tỷ lệ P của
tham số quần thể nghiên cứu
4. Ước định sai số ước lượng d (hay độ chính xác mong
muốn d)
5. Tính số lượng mẫu nghiên cứu n
6. Phương pháp điều chỉnh sai số.
\
1
1
4
2
3
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Thuyết trình,
Phát vấn
Tổng số
30
7. Tài liệu học tập: