Dinh dưỡng cho người
bệnh ung thư
Việc xây dựng một chế độ dinh dưỡng hợp lý trước, trong và sau
quá trình điều trị cho bệnh nhân ung thư đều nhằm đến mục tiêu là
tăng cường thể lực cho bệnh nhân. Ăn đúng trước, trong và sau khi điều
trị sẽ giúp cho bệnh nhân giảm thiểu được những bất lợi do các tác
dụng phụ của phương pháp điều trị và giúp bệnh nhân sống khoẻ hơn.
Dinh dưỡng sai gây hậu quả nghiêm trọng
Hiện nay vẫn tồn tại một số quan niệm sai về dinh dưỡng cho người
bệnh ung thư. Có người cho rằng bị bệnh ung thư thì nên nhịn ăn hay chỉ
nên ăn gạo lứt muối vừng để cơ thể gầy ốm, không nuôi dưỡng khối u nhằm
làm khối u teo dần hay người bệnh ung thư nên ăn uống như người bình
thường hoặc chỉ nên bồi dưỡng trong giai đoạn điều trị xạ trị, truyền hoá
chất..., sau giai đoạn điều trị thì không cần nữa. Những quan niệm này gây
ảnh hưởng xấu đến tình trạng người bệnh, làm cho người bệnh bị suy dinh
dưỡng, ảnh hưởng đến quá trình điều trị, thậm chí có thể gây tử vong.
Ăn ít sẽ gây suy dinh dưỡng nhưng nếu ăn nhiều thực phẩm không
đúng cũng gây hậu quả nghiêm trọng. Quan niệm sau khi xạ trị phải ăn thịt
chó vì trong thịt chó có nhiều chất đạm là không đúng vì thịt chó theo Đông
y có tính nóng, khi ăn vào không tốt cho sức khoẻ của bệnh nhân ung thư,
gây nên tình trạng táo bón nặng nề... Các cách chế biến như nướng, hun
khói, rán, tẩm ướp đường vào thịt khi chế biến không nên sử dụng cho người
bệnh ung thư. Hạn chế ăn thịt, nhất là thịt màu đỏ (thịt trâu, bò, ngựa...), thịt
nguội và đồ hộp, thực phẩm bị nấm mốc, khoai tây đã mọc mầm...
Dinh dưỡng đúng, hiệu quả điều trị cao
Người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị về chế độ ăn
uống vì điều này phụ thuộc vào loại ung thư, giai đoạn của bệnh, phác đồ
điều trị và thể trạng của người bệnh. Tuy nhiên, nguyên tắc chung là chọn
thực phẩm dễ tiêu, hợp khẩu vị, chia nhỏ và ăn thành nhiều bữa nhằm bảo
đảm cung cấp đủ năng lượng và chất dinh dưỡng cho cơ thể để duy trì được
cân nặng và khối cơ bắp. Do khả năng tiêu hóa và hấp thu cao hơn vào ban
ngày, nên cần tăng lượng ăn vào buổi sáng và trưa, hơn là vào buổi tối. Theo
các chuyên gia, để đảm bảo dinh dưỡng hợp lý, người bệnh cần phải ăn uống
đầy đủ thực phẩm đảm bảo các nhóm chất: đạm - bột đường - béo - vitamin,
khoáng chất - nước. Một chế độ ăn đúng, đầy đủ chất đạm, uống nhiều nước
và vận động, tập thể dục thể thao... sẽ giúp cơ thể đủ chất dinh dưỡng và sức
khoẻ để chống lại ung thư chứ không phải là "cung cấp thêm chất đạm cho
khối u" như nhiều người vẫn lầm tưởng.
Nên ăn nhiều bữa trong ngày (5-6 bữa), tránh những thức ăn có nhiều
chất béo như các món rán, xào, những thức ăn sinh hơi như đậu, bắp cải, dưa
hấu, mít hoặc những thức uống có gas. Uống đủ nước, khoảng 8 ly nước
trong ngày (ly loại 250ml). Khi chế biến thực phẩm, nên sử dụng phương
pháp luộc, hấp nhỏ lửa. Sau giai đoạn điều trị, người bệnh vẫn cần được tiếp
tục bồi dưỡng để phục hồi sức khỏe, cải thiện chức năng miễn dịch, ổn định
cân nặng... Tăng cường ăn các loại thực phẩm giàu vitamin và muối khoáng
như trái cây, sinh tố. Khi cơ thể đã hồi phục cần tránh bị thừa cân để phòng
bệnh tái phát. Trong đó, tập luyện cơ thể là quan trọng như đi bộ, đạp xe...,
trung bình 45 phút/lần, 3 lần/tuần.