ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
************
GIÁO TRÌNH
KÝ SINH TRÙNG I
NGÀNH: KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM Y HỌC
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 382/QĐ – CĐYT, ngày 20 tháng 6
năm 2025 của Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông)
Hà Nội, năm 2025
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo
và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích
kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Thực hiện Thông số:01/2024/TT-BLĐTBXH ngày 09/02/2024 của
Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh hội Quy định quy trình xây
dựng, thẩm định ban hành chương trình; tổ chức biên soạn, lựa chọn,
thẩm định, duyệt sử dụng giáo trình đào tạo trình độ trung cấp, trình độ
cao đẳng. Trường Cao đẳng Y tế Đông tổ chức xây dựng, biên soạn tài
liệu, giáo trình Ký sinh trùng 1 theo chương trình chi tiết cho cho Cao đẳng
kỹ thuật xét nghiệm Y học.
đun sinh trùng 1 được thực hiện sau khi sinh viên đã học
xong các đun Giải phẫu sinh lý, Sinh bệnh, Kỹ thuật xét nghiệm
bản.
Giáo trìnhsinh trùng 1 cung cấp cho sinh viên chuyên ngành Cao
đẳng kỹ thuật xét nghiệm Y học những kiến thức bản về đại cương
sinh trùng, đặc điểm sinh lý, sinh thái, khả năng gây bệnh, truyền bệnh của
ký sinh trùng. Sinh viên cũng được trang bị các kỹ năng và thực hiện được
các kỹ thuật xét nghiệm tìm ký sinh trùng trong các mẫu bệnh phẩm và biết
cách vận dụng các kiến thức đã học để phòng chống các bệnh do sinh
trùng gây ra.
Tham gia biên soạn gồm tập thể giảng viên bộ môn Y học sở
trình độ tiến sĩ, thạc sỹ, bác sỹ kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm,
tham khảo tài liệu trong nước nước ngoài đã được biên tập, chỉnh sửa
tổng thể đã được Hội đồng Thẩm định chương trình giáo dục, giáo trình
Cao đẳng kỹ thuật xét nghiệm Y học góp ý hoàn chỉnh. Trong quá trình sử
dụng, giáo trình sẽ được chỉnh lý, bổ sung cập nhật hàng năm. Trong
quá trình biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót, chúng tôi rất mong
nhận được ý kiến đóng góp của quý đồng nghiệp, các bạn sinh viên độc
giả để giáo trình được hoàn thiện hơn.
THAM GIA BIÊN SOẠN
BỘ MÔN Y HỌC CƠ SỞ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
Chủ biên: Thạc sỹ Nguyễn Thị Bích Liên
THAM GIA BIÊN SOẠN
1. TS.BS. Đặng Thị Tuyết Minh
2. Ths. Bs. Đặng Thu Thanh
3. Ths. Nguyễn Thị Trang
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU………………………………………………………………
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH…………………………………
PHẦN LÝ THUYẾT
Bài 1. ĐẠI CƯƠNG VỀ KÝ SINH TRÙNG Y HỌC……………………1
Bài 2. MỘT SỐ LOẠI GIUN SINH ĐƯỜNG RUỘT GÂY BỆNH
THƯỜNG GẶP…………………………………………………………...13
Bài 3. GIUN CHỈ BẠCH HUYẾT………………………………………..34
Bài 4. MỘT SỐ LOẠI SÁN GÂY BỆNH THƯỜNG GẶP……………...42
Bài 5. MỘT SỐ LOẠI GIUN VÀ SÁN HIẾM GẶP……………………..64
Bài 6. ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐƠN BÀO……… …………………………….84
Bài 7. MỘT SỐ ĐƠN BÀO GÂY BỆNH THƯỜNG GẶP………………90
Bài 8. KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT …………………….……………..104
Bài 9. CÁC ĐƠN BÀO HIẾM GẶP ……………………………………115
Bài 10. PHÒNG CHỐNG BỆNH GIUN SÁN…………………………..122
Bài 11. ĐẠI CƯƠNG VỀ VI NẤM KÝ SINH………………………….127
Bài 12. ĐẠI CƯƠNG VỀ CHÂN ĐỐT Y HỌC………………………...133
Bài 13. MỘT SỐ CHÂN ĐỐT GÂY BỆNH THƯỜNG GẶP………….144
PHẦN THỰC HÀNH
Bài 1. QUAN SÁT HÌNH THỂ CÁC LOẠI GIUN, TRỨNG GIUN
SINH ĐƯỜNG RUỘT…………………………………………………..172
Bài 2. QUAN SÁT HÌNH THỂ SÁN LÁ…………………..…………...184
Bài 3. QUAN SÁT HÌNH THỂ SÁN DÂY………..……………………190
Bài 4. QUAN SÁT HÌNH THỂ CÁC LOẠI SÁN HIẾM GẶP…………196
Bài 5. QUAN SÁT HÌNH THỂ KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT………....203
Bài 6. QUAN SÁT HÌNH THỂ CÁC LOẠI NẤM……………………..221
ĐÁP ÁN LƯỢNG GIÁ …………………………………………………230
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH………………………………237
TÀI LIỆU THAM KHẢO ………………………………………………238
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN KÝ SINH TRÙNG I
Mã mô đun: MĐ 17
Thời gian thực hiện mô đun: 3 tín chỉ - 60 giờ; (Lý thuyết: 30 giờ; Thực
hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 28 giờ; Kiểm tra 2 giờ )
I. Vị trí, tính chất của mô đun:
- Vị trí: đun sinh trùng 1 cung cấp cho sinh viên chuyên
ngành xét nghiệm những kiến thức bản đại cương chung về sinh
trùng, về các nhóm sinh trùng hay gây bệnh cho người như: giun, sán,
đơn bào, vi nấm. Thực hiện được các kỹ thuật chẩn đoán bệnh do sinh
trùng trong mẫu bệnh phẩm biết cách vận dụng các kiến thức đã học để
chẩn đoán, phòng chống các bệnh do ký sinh trùng gây ra.
- Điều kiện tiên quyết: Sinh lý bệnh, Kỹ thuật xét nghiệm cơ bản.
- Tính chất: Là mô đun tích hợp giữa lí thuyết và thực hành.
II. Mục tiêu đun: Sau khi học xong đun sinh trùng 1 sinh viên
cần đạt được những năng lực sau:
* Về kiến thức:
+ Trình bày đại cương chung về sinh trùng bệnh do sinh
trùng gây nên.
+ Trình bày đặc điểm về hình thể, sinh thái, chu kỳ, khả năng gây
bệnh, truyền bệnh do sinh trùng thường gặp như: giun, sán, đơn bào,
sinh trùng sốt rét.
* Về k năng
+ Nhận biết đúng phân biệt được các loại sinh trùng trên tranh
mẫu và trên tiêu bản mẫu.
+ Thực hiện được các quy trình lấy, bảo quản và vận chuyển bệnh phẩm
xét nghiệm ký sinh trùng.
* Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Rèn luyện cho sinh viên kỹ năng duy, kỹ năng tự học nghiên
cứu, kỹ năng làm việc độc lập và theo nhóm.
+ Rèn luyện tác phong nghiêm túc, gọn gàng, thận trọng, chính xác,
trung thực, khoa học.
+ Đảm bảo an toàn sinh học tại các labo xét nghiệm.
III. Nội dung mô đun: