1
UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG TRỊ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG - NÔNG NGHIỆP
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: HỆ THỐNG PHANH Ô TÔ
NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 232/QĐ –CĐCNN ngày 30 tháng 9 năm 2025
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng kỹ thuật Công -Nông nghiệp Quảng Trị)
Quảng Bình, năm 2025
2
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN .................................................................................. 3
LỜI GIỚI THIỆU .................................................................................................. 4
BÀI 1: HỆ THỐNG PHANH Ô TÔ ..................................................................... 5
BÀI 2. HỆ THỐNG PHANH DẪN ĐỘNG THỦY LỰC .................................... 9
BÀI 3. BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHANH DẪN ĐỘNG
PHANH THỦY LỰC .......................................................................................... 28
BÀI 4. HỆ THỐNG PHANH DẪN ĐỘNG KHÍ NÉN: ..................................... 49
BÀI 5. BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHANH DẪN ĐỘNG KHÍ
NÉN ..................................................................................................................... 72
BÀI 6. BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA CƠ CẤU PHANH TAY .................... 91
3
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
4
LỜI GIỚI THIỆU
Việc tổ chức biên soạn giáo trình Hệ thống phanh ô tô nhằm phục vụ cho
công tác đào tạo của Trường Cao đẳng Công Nông Nghiệp Quảng Trị - Khoa
Cơ khí và Xây dựng công trình - ngành công nghệ ô tô.
Nội dung của giáo trình đã được xây dựng trên cơ sở thừa kế những nội
dung đã được giảng dạy ở các trường kết hợp với những nội dung mới nhằm đáp
ứng yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoá. Giáo trình cũng là cẩm nang về Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phanh trên
xe ô tô cho những sinh viên của Trường Cao đẳng Công - Nông nghiệp Quảng
Trị - Khoa Cơ khí và Xây dựng công trình
Giáo trình được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, bổ sung nhiều kiến thức mới
phù hợp với ngành nghề đào tạo mà Khoa Cơ khí và Xây dựng công trình đã tự
điều chỉnh cho thích hợp và không trái với quy định của chương trình khung đào
tạo của trường.
Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao
gồm:
Bài 1: Hệ thống phanh ô tô
Bài 2: Hệ thống phanh dẫn động thuỷ lực
Bài 3: Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phanh dẫn động phanh thuỷ lực
Bài 4: Hệ thống phanh dẫn động khí nén
Bài 5: Sửa chữa hệ thống phanh khí nén
Bài 6: Bảo dưỡng và sửa chữa cơ cấu phanh tay
Xin chân trọng cảm ơn Khoa Cơ khí và Xây dựng công trình - Trường Cao
đẳng Kỹ thuật Công Nông Nghiệp Quảng Trị cũng nhu sự giúp đỡ quý báu của
đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này.
Mặc dù đã rất cố gắng nhung chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất
mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình
được hoàn thiện hơn.
Quảng bình. Ngày … tháng … năm 2025
Tham gia biên soạn
Chủ biên:
5
BÀI 1: HỆ THỐNG PHANH Ô TÔ
Giới thiệu:
Để giảm tốc độ của một xe đang chạy và dừng xe, cần thiết phải tạo ra một
lực làm cho các bánh xe quay chậm lại. Phanh là hệ thống an toàn chủ động hết
sức quan trọng nên luôn được các nhà thiết kế ô tô quan tâm, không ngừng nghiên
cứu hoàn thiện và nâng cao hiệu quả.
Mục tiêu:
- Phát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại hệ thống phanh.
- Giải thích được cấu tạo, nguyên lý hoạt động hệ thống phanh.
- Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô.
- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
A. Nội dung chính:
1. Khái quát chung.
Phanh là hệ thống an toàn chủ động hết sức quan trọng nên luôn được các
nhà thiết kế ô tô quan tâm, không ngừng nghiên cứu hoàn thiện và nâng cao hiệu
quả.
Khởi đầu, hệ thống phanh dẫn động thuỷ lực (phanh dầu) sử dụng trên các
xe ô tô con chỉ là loại đơn giản, trong đó lực phanh các bánh xe tỷ lệ thuận với
lực tác động lên bàn đạp phanh. Hệ thống phanh này đến nay gần như không còn
được sử dụng vì hiệu quả kém, không bảo đảm đủ lực phanh.
Hình 1.1. Hệ thống phanh ô tô.
Để tăng lực phanh, người ta sử dụng các cơ cấu trợ lực. Phổ biến với các xe
con là loại trợ lực bằng chân không, sử dụng độ chênh lệch giữa áp suất khí quyển