Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường: Nghiên cứu khả năng ứng dụng màng nano chitosan trong bảo quản thanh long

Thanh long là một loại cây ăn quả quan trọng của Việt Nam, không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao mà còn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Tuy nhiên, sau thu hoạch, trái thanh long rất dễ bị hư hỏng do các chủng nấm mốc, đặc biệt là bệnh thán thư do Colletotrichum gloeosporioides, gây giảm chất lượng và rút ngắn thời gian bảo quản. Điều này ảnh hưởng lớn đến khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu, đặc biệt là các thị trường xa. Trước thực trạng các phương pháp bảo quản hóa chất còn tiềm ẩn rủi ro, việc tìm kiếm giải pháp sinh học an toàn và hiệu quả để kéo dài thời gian bảo quản thanh long là vô cùng cấp thiết, góp phần nâng cao giá trị và phát triển bền vững ngành nông sản.

Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ sau thu hoạch, công nghệ thực phẩm, sinh học nông nghiệp; sinh viên ngành chế biến thực phẩm; các doanh nghiệp và nhà quản lý trong ngành nông nghiệp thanh long.

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá khả năng ứng dụng của màng nano chitosan trong việc bảo quản thanh long Bình Thuận và kiểm soát bệnh thán thư do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra. Chế phẩm nanochitosan được tạo ra bằng phương pháp gel ion với nồng độ 0,14% và các kích thước khác nhau (157, 241, 42nm). Kết quả thử nghiệm in vitro cho thấy nanochitosan kích thước 157nm ở nồng độ 0,04% đạt hiệu lực ức chế nấm cao nhất là 82,59%. Trong điều kiện in vivo, nanochitosan 157nm với nồng độ 0,14% mang lại hiệu quả ức chế vượt trội lên đến 95,4%. Đáng chú ý, khi ứng dụng trên trái thanh long Bình Thuận, lớp phủ nanochitosan đã giúp duy trì chất lượng quả đáng kể sau 35 ngày bảo quản ở 15°C. Cụ thể, tỷ lệ hao hụt khối lượng giảm đáng kể (10,55%), đồng thời các chỉ số hóa sinh như pH, hàm lượng chất khô hòa tan, vitamin C và đường tổng thể biến đổi chậm hơn so với mẫu không xử lý. Những phát hiện này khẳng định hiệu quả của nanochitosan không chỉ trong việc kháng nấm Colletotrichum gloeosporioides mà còn trong việc duy trì độ tươi và kéo dài thời gian bảo quản thanh long. Nghiên cứu mở ra hướng đi đầy tiềm năng cho việc phát triển các giải pháp bảo quản nông sản an toàn, sinh học, góp phần giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị kinh tế của trái thanh long, đồng thời có thể đưa vào giảng dạy trong các module công nghệ chế biến thực phẩm.