1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNGTHÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN HÀ NỘI
Địa chỉ: 160. Mai Dịch, Q. Cầu Giấy, TP HàNội
ĐT: 024.38372655. Email:
cdhn@codienhanoi.edu.vn
Fax: 024.37648337. Website:
www.codienhanoi.edu.vn
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: 29 – HỆ THỐNG PHANH
NGÀNH/NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày…….tháng….năm
2023.. của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội)
Hà Nội, năm 2024
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Để giảm tốc độ cho xe và dừng xe, cần phải tạo ra một lực cần thiết làm
cho các bánh xe quay chậm lại hoặc dừng hẳn, phanh là một hệ thống an toàn và
chủ động tạo ra các lực hãm cần thiết, do đó các nhà chế tạo và thiết kế ô tô luôn
quan tâm không ngừng nghiên cứu và hoàn thiện, nâng cao hiệu quả. bên cạnh
đó việc bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phanh cũng là một công việc cần thiết
và thường xuyên . Với mong muốn giáo trình được biên soạn với nội dung bao
gồm:
Bài 1. Tổng quan về hệ thống phanh trên ô tô
Bài 2. Hệ thống phanh dẫn động thủy lực
Bài 3. Hệ thống phanh khí nén
Bài 4. Hệ thống phanh tay
Bài 5. Hệ thống phanh ABS
Bài 6: Kiểm định hệ thống phanh
Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình của nhà
trường , sắp xếp logic từ nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của các cụm
chi tiết trong hệ thống phanh, đến cách phân tích các hư hỏng, phương pháp
kiểm tra và quy trình thực hành sửa chữa. Do đó người đọc có thể hiểu một cách
dễ dàng.
Xin chân trọng cảm ơn khoa Động lực, BGH trường Cao đẳng Cơ điện Hà
Nội cũng như sự giúp đỡ quý báu của đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành
giáo trình này.
Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất
mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình
được hoàn thiện hơn.
Hà Nội, ngày…..tháng…. năm 2024
Tham gia biên soạn chỉnh sửa
Chủ biên chỉnh sửa : Nguyễn Thất Tôn
Thành viên : Nguyễn Văn Phát
3
MỤC LỤC
Contents
LỜI GIỚI THIỆU .......................................................................................... 2
MỤC LỤC ..................................................................................................... 3
CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN ....................................................................... 6
1. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT MÔ ĐUN ............................................................... 6
2. MỤC TIÊU MÔ ĐUN .............................................................................. 6
3. NỘI DUNG MÔ ĐUN .............................................................................. 7
BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THÔNG PHANH TRÊN Ô TÔ ................... 7
1.Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại. ................................................................ 7
1.1. Nhiệm vụ ................................................................................................ 7
1.2. Yêu cầu ................................................................................................... 7
1.3. Phân loại ................................................................................................. 7
2. Ưu, nhược điệm của hệ thống phanh ........................................................ 8
2.1. Hệ thống phanh thủy lực ........................................................................ 8
2.2. Hệ thống phanh khí nén ......................................................................... 8
2.3. Hệ thống chống bó cứng bánh xe (ABS) ............................................... 9
3. Xác định các cụm chi tiết các hệ thống phanh ........................................ 10
3.1. Hệ thống phanh dẫn động thủy lực ...................................................... 10
3.2. Hệ thống phanh dẫn động khí nén .......................................................... 11
3.3. Hệ thống phanh chống bó cứng ABS ...................................................... 13
BÀI 2: HỆ THỐNG PHANH DẪN ĐỘNG THỦY LỰC .......................... 15
1. Cấu tạo, nguyên lý làm việc hệ thống phanh dầu ................................... 15
1.1. Cấu tạo; ................................................................................................ 15
1.2. Nguyên lý làm việc chung hệ thống ........................................................ 16
2. Sửa chữa các bộ phận .............................................................................. 16
2.1 Cơ cấu điều khiển .................................................................................. 16
2.2. Bộ phận dẫn dộng phanh ...................................................................... 27
2.3. Cơ cấu hãm bánh xe ............................................................................... 35
3.Xả khí, điều chỉnh phanh ......................................................................... 44
3.1.Xả khí hệ thống phanh .......................................................................... 44
3.2. Điều chỉnh phanh ................................................................................. 45
BÀI 3: HỆ THỐNG PHANH KHÍ NÉN .................................................... 50
1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động.................................................................. 50
4
1.1. Sơ đồ hệ thống ....................................................................................... 50
1.2. Nguyên lý làm việc ................................................................................ 50
2. Sửa chữa các bộ phận .............................................................................. 51
2.1.Máy nén khí ........................................................................................... 51
2.2. Bộ phận điều khiển ................................................................................ 54
2.3. Cơ cấu hãm bánh xe ............................................................................. 59
2.4. Bầu phanh hơi ...................................................................................... 63
2.5. Kiểm tra, điều chỉnh phanh .................................................................. 66
BÀI 4: HỆ THỐNG PHANH TAY ............................................................. 69
1. Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại .................................................................. 69
1.1. Nhiệm vụ .............................................................................................. 69
1.2. Yêu cầu ................................................................................................. 69
1.3. Phân loại ............................................................................................... 69
2. Cấu tạo phanh tay kết hợp ....................................................................... 69
2.1. Cấu tạo, nguyên lý làm việc ................................................................. 69
2.2.Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng ........................................................ 70
2.3.Tháo, lắp, kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa ............................................. 70
3. Cơ cấu phanh tay đôc lập ........................................................................ 73
3.1. Cấu tạo, nguyên lý làm việc ................................................................. 73
3.2.Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng ........................................................ 74
3.3.Tháo, lắp, kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa ............................................. 74
4. Phanh tay điện từ ..................................................................................... 77
4.1.Cấu tạo , nguyên lý làm việc ................................................................. 77
4.2. Phương pháp sử dụng phanh tay điện tử trên ô tô ............................... 79
4.3. Nhược điểm của phanh tay điện tử ...................................................... 79
BÀI 5: HỆ THỐNG PHANH CHỐNG BÓ CỨNG BÁNH XE (ABS) ..... 81
1. Lịch sử phát triển của (ABS) .................................................................. 81
1.1. Khái niệm ............................................................................................. 81
1.2. Lịch sử phát triển ................................................................................. 81
2. Sơ đồ cấu tạo, nguyên lý làm việc .......................................................... 82
2.1. Các phương pháp bố trí hệ thống ABS ................................................ 82
2.2. Sơ đồ cấu tạo ........................................................................................ 82
2.3. Nguyên lý làm việc: ............................................................................. 83
3. Sửa chữa các bộ phận(ABS) ................................................................... 84
5
3.1. Bộ điều khiển trung tâm (ECU) ABS .................................................. 84
3.2. Cảm biến bánh xe ................................................................................. 86
3.3. Bộ phận chấp hành ABS ...................................................................... 88
3.4. Các hệ thống hỗ trợ phanh ................................................................... 89
BÀI 6: KIỂM ĐỊNH HỆ THỐNG PHANH ............................................. 110
1. Phương pháp sử dụng thiết bị kiểm định .............................................. 110
1.1.Máy tính chuyên dụng kiểm định phanh ............................................. 112
1.2. Bộ phận tạo chuyển động bánh xe ..................................................... 112
2. Kiểm định hệ thống phanh .................................................................... 116
2.1. Trình tự thực hiện ............................................................................... 116
2.2.Thực hành kiểm định .......................................................................... 120
* TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................... 120