ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
*************
GIÁO TRÌNH
VI SINH 2
(GIÁO TRÌNH ĐÀO TẠO NGÀNH KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM Y HỌC)
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số:430a/QĐ-CĐYT ngày 29 tháng 10 năm
2020 của Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông)
(Lưu hành nội bộ; Cấm mọi hành vi sao chép)
Năm 2020
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Thực hiện theo Thông tư số Thông tư số:03/2017/TT-BLĐTBXH ngày
01/03/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Quy định về
quy trình xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình; tổ chức biên soạn, lựa
chọn, thẩm định giáo trình đào tạo trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng.
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông tổ chức xây dựng, biên soạn tài liệu, giáo trình
các môn học theo chương trình chi tiết cho Cao đẳng kỹ thuật xét nghiệm Y
học.
Giáo trình: “VI SINH 2” cho Cao đẳng Kỹ thuật xét nghiệm y học được
tập thể giảng viên Bộ môn Y học cơ sở, trường Cao đẳng Y tế Hà Đông biên
tập, chỉnh sửa tổng thể và đã được Hội đồng Thẩm định chương trình giáo dục,
giáo trình Cao đẳng Kỹ thuật xét nghiệm y học góp ý hoàn chỉnh.
Giáo trình Vi sinh 2 được biên soạn và điều chỉnh về nội dung và bài học
cho phù hợp với chương trình đào tạo nghề của Bộ Lao động - Thương binh và
Xã hội, chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô trong và
ngoài trường để Giáo trình: “Vi sinh 2” cho Cao đẳng Kỹ thuật xét nghiệm y
học được hoàn thiện hơn.
BIÊN SOẠN
BỘ MÔN Y HỌC CƠ SỞ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
CHỦ BIÊN: Ths. Nguyễn Thị Bích Liên
THAM GIA BIÊN SOẠN
Ts. Đặng Thị Tuyết Minh
Ths. Đặng Thu Thanh
Ths. Nguyễn Thị Trang
MỤC LỤC
PHẦN LÝ THUYẾT TRANG
Bài 1. Nhóm cầu khuẩn gram dương 1
Bài 2. Nhóm cầu khuẩn gram âm 27
Bài 3. Nhóm vi khuẩn đường ruột 37
Bài 4. Phẩy khuẩn tả 63
Bài 5. Vi khuẩn helicobacter pylori 71
Bài 6. Họ Mycobacterium 77
Bài 7. Trực khuẩn mủ xanh 86
Bài 8. Các clostridium gây bệnh 94
Bài 9. Các xoắn khuẩn gây bệnh 99
Bài 10. Rickettsia, chlamydia và mycoplasma 109
Bài 11. Virus cúm 120
Bài 12. Họ paramyxoviridae 127
Bài 13. Họ flaviviridae 136
Bài 14. Virus dại (rabies virus) 144
Bài 15. Enterovirus 149
Bài 16. Rotavirus 156
Bài 17. Các virus gây viêm gan(hepatitis viruses) 161
Bài 18. HIV (Human Immuno deficiency virus) 172
Bài 19. Các virus họ herpesviridae 181
PHẦN THỰC HÀNH
Bài 1. Quy trình xử lý dụng cụ nuôi cấy vi sinh vật 189
Bài 2. Pha chế một số môi trường nuôi cấy vi khuẩn 194
Bài 3. Một số phương pháp nuôi cấy phân lập vi khuẩn 203
Bài 4. Kỹ thuật xác định cầu khuẩn Gram dương 209
Bài 5. Kỹ thuật xác định cầu khuẩn gram âm 219
Bài 6. Kỹ thuật kháng sinh đồ 223
Bài 7. Kỹ thuật xác định trực khuẩn đường ruột 232
Bài 8. Kỹ thuật xác định vi khuẩn tả 239
ĐÁP ÁN LƯỢNG GIÁ 242
TÀI LIỆU THAM KHẢO 245
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên môn học: Vi sinh 2
Mã môn học: 18
Thời gian thực hiện môn học: 4 tín chỉ - 90 giờ; (Lý thuyết: 30 giờ; Thực
hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 56 giờ; Kiểm tra 4 giờ)
I. Vị trí, tính chất của môn học:
- Vị trí: Trong xét nghiệm, vi sinh 2 cung cấp cho sinh viên kiến thức về
đặc điểm sinh học, khả năng gây bệnh và các phương pháp chẩn đoán vi khuẩn,
virus gây bệnh. Thực hiện kỹ thuật nuôi cấy phân lập và xác định các vi khuẩn,
virus gây bệnh.
- Điều kiện tiên quyết: Vi sinh 1
- Tính chất: Là môn học tích hợp giữa lí thuyết và thực hành.
II. Mục tiêu môn học:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được đặc điểm sinh lý, sinh học, cấu trúc kháng nguyên,
của một số vi khuẩn gây bệnh thường gặp (gram dương, gram âm, nhóm vi
khuẩn đường ruột, phẩy khuẩn tả, helicobacter pylori, họ mycobacterium, trực
khuẩn mủ xanh, clostridium, xoắn khuẩn, Rickettsia, chlamydia, mycoplasma)
và virus gây bệnh (virus cúm, họ paramyxoviridae, họ flaviviridae, virus dại,
entero virus, rota virus, virus viêm gan, HIV)
+ Trình bày được tính chất sinh vật, hóa học, khả năng gây bệnh và các
phương pháp chẩn đoán vi khuẩn và virus gây bệnh trên
+ Trình bày được nguyên lý một số kỹ thuật chẩn đoán nhanh xác định
các virus gây bệnh.
- Về kỹ năng:
+ Thực hiện được các kỹ thuật cơ bản được sử dụng trong các xét
nghiệm vi sinh.
+ Thực hiện kỹ thuật nuôi cấy phân lập và xác định các vi khuẩn gây
bệnh theo đúng quy trình.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Rèn luyện cho sinh viên kỹ năng tư duy, kỹ năng tự học, kỹ năng làm
việc độc lập và theo nhóm nhỏ.
+ Rèn luyện cho sinh viên tính thận trọng, khoa học, cẩn thận đảm bảo an
toàn về trang thiết bị máy móc, sử dụng hóa chất tránh lãng phí.
+ Thực hiện đúng nguyên tắc bảo đảm an toàn sinh học trong phòng xét
nghiệm.