SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẮC NINH
CÁC TRƯỜNG THPT, TRUNG TÂM
GDTX THỊ XÃ THUẬN THÀNH
(Đề thi gồm 02 trang )
ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT
Lần 2 - NĂM HỌC 2022-2023
Bài thi môn: Ngữ Văn
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
Ngày thi: 09 tháng 06 năm 2023
Họ và tên..................................................................SBD...........................................
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Má lại đan áo cho ba
Đường chỉ mong manh đôi tay gầy guộc
Giọt mồ hôi của một thời nhan sắc
Lặng lẽ rơi hết nỗi đau.
Má ngồi trong mùa đông quên cả đêm sâu
Quên mái tóc xanh hoàng hôn bạc nắng
Con mang đi tháng năm lành lặn
Gót chân son trẻ nụ cười.
Các chị lấy chồng xa má nối tiếng à ơi
Nhịp nối xưa như quê người gần lại
Miếng trầu thơm cay cay lòng chờ đợi
Chiếc lá ngoài vườn như con mắt nhớ thương.
(Người đàn bà trong đêm - Phạm Thị Đầm – Tuyển tập thơ về Mẹ - NXB Văn hóa thông tin, 2021 tr139)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 2. Chỉ ra 2 từ ngữ miêu tả hình ảnh người mẹ trong khổ thơ thứ nhất.
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai câu thơ sau:
Con mang đi tháng năm lành lặn
Gót chân son trẻ nụ cười.
Câu 4. Thông điệp có ý nghĩa nhất đối với anh/chị rút ra từ văn bản trên.
II. LÀM VĂN (7,0 điểm).
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung văn bản phần Đọc - hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn
(khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự hi sinh thầm lặng trong
cuộc sống.
Câu 2 (5,0 điểm)
Con Sông Đà gợi cảm. Đối với mỗi người, Sông Đà lại gợi một cách. Đã có
lần tôi nhìn Sông Đà như một cố nhân. Chuyến ấy ở rừng đi núi cũng đã hơi lâu đã
thấy thèm chỗ thoáng. Mải bám gót anh liên lạc, quên đi mất là mình sắp đổ ra
Sông Đà. Xuống một cái dốc núi, trước mắt thấy loang loáng như trẻ con nghịch
chiếu gương vào mắt mình rồi bỏ chạy. Tôi nhìn cái miếng sáng lóe lên một màu
nắng tháng ba Đường thi “Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu”. Bờ sông Đà, bãi
Sông Đà, chuồn chuồn bươm bướm trên Sông Đà. Chao ôi, trông con sông, vui
như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng. Đi
rừng dài ngày rồi lại bắt ra Sông Đà, đúng thế, nó đằm đằm ấm ấm như gặp lại cố
nhân, mặc dầu người cố nhân ấy mình biết là lắm bệnh lắm chứng, chốc dịu dàng
đấy, rồi lại bản tính và gắt gỏng thác lũ ngay đấy.
Thuyền tôi trôi trên Sông Đà. Cảnh ven sông ở đây lặng tờ. Hình như từ
đời Trần đời Lê, quãng sông này cũng lặng tờ đến thế mà thôi. Thuyền tôi trôi qua
một nương ngô nhú lên mấy lá ngô non đầu mùa. Mà tinh không một bóng người.
Cỏ gianh đồi núi đang ra những nõn búp. Một đàn hươu cúi đầu ngốn búp cỏ
gianh đẫm sương đêm. Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn nhiên
như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa.
(Trích Người lái đò sông Đà - Nguyễn Tuân, SGK Ngữ văn 12, tập một,
NXB Giáo dục, 2019 trang 191 )
Cảm nhận vẻ đẹp của hình tượng con sông Đà qua đoạn văn trên. Từ đó
nhận xét những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả hình tượng sông Đà của nhà văn
Nguyễn Tuân.
............................Hết...............................
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẮC NINH
CÁC TRƯỜNG THPT, TRUNG TÂM GDTX
THỊ XÃ THUẬN THÀNH
(Hướng dẫn chấm gồm 06 trang )
HƯỚNG DẪN CHẤM KÌ THI THỬ
TỐT NGHIỆP THPT NĂM HỌC 2022-2023
MÔN NGỮ VĂN LỚP 12
Phần/
Câu NỘI DUNG Điểm
I ĐỌC HIỂU 3.0
1
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như Đáp án: 0.75 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng đúng đáp án không cho điểm.
0.75
2 Từ ngữ miêu tả hình ảnh người mẹ: đan áo, đôi tay gầy guộc, giọt mồ
hôi…
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời 2/3 từ ngữ trên : 0,75 điểm.
- Trả lời được 1/3 từ ngữ trên : 0,5 điểm
- Trả lời không đúng từ ngữ nào trên : 0 điểm
- Nếu học sinh trả lời trích dẫn nguyên câu thơ có từ ngữ miêu tả hình
ảnh mẹ : 0,75 điểm.
0.75
3
Biện pháp tu từ ẩn dụ :
+ tháng năm lành lặn – tháng ngày bình yên.
+ nụ cười – hạnh phúc,niềm vui.
Tác dụng :
+ Nhấn mạnh tình yêu của người mẹ dành cho con.Với mẹ con là
tháng ngày bình yên,là niềm vui hạnh phúc của mẹ.Con là tất cả cuộc
đời mẹ.
+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho câu thơ.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như Đáp án: 1.0 điểm.
- Học sinh chỉ được từ ngữ ẩn dụ : 0,25 điểm
- Học sinh nêu được ý 1 của phần tác dụng : 0,5 điểm
- Học sinh nêu được ý 2 của phần tác dụng : 0,25 điểm
1.0
- Học sinh trả lời sai, không cho điểm.
4 Thí sinh có thể đưa ra thông điệp khác nhau nhưng cần lí giải hợp lí,
phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.Ví dụ như : Hãy biết ơn
và trân trọng tình cảm của mẹ, tình mẫu tử bao giờ cũng thiêng liêng,..
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh đưa ra được thông điệp : 0,25 điểm.
- Học sinh lí giải hợp lí : 0,25 điểm.
- Học sinh trả lời sai, lập luận không xác đáng: không cho điểm
0.5
II LÀM VĂN. 7.0
1
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một
đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự hi
sinh thầm lặng.
2.0
a. Đảm bảo yêu cầu hình thức đoạn văn
Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng
phân hợp, móc xích hoặc song hành.
0.25
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: ý nghĩa của sự hi sinh
thầm lặng.
0.25
c. Triển khai vấn đề nghị luận:
Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề
nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ ý nghĩa của sự
hi sinh
thầm lặng. Có thể triển khai theo hướng sau:
- Hi sinh thầm lặng là nhường nhịn, chấp nhận sự thiệt thòi về bản
thân vì lợi ích của người khác mà không cần ai biết đến.
- Ý nghĩa của sự hi sinh thầm lặng :
+ Bất kể sự hi sinh thầm lặng nào cũng mang đến những giá trị nhất
định,quan trọng là chúng ta có nhìn ra điều đó hay không.
+ Sự hi sinh giúp chúng ta có cái nhìn sâu sắc hơn về những gì mình
đang có, nâng niu và trân trọng nó. Bởi mỗi chúng ta có cuộc sống
ngày hôm nay là mình được thừa hưởng những hi sinh từ thế hệ cha
ông đã ngã xuống để bảo vệ Tổ quốc,từ sự chăm lo của bố mẹ...
+ Sự hi sinh giúp con người hoàn thiện hơn trong nhân cách,lối sống và
nhận thức, nó không cho phép họ ích kỉ chỉ nghĩ đến riêng bản thân mình.
+ Khi biết hi sinh là lúc ta biết bỏ qua những điều nhỏ nhặt để hướng
tới những điều lớn lao,vĩ đại.... (Dẫn chứng)
1.0
- Rút ra bài học:
+ Chúng ta có thể chưa vì ai mà hi sinh nhưng thiết nghĩ nó xứng đáng
nằm ở lồng ngực trái nơi có dòng máu nóng đang chảy.
+ Ý nghĩa của sự hi sinh thầm lặng là mang đến cho con người nhận
thức sâu sắc về giá trị của nó.
Hướng dẫn chấm:
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; dẫn chứng tiêu biểu,
phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và dẫn chứng (1,0 điểm).
- Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng nhưng không
có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không tiêu biểu (0.75 điểm).
- Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không xác đáng,
không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận, không có dẫn chứng
hoặc dẫn chứng không phù hợp (0,5 điểm).
Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng
phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi
chính tả, ngữ pháp.
0.25
e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt
mới mẻ.
Hướng dẫn chấm: huy động được kiến thức và trải nghiệm của
bản thân khi bàn luận; có cái nhìn riêng, mới mẻ về vấn đề; có sáng
tạo trong diễn đạt, lập luận, làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh,
đoạn văn giàu sức thuyết phục.
- Đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm.
- Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,25 điểm.
0.25
2 Cảm nhận vẻ đẹp của sông Đà qua đoạn văn trên. Từ đó nhận xét
những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả của nhà văn Nguyễn Tuân.
5.0
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân
bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề,
kết bài kết luận được vấn đề.
0.25
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Cảm nhận vẻ đẹp của sông Đà qua đoạn văn trên. Từ đó nhận xét
0.5