
BỆNH VIỆN BẠCH MAI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ BẠCH MAI
MÔ ĐUN
ĐIỀU DƯỠNG CƠ SỞ VÀ
CẤP CỨU BAN ĐẦU
Mã mô đun: ĐDCS
NGÀNH: KỸ THUẬT VIÊN Y
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
HÀ NỘI – 2020
GIÁO TRÌNH DẠY HỌC

LỜI GIỚI THIỆU
Thực hiện một số điều của Luật Giáo dục nghề nghiêp, Bộ Lao động Thương binh
và Xã hội, Bộ Y tế, đã ban hành chương trình khung đào tạo điều dưỡng. Trường Cao
đẳng Y tế Bạch Mai tổ chức biên soạn tài liệu dạy - học các môn cơ sở, chuyên môn và
chuyên ngành theo chương trình trên nhằm từng bước xây dựng bộ tài liệu chuẩn trong
công tác đào tạo nhân lực y tế.
Tài liệu giảng dạy được biên soạn dựa theo chương trình giáo dục của Trường
Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai trên cơ sở chương trình khung đã được phê duyệt và
nội dung đã được thống nhất giữa nhà trường và lãnh đạo các khoa lâm sàng. Tài liệu
giảng dạy là cơ sở để đáp ứng các năng lực cơ bản của điều dưỡng Việt Nam, là tài liệu
giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành điều dưỡng. Tài liệu được viết bởi các giáo sư,
phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ, bác sĩ, cử nhân có nhiều kinh nghiệm tham gia giảng dạy
điều dưỡng, có tham khảo các tài liệu trong nước và nước ngoài. Tác giả biên soạn đã
dành nhiều công sức, trí tuệ thời gian để thực hiện cuốn tài liệu này. Song trong quá
trình biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót, chúng tôi mong nhận được ý kiến
đóng góp của đồng nghiệp, các sinh viên và các độc giả để cuốn sách ngày càng hoàn
thiện.
Tài liệu điều dưỡng cơ sở ngành đã được hội đồng chuyên môn thẩm định tài liệu
dạy – học chuyên ngành cao đẳng điều dưỡng.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Hội đồng chuyên môn, các chuyên gia, Ban Giám
hiệu, tập thể giảng viên Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai đã thẩm định tài liệu dạy học,
đóng góp ý kiến để chúng tôi hoàn thiện cuốn tài này.
HIỆU TRƯỞNG

Tham gia biên soạn
BSCKII. Trương Thị Thu Hương
ThS. Bùi Minh Thu
ThS. Vũ Đình Tiến
ThS. Nguyễn Quỳnh Châm
ThS. Đỗ Thị Thanh Vân
ThS. Nguyễn Hải Linh
ThS. Lê Thị Kim Thoa

MỤC LỤC
1. Đại cương về điều dưỡng. Đại cương về kiểm soát nhiễm khuẩn trong các cơ
sở y tế. Phòng ngừa chuẩn .............................................................................. 1
2. Đo dấu hiệu sinh tồn ..................................................................................... 18
3. Nguyên tắc khi dùng thuốc cho người bệnh ................................................. 36
Các đường dùng thuốc. Kỹ thuật tiêm thuốc, tai biến va xử trí khi dung thuốc.
Tiêm an toàn .................................................................................................. 36
4. Tiêm dưới da, trong da, tiêm bắp .................................................................. 45
5. Tiêm tĩnh mạch ............................................................................................. 61
6. Truyền tĩnh mạch .......................................................................................... 70
7. Lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm .................................................................... 83
8. Vận chuyển người bệnh ................................................................................ 95
9. Cấp cứu ngừng tuần hoàn ........................................................................... 105
10. Cầm máu tạm thời, ga rô cầm máu ............................................................. 118
11. Băng bó vết thương ..................................................................................... 128
12. Sơ cứu gãy xương ....................................................................................... 152
13. Sơ cứu bỏng, điện giật, đuỗi nước .............................................................. 169
14. Bảng kiểm quy trình kỹ thuật ...................................................................... 173
Quy trình đo dấu hiệu sinh tồn ................................................................. 173
Quy trình tiêm trong da ............................................................................ 174
Quy trình thử phản ứng thuốc bằng test lẩy da ........................................ 175
Quy trình tiêm bắp nông .......................................................................... 177
Quy trình tiêm tĩnh mạch ......................................................................... 178
Quy trình truyền tĩnh mạch ...................................................................... 179
Quy trình lấy máu tĩnh mạch .................................................................... 180
Quy trình vận chuyển người bệnh bằng cáng .......................................... 181
Quy trình cấp cứu ngừng tuần hoàn ......................................................... 182
Quy trình ga rô cầm máu .......................................................................... 183
Quy trình băng đầu ................................................................................... 184
Quy trình băng ngón tay ........................................................................... 185
Quy trình băng bàn tay ............................................................................. 186
Quy trình băng vai .................................................................................... 187
Quy trình cố định gãy xương cẳng chân .................................................. 188
Quy trình cố định gãy xương đùi ............................................................. 189
Quy trình cố định gãy xương cẳng tay ..................................................... 190
Quy trình cố định gãy xương cánh tay ..................................................... 191
15. Tài liệu tham khảo ....................................................................................... 192

CÁC TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG TÀI LIỆU
BS Bác sĩ
BYT Bộ Y tế
BV Bệnh viện
CBYT Cán bộ Y tế
CSYT Cơ sở y tế
DC Dụng cụ
CĐRMĐ Chuẩn đầu ra mô đun
CSNB Chăm sóc người bệnh
DD Dinh dưỡng
ĐD Điều dưỡng
HBV Viêm gan virus B
HCV Viêm gan virus C
HSTC Hồi sức tích cực
KBCB Khám bệnh chữa bệnh
KK Khử khuẩn
KSNK Kiểm soát nhiễm khuẩn
MĐ Mô đun
NB Người bệnh
NKBV Nhiễm khuẩn bệnh viện
NVYT Nhân viên y tế
PHCN Phục hồi chức năng
PM Phòng mổ
PNC Phòng ngừa chuẩn
RT Rửa tay
SPTH Sản phẩm tự học
TK Tiệt khuẩn
VK Vi khuẩn
VR Vi rút
VST Vệ sinh tay
VSV Vi sinh vật
WTO Tổ chức y tế thể giới

