
ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
*************
GIÁO TRÌNH
VI SINH 1
(GIÁO TRÌNH ĐÀO TẠO NGÀNH KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM Y HỌC)
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 252a/QĐ - CĐYT ngày 31 tháng 5 năm 2022 của
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông)
(Lưu hành nội bộ; Cấm mọi hành vi sao chép)

Năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Thực hiện theo Thông tư số Thông tư số: 03/2017/TT-BLĐTBXH ngày
01/03/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Quy định về
quy trình xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình; tổ chức biên soạn,
lựa chọn, thẩm định giáo trình đào tạo trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng.
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông tổ chức xây dựng, biên soạn tài liệu, giáo
trình các môn học theo chương trình chi tiết cho Trung cấp Kỹ thuật xét
nghiệm y học.
Giáo trình: “VI SINH 1” cho Trung cấp Kỹ thuật xét nghiệm y học được
tập thể giảng viên Bộ môn Y học cơ sở, trường Cao đẳng Y tế Hà Đông biên
tập, chỉnh sửa tổng thể và đã được Hội đồng Thẩm định chương trình giáo
dục, giáo trình Trung cấp kỹ thuật xét nghiệm Y học góp ý hoàn chỉnh.
Giáo trình VI SINH 1 được biên soạn và điều chỉnh về nội dung và bài
học cho phù hợp với chương trình đào tạo nghề của Bộ Lao động - Thương
binh và Xã hội, chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô
trong và ngoài trường để Giáo trình: “VI SINH 1” cho Trung cấp Kỹ thuật xét
nghiệm y học được hoàn thiện hơn.

BIÊN SOẠN
BỘ MÔN Y HỌC CƠ SỞ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
CHỦ BIÊN: Ths. Nguyễn Thị Trang
THAM GIA BIÊN SOẠN
TS. Đặng Thị Tuyết Minh
Ths. Nguyễn Thị Bích Liên

MỤC LỤC
TRANG
PHẦN LÝ THUYẾT
Bài 1. Đối tượng nghiên cứu và lịch sử phát triển của vi sinh
vật học
1
Bài 2. Hình thể, cấu trúc và sinh lý vi khuẩn 9
Bài 3. Đại cương virus 24
Bài 4. Kháng nguyên kháng thể vi sinh vật 36
Bài 5. Vacxin và huyết thanh 47
Bài 6. Các phản ứng miễn dịch dùng trong chẩn đoán vi sinh
vật
61
Bài 7. Vi sinh vật trong tự nhiên và kí sinh ở người, các đường
truyền bệnh
72
PHẦN THỰC HÀNH
Bài 1. Sử dụng và bảo quản kính hiển vi quang học
81
Bài 2. Quan sát hình thể vi khuẩn 90
Bài 3. Các phương pháp khảo sát trực tiếp vi sinh vật 94
Bài 4. Phương pháp nhuộm đơn 98
Bài 5. Phương pháp nhuộm kép 103
Bài 6. Các phương pháp chẩn đoán vi khuẩn 115
ĐÁP ÁN LƯỢNG GIÁ 120
TÀI LIỆU THAM KHẢO 122

GIÁO TRÌNH VI SINH 1
Tên môn đun: Vi sinh 1
Mã mô đun: MĐ 16
Thời gian thực hiện môn học: 2 tín chỉ - 45 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực
hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 28 giờ; Kiểm tra 2 giờ).
I. Vị trí, tính chất của môn học:
- Vị trí: Trong xét nghiệm, Vi sinh 1 cung cấp cho sinh viên kiến thức
về đặc điểm sinh lý, cấu trúc kháng nguyên, tính chất sinh vật hóa học của vi
khuẩn và những kỹ thuật cơ bản được sử dụng trong các xét nghiệm vi sinh
vật.
- Điều kiện tiên quyết: Kỹ thuật xét nghiệm cơ bản, GPSL
- Tính chất: Là mô đun tích hợp giữa lí thuyết và thực hành.
II. Mục tiêu môn học:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được đặc điểm cấu tạo, sinh lý và những quy luật phát triển
của vi khuẩn trong các loại môi trường.
+ Trình bày được các các kỹ thuật miễn dịch sử dụng trong chẩn đoán
vi sinh vật.
+ Trình bày được nguyên lý sử dụng, phân loại và nguyên tắc sử dụng
vaccin và huyết thanh trong phòng và điều trị một số bệnh do vi sinh vật gây
bệnh thường gặp gây nên
- Về kỹ năng:
+ Pha chế được một số dung dịch chuẩn, thuốc nhuộm, thuốc thử, môi
trường, sử dụng các bộ thuốc thử (Kit) phục vụ cho công tác xét nghiệm.
+ Thực hiện được các kỹ thuật cơ bản được sử dụng trong các xét
nghiệm vi sinh.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Rèn luyện cho sinh viên kỹ năng tư duy, kỹ năng tự học, kỹ năng làm
việc độc lập và theo nhóm nhỏ.
+ Rèn luyện cho sinh viên tính thận trọng, tỉ mỉ, chính xác, khoa học,
cẩn thận trong khi thực hiện nhiệm vụ.
+ Thực hiện đúng nguyên tắc, quy trình kĩ thuật xét nghiệm, bảo đảm an
toàn sinh học trong phòng xét nghiệm. Đảm bảo an toàn về trang thiết bị

