BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: ĐIỆN TỬ CÔNG SUẤT
NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số:755/QĐ-CĐCG-KT&KĐCL ngày 14 tháng 11 năm 2022
của Trường Cao đẳng Cơ giới
Quảng Ngãi, năm 2022
(Lưu hành nội bộ)
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Điện tử công suất là lĩnh vực kỹ thuật hiện đại, nghiên cứu ứng dụng các linh
kiện bán dẫn công suất làm việc ở chế độ chuyển mạch vào quá trình biến đổi điện
năng. Sự ra đời và hoàn thiện của các linh kiện điện tử công suất với những tính năng
dòng điện, điện áp, tốc độ chuyển mạch ngày càng được nâng cao. Tổn hao công suất
giảm đáng kể, ngày càng đáp ứng những yêu cầu phức tạp của các quy luật biến đổi
năng lượng trong các bộ biến đổi làm cho kỹ thuật điện truyền thống thay đổi sâu sắc.
Ở Việt Nam cho đến nay đã có khá nhiều giáo trình, tài liệu tham khảo, sách
hướng dẫn bài tập về điện tử công suất đã được biên soạn và biên dịch của nhiều tác
giả, của các chuyên gia đầu ngành về điện tử công suất. Tuy nhiên nhằm đáp ứng nhu
cầu sử dụng trong quá trình đào tạo của nhà trường phải bám sát chương trình khung
vì vậy giáo trình Điện tử công suất được biên soạn bởi sự tham gia của các giảng viên
của trường Cao đẳng Cơ giới dựa trên cơ sở chương trình khung đào tạo đã được ban
hành, trường Cao đẳng Cơ giới với các giáo viên có nhiều kinh nghiệm cùng nhau
tham khảo các nguồn tài liệu khác nhau để thực hiện biên soạn giáo trình Điện tử công
suất phục vụ cho công tác giảng dạy.
Giáo trình này được thiết kế theo mô đun thuộc hệ thống mô đun MĐ13 của
chương trình đào tạo nghề Điện công nghiệp ở cấp trình độ trung cấp nghề và được
dùng làm giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo, sau khi học tập xong mô đun
này, học viên có đủ kiến thức để học tập tiếp các môn học, mô đun khác của nghề.
Quảng Ngãi, ngày .... tháng .... năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Phan Ngọc Bảo Chủ biên
2. …………..............
3. ……….............….
3
MỤC LỤC
TT NỘI DUNG TRANG
1. Lời giới thiệu 3
2. Mục lục 4
3. Bài mở đầu: Các khái niệm cơ bản 11
4. 1. Trị trung bình của một đại lượng 12
5. 2. Công suất trung bình 12
6. 3. Trị hiệu dụng của một đại lượng 12
7. 4. Hệ số công suất 12
8. Bài 1: Bộ chỉnh lưu 13
9. 1. Bộ chỉnh lưu một pha 14
10. 2. Bộ chỉnh lưu ba pha 34
11. 3. Các chế độ làm việc của bộ chỉnh lưu 48
12. Bài 2: Bộ biến đổi điện áp xoay chiều 52
13. 1. Bộ biến đổi điện áp xoay chiều 1 pha 53
14. 2. Bộ biến đổi điện áp xoay chiều ba pha 58
15. Bài 3: Bộ biến đổi điện áp một chiều 62
16. 1. Bộ giảm áp 63
17. 2. Bộ tăng áp 65
18. 3. Các phương pháp điều khiển bộ biến đổi điện áp một chiều 67
19. Bài 4: Bộ nghịch lưu và bộ biến tần 70
20. 1. Bộ nghịch lưu áp một pha 71
4
21. 2. Bộ nghịch lưu áp ba pha 75
22. 3. Các phương pháp điều khiển bộ nghịch lưu áp 76
23. 4. Bộ nghịch lưu dòng điện 79
24. 5. Các phương pháp điều khiển bộ nghịch lưu dòng 82
25. 6. Bộ biến tần gián tiếp 86
26. 7. Bộ biến tần trực tiếp 90
27. Tài liệu tham khảo 94
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: ĐIỆN TỬ CÔNG SUẤT
Mã mô đun: MĐ13
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
- Vị trí: Mô đun Điện tử công suất học sau các môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở, đặc
biệt là các môn học, mô đun: Mạch điện; Điện tử cơ bản; Truyền động điện...
- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề.
- Ý nghĩa và vai trò của mô đun:
Điện tử công suất đóng một vai trò rất quan trọng trong ngành Điện, Điện tử, đáp
ứng những yêu cầu phức tạp của qui luật biến đổi năng lượng, kích thước nhỏ gọn, khả
năng đóng cắt cao, tổn hao công suất thấp.
Mô đun này trang bị cho học viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản của Điện tử
công suất
- Đối tượng: Là giáo trình áp dụng cho học sinh trình độ Trung cấp nghề Điện công
nghiệp
Mục tiêu của mô đun:
- Kiến thức:
A1. Vẽ và nêu nguyên lý hoạt động mạch chỉnh lưu đúng yêu cầu.
A2. Giải thích được dạng sóng vào, ra ở bộ biến đổi AC-AC.
5