ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
*****************
GIÁO TRÌNH
ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN
NGÀNH ĐÀO TẠO: KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM Y HỌC
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 382/QĐ – CĐYT, ngày 20 tháng 6 năm 2025
của Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông)
Hà Nội, năm 2025
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với
mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh.
LỜI GIỚI THIỆU
Thực hiện theo Thông tư số: 01/2024/TT-BLĐTBXH ngày 19/02/2024
của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Trường Cao đẳng Y tế
Hà Đông đã xây dựng chương trình đào tạo Kỹ thuật xét nghiệm y học trình
độ cao đẳng và chương trình đã được phê duyệt.
Mô đun Điều dưỡng cơ bản được giảng dạy trong học kỳ 1 năm thứ
nhất và là một trong những mô đun bắt buộc trong khối chương trình cơ sở
ngành.
Giáo trình Điều dưỡng cơ bản cung cấp cho sinh viên các kỹ thuật điều
dưỡng cơ bản trong thực hành chăm sóc người bệnh và các kỹ thuật về sơ cấp
cứu.
Đội ngũ biên soạn giáo trình gồm các giảng viên có trình độ thạc sĩ và
cử nhân điều dưỡng, với nhiều năm kinh nghiệm trong giảng dạy. Quá trình
biên soạn có tham khảo tài liệu từ cả trong nước và quốc tế để đảm bảo chất
lượng nội dung. Trong quá trình sử dụng, giáo trình sẽ được chỉnh lý, bổ sung
và cập nhật hàng năm. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ quý
đồng nghiệp, sinh viên và độc giả để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn
trong những năm tới.
2
THAM GIA BIÊN SOẠN
1. Chủ biên. Ths Vương Thị Hương Giang
2. Ths Trần Thị Hương
3. Ths Đỗ Hoành Khánh
4. Ths Lưu Thị Thủy
5. Ths Đỗ Thị Thắm
6. Ths Hoàng Thị Lan Anh
7. Ths Lê Thị Thùy Linh
8. Ths Nguyễn Thị Hương Quỳnh
9. Ths Nguyễn Chí Hải
10. Ths Vũ Thị Minh
11. Ths Vi Minh Phương
12. Cn Đỗ Thị Phương Dung
3
MỤC LỤC
Lời giới thiệu.................................................................................................2
Bài 1: Quản lý chất thải y tế..........................................................................7
Bài 2: Kỹ thuật rửa tay, mặc áo, mang găng tay, mang tháo khẩu trang vô
khuẩn...........................................................................................................15
Bài 3: Kỹ thuật đo dấu hiệu sinh tồn...........................................................27
Bài 4: Cho người bệnh thở oxy...................................................................52
Bài 5: Kỹ thuật dùng thuốc theo đường uống, bôi, đặt thuốc, nhỏ, hít, xịt,
khí dung.......................................................................................................71
Bài 6: Kỹ thuật dùng thuốc theo đường tiêm, truyền dịch..........................83
Bài 7: Kỹ thuật lấy máu làm xét nghiệm..................................................122
Bài 8: Hồi sinh tim phổi cơ bản................................................................137
Bài 9: Sơ cứu, cấp cứu vết thương chảy máu...........................................147
Bài 10: Kỹ thuật băng bó vết thương........................................................165
Bài 11: Sơ cứu, cấp cứu gãy xương..........................................................181
Bài 12: Sơ cứu, cấp cứu bỏng...................................................................206
Bài 13: Sơ cứu, cấp cứu say nắng, say nóng.............................................219
Bài 14: Sơ cứu, cấp cứu điện giật và sét đánh..........................................224
Bài 15: Sơ cứu, cấp cứu nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật cấp tính.....229
Bài 16: Sơ cứu, cấp cứu nhiễm độc dung môi hữu cơ..............................235
Bài 17: Sơ cứu, cấp cứu nhiễm độc hơi khí độc cấp tính..........................240
Bài 18: Sơ cứu, cấp cứu ngộ độc thực phẩm cấp tính...............................245
Bài 19: Sơ cứu, cấp cứu nạn nhân đuối nước (ngạt nước)........................251
4
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN
Mã mô đun: MĐ07
Vị trí, tính chất và vai trò của mô đun:
- Vị trí: Là mô đun cơ sở ngành.
- Tính chất: Là mô đun bắt buộc.
- Vai trò của mô đun trong chương trình: Giúp sinh viên hình thành và phát
triển kỹ năng thực hành các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản, sơ cấp cứu trong
chăm sóc người bệnh; đồng thời nâng cao năng lực tổ chức, tư duy lâm sàng
và xử trí tình huống thực tế, là nền tảng quan trọng để thực hiện chăm sóc
người bệnh an toàn, hiệu quả trong môi trường bệnh viện.
Mục tiêu của mô đun:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được kiến thức cơ bản về quản lý chất thải y tế, rửa tay, mặc áo,
mang găng tay, mang và tháo khẩu trang vô khuẩn.
+ Trình bày được nguyên tắc đo dấu hiệu sinh tồn, yếu tố ảnh hưởng đến dấu
hiệu sinh tồn, phạm vi bình thường dấu hiệu sinh tồn.
+ Trình bày được khái niệm thở oxy, nguyên nhân thiếu oxy, dấu hiệu thiếu
oxy, nguyên tắc thở oxy.
+ Trình bày được nguyên tắc cho người bệnh dùng thuốc, tai biến, cách đề
phòng và xử trí tai biến khi cho người bệnh dùng thuốc.
+ Trình bày được nguyên tắc lấy bệnh phẩm xét nghiệm và các kỹ thuật lấy
bệnh phẩm làm xét nghiệm.
+ Trình bày được dấu hiệu nhận biết ngừng tuần hoàn, nguyên tắc xử trí
ngừng tuần hoàn và kỹ thuật hồi sinh tim phổi.
+ Trình bày được nguyên tắc xử lý vết thương chảy máu và các kỹ thuật cầm
máu tạm thời.
+ Trình bày mục đích, nguyên tắc băng bó vết thương và các kỹ thuật băng bó
vết thương.
+ Trình bày được khái niệm, dấu hiệu nhận biết, nguyên tắc sơ cứu gãy xương
và cách sơ cứu.
+ Trình bày được nguyên nhân gây bỏng, phân loại bỏng và cách sơ cứu, cấp
cứu bỏng.
+ Trình bày khái niệm, dấu hiệu nhận biết và cách sơ cứu say nóng, say nắng.
5