Làm thế nào để giảm Cholesterol
(Kỳ 6)
BỎ HÚT THUỐC LÁ
1.
Thuốc lá và cholesterol
Việc hút thuốc lá có một tác động xấu đến mức cholesterol của một người.
Nó làm giảm mạnh mức HDL cholesterol. Trong một cuộc nghiên cứu mang tên
Framingham Offspring, Garrison và các đồng nghiệp đã nhận thấy ở phụ nữ việc
hút thuốc lá làm giảm mức HDL cholesterol đến khoảng 6 mg/dl. Ở nam giới,
người hút thuốc lá có mức HDL cholesterol giảm thấp hơn những người không hút
thuốc đến 4 mg/dl.
Nếu bạn không thấy ấn tượng với những con số vừa đưa ra về mức giảm
thấp của HDL cholesterol, hãy cân nhắc những điều này: Với mỗi 1 mg/dl gia tăng
trong mức HDL cholesterol sẽ làm giảm tương ứng nguy cơ bệnh tim mạch là 2%
ở nam giới và 3% ở phụ nữ. Nếu một phụ nữ trung bình gia tăng được mức HDL
cholesterol lên 6 mg/dl khi bỏ thuốc lá, bà ta sẽ giảm thấp được 18% nguy cơ bệnh
tim mạch. Đối với nam giới, việc bỏ hút thuốc lá có thể làm tăng mức HDL
cholesterol lên đến 4 mg/dl, và do đó làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch là 8%. Tuy
nhiên, việc bỏ thuốc lá còn có nhiều tác dụng tích cực khác nữa, nên nguy cơ bệnh
tim mạch trong thực tế sẽ giảm đi nhiều hơn là mức 18% hay 8% như vừa nói. Khi
nói đến nguy cơ bệnh tim mạch ở đây, tôi muốn chỉ các trường hợp như lên cơn
đau tim, phẫu thuật nghẽn mạch máu, tạo hình mạch...
So với những người không hút thuốc lá, người hút thuốc lá có nhiều phân
tử LDL cholesterol bị ô-xy hóa hơn. Ô-xy hóa là gì, và nó ảnh hưởng như thế nào
đến LDL cholesterol? Khi một phân tử LDL cholesterol trải qua quá trình bị ô-xy
hóa, nó bị thay đổi về mặt cấu trúc hóa học. Một khi đã bị ô-xy hóa, phân tử LDL
cholesterol trở nên nhỏ hơn, điều thường được xem là tốt hơn. Tuy nhiên, các phân
tử LDL cholesterol nhỏ hơn này rất dễ dàng đi vào các thành động mạch và bám
trụ nơi đó. Chính các phân tử này là thành phần chủ yếu của các mảng cholesterol,
có thể làm nghẽn mạch máu và dẫn đến một cơn đau tim.
Chỉ trong vòng 2 tuần sau khi bỏ thuốc lá, mức HDL cholesterol có thể
được cải thiện. Các phân tử LDL cholesterol ít có khả năng bị ô-xy hóa. Trong
vòng 6 tháng, mức HDL cholesterol trở lại bình thường như trước kia – khi chưa
hút thuốc lá, và các phân tử LDL cholesterol không còn bị ô-xy hóa nữa.
Cholesterol không phải là đối tượng duy nhất chịu ảnh hưởng của việc hút
thuốc lá. Mỗi khi đốt lên một điếu thuốc, bạn đã làm gia tăng nhịp đập của tim,
làm giảm khả năng của tim trong việc chuyển tải và phân phối ô-xy, và làm kích
hoạt các tiểu cầu – các tế bào làm đông máu. Như chúng ta đã đề cập đến trong
một phần trước đây, những cơn đau tim nói chung thường xảy ra khi một mảng
tích tụ của cholesterol trong động mạch tim bị vỡ ra và bám lên phía trên nó là một
khối máu đông. Sự kết hợp của mảng cholesterol và một khối máu đông dẫn đến
làm tắt nghẽn hoàn toàn một động mạch của tim. Bởi vì hút thuốc lá tác động xấu
đến cả hai yếu tố trong trường hợp này – dễ tạo ra các mảng cholesterol hơn, và dễ
tạo ra các cục máu đông hơn – nên việc bỏ hút thuốc lá rõ ràng là một trong những
điều quan trọng nhất.
2.
Bỏ hút thuốc lá
Vậy thì, bạn làm thế nào để bỏ hút thuốc lá? Xin được nói ngay từ đầu
rằng, bỏ hút thuốc lá là một trong những điều khó làm nhất, nhưng cũng là một
trong những việc làm mang lại nhiều phần thưởng xứng đáng nhất. Dù không gặp
bạn, tôi cũng có thể nói rằng chính bạn cũng chán ngấy việc hút thuốc lá. Trong
thực tế, có ít nhất là 80% những người hút thuốc lá hết sức muốn bỏ thuốc. Một số
người có thể bỏ hút thuốc lá khi thấy được những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe,
nhưng với hầu hết mọi người khác thì những thông tin này chỉ càng làm cho họ lo
lắng, cảm thấy tồi tệ hơn – chẳng giải quyết được gì hơn.
Chắc chắn là bạn có khả năng bỏ hút thuốc lá. Việc bỏ thuốc lá sẽ không dễ
dàng, nhưng có nhiều điều bạn có thể làm để giảm bớt phần nào khó khăn.
Bước quan trọng đầu tiên hết là phải tự đánh giá về mức độ nghiện thuốc lá
của chính bạn. Để làm được điều này, hãy trả lời những câu hỏi sau. Bạn có hút
thuốc trong vòng 30 phút sau khi thức dậy vào buổi sáng hay không? Bạn có hút
nhiều hơn một gói thuốc mỗi ngày hay không?
Các cuộc nghiên cứu đã cho thấy rằng, những người hút thuốc lá nào cần
đến điếu thuốc đầu tiên vào buổi sáng khi thức dậy là những người có mức độ
nghiện thuốc lá nặng nhất. Bởi vì lượng nicotine trong máu giảm rất mạnh khi bạn
ngủ, nên những người nghiện nặng phải cần đến thuốc lá ngay khi họ vừa thức
dậy. Điều này làm tăng lượng nicotine trong máu lên và giúp cho người nghiện
thuốc có được trạng thái bình thường để bắt đầu một ngày. Nếu đây là trường hợp
của bạn, bạn vẫn có thể sẽ bỏ được thuốc lá, nhưng sẽ khó khăn hơn là những
người có thể chờ đến trưa mới hút điếu thuốc đầu tiên trong ngày. Biết được điều
này là rất quan trọng, vì nó giúp bạn hiểu được vấn đề và không thất vọng khi so
sánh với một người bạn đã bỏ hút thuốc lá không mấy khó khăn.
Câu hỏi thứ hai là một điều rất hiển nhiên. Những ai hút mỗi ngày nhiều
hơn một gói thuốc tất nhiên là nghiện nặng hơn những người chỉ hút vài ba điếu
mỗi ngày.
Nói chung, những người nghiện nặng – những người cần phải hút thuốc
ngay khi thức dậy và những người hút hơn một gói thuốc mỗi ngày – nên xem xét
việc áp dụng một phương thức hỗ trợ nào đó trong việc bỏ hút thuốc lá. Có thể là
dùng thuốc bupropion (tên thương phẩm là Zyban hay Well¬butrin), dùng kẹo
nicotine, miếng dán nicotine, ống phun mũi hay ống hút nicotine.
Sau khi đã xác định mức độ nghiện thuốc của mình, bạn cần xác định động
cơ thúc đẩy bạn bỏ thuốc lá. Bạn có thể liệt kê ra rất nhiều lý do để phải bỏ thuốc
lá. Huyết áp của bạn sẽ giảm thấp. Mức HDL cholesterol sẽ tăng cao. Giảm thấp
các nguy cơ bệnh tim mạch, các cơn đột quỵ, ung thư bàng quang và ung thư phổi.
Giảm rất thấp nguy cơ mắc các bệnh phổi kinh niên. Gia tăng khả năng rèn luyện
thể lực. Lòng tự trọng của bạn được nâng cao. Gia đình, con cái, vợ hoặc chồng,