
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH GIA LAI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG GIA LAI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: GIỐNG CÂY TRỒNG
NGHỀ: BẢO VỆ THỰC VẬT
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG/TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo Quyết định số 943/QĐ-TCĐGL ngày 25 tháng 10 năm 2022
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Gia Lai)
`
Gia Lai, tháng 11 năm 2022


- 1 -
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

- 2 -
LỜI NÓI ĐẦU
Giống cây trồng hay thực vật nói chung (plant breeding) là một lĩnh vực quan trọng
của sản xuất nông nghiệp. Mục đích của nó là tạo ra ngày càng nhiều giống cây trồng mới
có năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu được các điều kiện bất thuận (như sâu bệnh,
hạn, úng, nóng, rét...). Về thực chất, đó là sự tiến hoá của thực vật do con người điều khiển,
được hình thành từ trong thực tiễn trồng trọt qua hàng ngàn năm kể từ khi con người bắt
đầu mò mẫm "thuần hoá" cây trồng dựa theo kinh nghiệm.
Cùng với sự phát triển của khoa học và kỹ thuật, đặc biệt là sự phát triển của di
truyền học trong suốt 100 năm nay, công tác chọn tạo giống cây trồng đã xây dựng được
một nền tảng khoa học vững chắc và không ngừng được hoàn thiện. Nhờ đó đã tạo ra hàng
loạt các giống cây trồng mới, nhất là các giống ngũ cốc, góp phần xoá đói giảm nghèo
mang lại cuộc sống ấm no và cải thiện sức khoẻ cho con người.
Với những phát triển mới trong chọn tạo giống cây trồng trên thế giới và Việt Nam,
cuốn giáo trình này cung cấp cho sinh viên cao đẳng, trung cấp ngành chọn giống cây
trồng nông nghiệp, làm vườn những nguyên lý và kiến thức cập nhật căn bản của chọn
giống thực vật dựa trên kiến thức di truyền ứng dụng và những ngành khoa học có lien
quan. Về căn bản cuốn giáo trình này có cập nhật thêm nhiều kiến thức của chọn giống
phù hợp với tình hình phát triển hiện nay.
Giáo trình “Giống cây trồng” hy vọng sẽ giúp ích cho sinh viên trong việc lĩnh hội
bản chất khoa học của chọn giống, cập nhật những kiến thức cần thiết để có thể tiếp cận
những kiến thức cao hơn và lựa chọn để phát triển giống thành một nghề nghiệp.
Trong quá trình biên soạn, tác giả đã cố gắng cập nhật những kiến thức hiện đại và
thực tiễn vào. Tuy nhiên, do thời gian, trình độ, nguồn tư liệu có hạn nên không tránh
khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được sự góp ý của độc giả để lần tái bản sau giáo
trình có chất lượng tốt hơn.
Gia Lai, ngày 01 tháng 5 năm 2021
Người biên soạn
Võ Thị Hoài Cảm

- 3 -
MỤC LỤC
Tuyên bố bản quyền............................................................................................................. 1
Lời nói đầu ........................................................................................................................... 2
Giáo trình mô đun ................................................................................................................ 8
Vị trí, tính chất của mô đun ................................................................................................. 8
Mục tiêu mô đun .................................................................................................................. 8
Nội dung mô đun ................................................................................................................. 9
Bài 1: Khái quát về công tác giống cây trồng .................................................................... 11
1. Khái niệm về giống cây trồng ........................................................................................ 11
1.1 Giống ................................................................................................................... 11
1.1.1 Khái niệm .................................................................................................... 11
1.1.2 Một số thuật ngữ thường dùng .................................................................... 12
1.2 Tính trạng và đặc tính của giống......................................................................... 13
2. Phân loại giống cây trồng .............................................................................................. 14
2.1 Phân loại .............................................................................................................. 14
2.1.1 Theo nguồn gốc ........................................................................................... 14
2.2.2 Theo phương pháp gây tạo .......................................................................... 14
2.2 Tiêu chuẩn của một giống tốt .............................................................................. 14
3. Vai trò của giống trong sản xuất nông nghiệp ............................................................... 14
Câu hỏi ôn tập .................................................................................................................... 17
Bài 2: Các phương pháp chọn lọc cơ bản .......................................................................... 18
1. Khái niệm về chọn lọc ................................................................................................... 18
2. Vai trò của chọn lọc ....................................................................................................... 18
3. Phương thức sinh sản của cây trồng .............................................................................. 19
3.1 Sinh sản hữu tính ................................................................................................ 19
3.1.1 Khái niệm .................................................................................................... 19
3.1.2 Cơ chế thụ phấn .......................................................................................... 20
3.2 Sinh sản vô tính ................................................................................................... 21
3.2.1 Khái niệm .................................................................................................... 21
3.2.2 Phân loại ...................................................................................................... 22
3.2.3 Uu nhược điểm ............................................................................................ 23

