CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÀNG HẢI II
GIÁO TRÌNH
BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA MÔ TÔ
XE MÁY
NGHỀ CÔNG NGHỆ ÔTÔ
(Ban hành theo quyết định số 820/QĐ-CĐHHII, ngày 22 tháng 12 năm 2020 của Hiệu
trưởng Trường Cao Đẳng Hàng Hải II)
( Lưu hành nội bộ)
TP.HCM, năm 2020
LỜI GIỚI THIỆU
Xe máy được sử dụng rộng rãi ở nước ta hiên nay nó một phương tiện đi lại cá nhân.
Với sự phát triển kinh tế của đất nước, đời sống được nâng cao số lượng xe máy gia tăng
nhanh chóng, đi cùng với nó là sự đòi hỏi phải có một đội ngũ thợ bảo dưỡng và sửa
chữa.
Giáo trình Sửa chữa và bảo dưỡng xe máy là môn học mô đun thuôc nghề công nghệ
ôtô được biên soạn nhằm mục đích cung cấp cho người học những kiến thức, kỹ năng cơ
bản giúp người học đã có kiến thức về ô tô có thể sửa chữa được xe máy. Giáo trình
biên soạn dựa trên cơ sở điều kiện thực tế hiện nay.
Nội dung của giáo trình được biên soạn với thời lượng 150 tiết cho cả lý thuyết
và thực hành. Gồm các phần:
Bài 1. Cấu tạo xe gắn máy
Bài 2. Bảo dưỡng, sửa chữa cơ cấu phân phối khí
Bài 3. Bảo dưỡng, sửa chữa cơ cấu trục khuỷu thanh truyền
Bài 4. Bảo dưỡng, sửa chữa Hệ thống nhiên liệu
Bài 5. Bảo dưỡng, sửa chữa Hệ thống truyền động
Bài 6. Bảo dưỡng, sửa chữa Hệ thống đánh lửa và hệ thống khởi động
Bài 7. Bảo dưỡng, sửa chữa Hệ thống chiếu sáng
Giáo trình được biên soạn cho đối tượng là học sinh Trung cấp và Cao đẳng nghề công
nghệ ô tô đã có kiến thức cơ bản về chuyên môn và các môn cơ sở.
Mặc dù đã cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi khiếm khuyết, rất mong nhận
được ý kiến đóng góp của hội đồng thấm định để cho giáo trình được hoàn thiện hơn.
2
Bài 1: Tổng quan về xe máy xe máy và nguyên tác bảo dưỡng, sửa
chữa *. Mục tiêu:
- Cấu tạo và nguyên lý làm việc động cơ 4 kỳ, động cơ 2 kỳ
- Cấu tạo và nguyên lý làm việc các hệ thống và bộ phận của xe mô tô
- Sử dụng các dụng cụ tháo, lắp, kiểm tra các hệ thống và bộ phận của xe mô tô
- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
* Nội dung
1. Cấu tạo chung về xe máy
1.1. Phân loại
Từ khi xe máy ra đời, đã có rất nhiều biến thể để phù hợp với những mục đích vận hành
khác nhau. Giữa các dòng xe đôi khi chỉ khác nhau đôi chút, mọi cách phân loại đều là quy ước
dần dần được chấp nhận rộng rãi.
1. Underbone
Đây là dòng xe phổ biến nhất ở Việt Nam hiện nay, hầu hết các mẫu xe số trên thị
trường là underbone như Wave, Future, Sirius, Exciter... Đặc điểm chính của loại xe này
là động cơ đặt bên dưới khung xe, bình xăng ở dưới yên. Với thiết kế này, trọng tâm xe
lùi về sau hoặc ở giữa, phần đầu xe nhẹ nhàng.
Dòng xe này còn có biến thể khác được gọi là hyper-underbone như các mẫu xe Suzuki
Raider 150, Honda Nova...
2. Scooter
4
Scooter là loại xe mà ngưới lái có thể nhẹ nhàng bước qua khung (step-through frame)
và có không gian rộng để chân phía trước. Loại thiết kế này xuất hiện vào những ngày
đầu tiên của buổi bình minh nền công nghiệp xe máy. Từ scooter thường dùng để chỉ xe
có dung tích động cơ từ 50 đến 250 phân khối. Nếu lớn hơn được gọi là maxi-scooter.
Scooter không chỉ sử dụng hộp số vô cấp CVT (xe ga) như đa số xe ngày nay, dòng xe
này còn sử dụng hộp số tay với số và côn được tích hợp ở tay lái bên trái. Một số thiết
kế còn lại của xe tương đối giống với dòng underbone như động cơ lùi về phía sau, bình
xăng dưới yên. Scooter cũng là loại xe máy có đường kính vành xe nhỏ hơn so với hầu
hết các dòng xe khác.
3. Sportbike
5
Sportbike là loại môtô được thiết kế để tối ưu hóa tốc độ, khả năng tăng tốc, phanh và
vào cua trên đường rải nhựa, không tối ưu hóa về cảm giác thoải mái khi lái xe hay mức
nhiên liệu tiêu thụ.
Để phân chia sportbike theo dung tích động cơ, hiện nay có ba phân khúc chính là cỡ
nhỏ (đến 500 phân khối), cỡ trung (600-750 phân khối) và superbike (1000 phân khối
trở lên).
4. Sport touring
6